Thêm hai hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại hang Đá Sập

Trong quá trình mở rộng phạm vi tìm kiếm, bóc tách từng lớp đất đá, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng phát hiện các phần xương, mảnh vải, nút áo cùng nhiều di vật.

Trong hai hài cốt mới phát hiện, một bộ còn tương đối nguyên vẹn, bộ còn lại có đủ mẫu xương để lấy sinh phẩm giám định ADN xác minh danh tính. Ngay sau khi cất bốc và bảo quản di vật theo quy trình, lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng khảo sát tại các khu vực lân cận.

Hang Đá Sập là quần thể hang động lớn, nhiều ngõ ngách và bị đất đá vùi lấp sâu sau chiến tranh. Nơi đây từng là cứ điểm trú quân, điều trị thương binh và trung chuyển lương thực trọng yếu của nhiều đơn vị chủ lực, trong đó có Đoàn Pháo binh 575 thuộc Mặt trận 44 Quảng Đà. Nằm sát "cánh cửa thép" Thượng Đức, việc tập kết lương thực tại hệ thống hang núi Sơn Gà mang ý nghĩa sống còn nhằm tiếp lửa cho phong trào du kích và áp sát căn cứ quân sự Đà Nẵng.

Trưa 25/4/1969, khói bếp vô tình lộ diện khiến máy bay trinh sát đối phương phát hiện, gọi biên đội phản lực F4 đến oanh tạc liên tục suốt nhiều giờ. Hàng loạt hang đá bị san phẳng, các tảng đá nghìn tấn đổ sập bít kín lối ra vào, vùi lấp hàng chục chiến sĩ bên trong. Do bị đối phương phát hiện và địa hình bị phá hủy hoàn toàn, bộ đội đành phải bỏ lại căn cứ, khiến các anh nằm lại dưới lòng đá sâu suốt hơn nửa thế kỷ.

Công tác tìm kiếm gặp khó khăn do địa hình dốc đá đứng, thời tiết khắc nghiệt và cửa hang hẹp chỉ vừa một người chui. Để tiếp cận vị trí, công an, công binh và phân đội tinh nhuệ phải rà phá hàng chục quả bom mìn dư thừa, dùng xà beng dịch chuyển từng khối đá lớn trong bóng tối và sàng lọc từng nắm đất dưới dòng nước ngầm lạnh ngắt. Do nằm sâu dưới lòng đất và chịu tác động của nước ngầm chảy xiết, nhiều phần xương cốt khi đưa ra ngoài không khí lập tức mủn tan.

Trước đó, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập thành phố đã tổ chức khảo sát, quy tập được 5 hài cốt liệt sĩ và tổ chức lễ truy điệu, an táng trang trọng tại Nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng, xã Hà Nha. Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cùng các nhân chứng lịch sử kiên trì mở rộng tìm kiếm, quyết tâm đưa toàn bộ các liệt sĩ còn sót lại trở về với gia đình và quê hương.

Nguyễn Đông