Mỹ dọa tăng thuế với Canada vì khói cháy rừng

Ông Trump dọa sẽ tăng thuế với Canada do khói từ các vụ cháy rừng ở nước này khiến chất lượng không khí tại Mỹ xuống mức nguy hại.

"Thiệt hại khôn lường. Đây là sự tắc trách có chủ đích và đang trở thành chuyện xảy ra hàng năm, khiến nước Mỹ tổn thất hàng tỷ USD. Cái giá do ô nhiễm chắc chắn phải được cộng vào các mức thuế quan mà Canada đang phải trả", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 17/7.

Ông Trump từ lâu đã sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép trong các tranh chấp với quốc gia khác, dù khoản chi phí này trên thực tế do doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ gánh chịu.

Lãnh đạo Mỹ cũng cho biết sẽ gọi điện cho Thủ tướng Canada Mark Carney để hỏi "họ định ứng phó thế nào trong vấn đề này".

"Chúng tôi quy trách nhiệm cho Canada vì đã không quản lý đúng cách các khu rừng và thảm thực vật của mình, khiến bầu không khí bẩn thỉu, ô nhiễm và độc hại lan tới nước Mỹ một cách không cần thiết. Chất lượng không khí như vậy là nguy hiểm và hoàn toàn không thể chấp nhận được", người đứng đầu Nhà Trắng nhấn mạnh.

Nhiều khu vực tại Canada đang chứng kiến loạt vụ cháy rừng do nắng nóng. Trung tâm Liên ngành Phòng chống Cháy rừng Canada (CIFFC) cho biết tính đến 17/7, nước này ghi nhận 897 đám cháy rừng, trong đó gần 100 đám cháy đã được khống chế.

Khói cháy rừng từ Canada và bang Minnesota, Mỹ đã lan rộng, bao phủ nhiều thành phố lớn như Minneapolis, Chicago, Detroit, Cleveland, Pittsburgh, Philadelphia và New York, thậm chí vượt ra ngoài Đại Tây Dương.

Các nghị sĩ Cộng hòa ở Mỹ cáo buộc chính phủ Canada chưa hành động hết sức để ngăn chặn cháy rừng.

"Đây là năm thứ ba liên tiếp chúng tôi phải gửi thư cho giới chức Canada về cuộc khủng hoảng mà Canada hoàn toàn đủ khả năng ngăn chặn nhưng lại lựa chọn không làm", 4 hạ nghị sĩ Cộng hòa viết trong thư gửi Thủ tướng Canada Mark Carney. "Nếu Canada không quản lý rừng để ngăn chặn các vụ cháy, Mỹ sẽ tìm giải pháp khác và tự hành động để bảo vệ người dân của mình".

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno hôm 16/7 đăng trên X rằng ông dự định trình dự luật áp đặt biện pháp trừng phạt đối với Canada và quan chức nước này "vì thảm họa cháy rừng".

Cảnh báo chất lượng không khí vẫn được duy trì đối với hơn 100 triệu người trên khắp nước Mỹ trong ngày 17/7. Giới chức kêu gọi cư dân ở một số thành phố lớn như Chicago, thủ đô Washington ở trong nhà hoặc đeo khẩu trang.

Điều này cũng làm gia tăng lo ngại đối với trận chung kết World Cup vào 19/7 (rạng sáng 20/7 giờ Hà Nội) tại bang New Jersey, sự kiện mà ông Trump dự kiến tham dự. Chất lượng không khí tại khu vực này được dự báo vẫn ở mức kém vào cuối tuần.

Thủ tướng Carney hôm 16/7 gián tiếp đáp trả những chỉ trích nhằm vào cách Canada ứng phó thảm họa thiên nhiên, đồng thời nhắc đến lập trường của Mỹ đối với chính sách khí hậu.

"Mỗi nước đều có trách nhiệm của riêng mình. Hiện chúng tôi tập trung đầu tư vào năng lượng sạch, trong khi tại Mỹ vẫn tồn tại những phương thức sản xuất đi ngược mục tiêu này. Canada đang tiếp tục nỗ lực trên phạm vi toàn cầu, còn Mỹ lại thu hẹp vai trò của họ trên trường quốc tế", ông nói với phóng viên.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã đình chỉ sự hỗ trợ của Mỹ đối với hàng chục sáng kiến và tổ chức nghiên cứu quốc tế về biến đổi khí hậu. Hồi tháng 3, một nhóm trường đại học đã kiện chính quyền Trump vì nỗ lực giải thể trung tâm nghiên cứu khí hậu liên bang lớn nhất của nước này.

Lời đe dọa tăng thuế đối với Canada được đưa ra sau khi chính quyền Trump ngày 1/7 thông báo kế hoạch rút khỏi Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), vốn được xem là trụ cột giúp duy trì ổn định kinh tế tại Bắc Mỹ trong 6 năm qua.

Huyền Lê (Theo NBC News, Hill)