Nguyễn Nhật Ánh viết 'chuyện tình thị trấn'

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra mắt "Chuyện tình thị trấn" - tác phẩm hiếm hoi ông viết cho độc giả trưởng thành.

Tác phẩm được phát hành ngày 16/7, chỉ sau hơn nửa năm ông ra mắt cuốn Cô bé hàng xóm và bốn viên kẹo. Tác giả cho biết ở các truyện trước đây, ông thường viết về tuổi thơ một phần vì sống xa nhà từ nhỏ, muốn giữ lại ký ức ngày bé qua trang sách. Tuy nhiên, ông không muốn đóng khung trong đề tài quen thuộc.

Theo Nguyễn Nhật Ánh, tuổi học trò trong sáng, ít va vấp như khi trưởng thành, vì vậy nhà văn khó khai thác sự éo le của số phận, hay những va đập, trầy xước cuộc đời đem lại. "Trong cuốn sách này, tình yêu không còn là món ăn dễ nuốt, ngưỡng chịu đựng của con người được đẩy xa hơn", ông nói.

Tác phẩm 360 trang, thuộc dạng dài trong số các truyện của Nguyễn Nhật Ánh. Câu chuyện diễn ra ở thị trấn Hà Lam (Quảng Nam cũ) - nơi ông sống lúc nhỏ, từng là bối cảnh các truyện Lá nằm trong lá, Ngày xưa có một chuyện tình, Cây chuối non đi giày xanh.

Truyện được kể từ góc nhìn của Triều, cậu bé 12 tuổi "tò mò về mọi việc xung quanh mình". Cậu kể về cô gái đẹp nhất thị trấn nhưng thờ ơ với mọi lời tỏ tình. Trong lòng cô có một người, song họ không còn trò chuyện với nhau vì không thể vượt qua quá khứ. Chuyện tình của họ như một "bức tranh mùa đông màu xám". Như những tác phẩm khác của Nguyễn Nhật Ánh, truyện đề cao thông điệp về sự tử tế, lòng nhân hậu giữa người với người.

Nguyễn Nhật Ánh nói các nhân vật, tình huống trong truyện đều là những cảnh đời, phận người ông từng gặp hoặc nghe nói tới. Chẳng hạn như thầy Chúc si tình, chuyên tán gái bằng ca dao, bà chủ tiệm thuốc Tây thù ghét đàn ông, chủ quán rượu lãng tử, hai gã "đầu gấu" chuyên quậy làng phá xóm. Khi đưa vào sách, ông không giữ nguyên hình mẫu ngoài đời mà chắt lọc, cấu trúc lại.

Nhà văn sử dụng bút pháp giễu nhại, cường điệu hóa có chủ ý, nhân vật có lối nói chuyện "phớt tỉnh". Nhờ cách diễn đạt đó, nhiều tình tiết căng thẳng, bi thương trở nên nhẹ nhàng hơn. Một số những đoạn đối đáp bất ngờ, gây cười theo phong cách đặc trưng của Nguyễn Nhật Ánh:

"Thầy Chúc nghiêm trang:

- Sau hôm nay tôi sẽ đi xa.

Cô Tuyết Phường nén một tiếng thở phào:

- Chúc thầy lên đường bình an!

- Tôi đi xa khỏi mối tình đầu của tôi.

Trước cô Tuyết Phường, thầy Chúc đã theo đuổi hai mươi hai cô gái khác trong vô vọng. Nhưng chỉ cô Tuyết Phường mới được thầy tôn vinh là mối tình đầu, dù đó chỉ là tình đơn phương và tất nhiên cũng hoàn toàn vô vọng...

Cô Tuyết Phường ước gì mình không chúc câu vừa rồi. Nghe có vẻ như chế giễu".

Tác giả lồng ghép nhiều ca từ bài hát xưa để gợi cảm giác hoài niệm. Theo nhà văn, đây là cách giúp bạn đọc, đặc biệt thế hệ 8x, nhớ đến thời mạng xã hội chưa phát triển, người ta thường chép lời và hát cho nhau nghe để nói hộ cõi lòng.

Nguyễn Nhật Ánh cho biết khi viết truyện này, ông trở thành một chú bé tò mò trước cuộc đời, như lúc còn nhỏ. Khi hoàn thành, ông vừa muốn kết thúc vừa không muốn thoát khỏi câu chuyện. "Tôi muốn nấn ná ở lại thị trấn đó, cái thị trấn vui nhộn nhưng ngày càng sầu muộn, và đến một lúc tôi cảm thấy mình là một phần của câu chuyện, dính líu vào các tình huống, tham dự vào số phận các nhân vật. Thậm chí có lúc, tôi thấy có lỗi khi để cho câu chuyện bị nỗi buồn dắt đi khá xa", ông nói.

Nguyễn Nhật Ánh quê tại Thăng Bình, Quảng Nam (cũ). Từ năm 1973, nhà văn vào Nam sống, theo học ngành sư phạm, tốt nghiệp năm 1976. Bên cạnh năm tập thơ, hơn 30 tập truyện tranh, 12 tập kịch bản phim, Nguyễn Nhật Ánh đã xuất bản hơn 100 tác phẩm văn xuôi đề tài thanh thiếu niên, tuổi mới lớn và thiếu nhi. Tác giả còn in ba tập bình luận thể thao và hơn 50 tập tư vấn tình yêu dưới các bút danh khác nhau. Ông được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam ghi nhận là nhà văn viết cho thanh thiếu niên nhiều nhất nước.

Sách Nguyễn Nhật Ánh nhiều lần được chuyển thể lên màn ảnh. Năm 1994, phim Áo trắng sân trường ra mắt, do Lê Dân đạo diễn, dựa trên truyện Nữ sinh, dàn diễn viên gồm Lê Công Tuấn Anh, Y Phụng, Ngô Mỹ Uyên. Năm 1998, phim Chú bé rắc rối dựa trên truyện cùng tên có Phùng Ngọc - diễn viên phim Đất phương Nam - đóng chính. Năm 2004, phim truyền hình Kính vạn hoa ra mắt, với các gương mặt Ngọc Trai, Tiểu Long, Anh Đào. Cuối năm 2024, bản điện ảnh của bộ truyện, do đạo diễn Võ Thanh Hòa thực hiện, được công chiếu với dàn diễn viên mới.

Mai Nhật