Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện Mỹ hôm 11/6 công bố dự thảo chi tiêu quốc phòng cho năm tài chính 2027, trong đó có điều khoản cấm không quân Mỹ loại biên quá 2 trinh sát cơ U-2S trong giai đoạn này.

Dự luật còn chi 81 triệu USD cho hoạt động bảo dưỡng cấp độ nhà máy để "khôi phục đầy đủ" 4 chiếc U-2S. Chưa rõ tình trạng hoạt động hiện tại của số máy bay này.

Bảo dưỡng cấp độ nhà máy là quy trình chuyên sâu, đòi hỏi tháo dỡ hoàn toàn và kiểm tra mọi chi tiết máy bay. Sơn và các vật liệu bọc ngoài vỏ máy bay cũng được phủ lại. Hoạt động nâng cấp và chỉnh sửa cũng thường được thực hiện trong quá trình bảo dưỡng cấp độ nhà máy.

 

 

Hạ viện Mỹ muốn phục hồi loạt trinh sát cơ bị chê lỗi thời

Động thái diễn ra sau khi không quân Mỹ xóa bỏ hoàn toàn hạng mục dành cho hoạt động vận hành và bảo dưỡng đối với máy bay U-2 trong đề xuất ngân sách năm tài chính 2027. Điều này phản ánh ý định loại bỏ toàn bộ phi đội U-2 của không quân Mỹ.

Quân chủng này hiện biên chế 23 chiếc U-2, trong đó có ba chiếc TU-2S chuyên làm nhiệm vụ huấn luyện.

Trong báo cáo thường niên về cấu trúc lực lượng công bố hồi tháng 5, Lầu Năm Góc cho biết không quân Mỹ sẽ loại biên toàn bộ 23 máy bay U-2 vì chúng không còn phù hợp với "các xung đột quy mô lớn trong tương lai", thêm rằng tiếp tục sử dụng mẫu phi cơ này sẽ gây ra "những rủi ro lớn về hậu cần, an toàn và tài chính".

"Quyết định cho phép phân bổ lại nguồn lực tài chính để tài trợ cho các yêu cầu quan trọng và có mức độ ưu tiên cao hơn đối với không quân, đẩy nhanh nỗ lực hiện đại hóa trên những lĩnh vực then chốt khác. Tiếp tục vận hành đội U-2 sẽ đòi hỏi khoản đầu tư đáng kể nhằm giải quyết các vấn đề mang tính hệ thống, trong đó có năng lực sản xuất giảm sút, thiếu vật liệu và rủi ro an toàn vốn có đối với một hệ thống đã cũ", báo cáo có đoạn.

U-2 là trinh sát cơ tầm cao của quân đội Mỹ, do Lockheed phát triển và thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 8/1955. Phiên bản U-2S có thể hoạt động ở độ cao trên 24 km, đạt tầm bay hơn 11.000 km và được trang bị nhiều hệ thống cảm biến.

Hoài nghi về khả năng sống sót của U-2 trước vũ khí phòng không đối phương là điều không mới, nhất là khi nhiều chiếc từng bị Liên Xô, Trung Quốc và Cuba bắn hạ trong Chiến tranh Lạnh.

Các đối thủ của Mỹ như Nga, Trung Quốc và Iran cũng đang phát triển, đưa vào sử dụng những hệ thống phòng không hiện đại, mở rộng vùng chống tiếp cận và chống xâm nhập. Điều này khiến khu vực thu thập thông tin tình báo của U-2 ngày càng bị thu hẹp.

Mẫu phi cơ này cũng ngày càng cũ kỹ và tốn nhiều chi phí hơn để bảo trì cũng như vận hành, do không có máy bay nào được xuất xưởng kể từ năm 1989.

Đây không phải lần đầu không quân Mỹ tìm cách loại biên máy bay U-2. Dù vậy, quốc hội Mỹ đã nhiều lần can thiệp để ngăn không quân loại biên toàn bộ lực lượng U-2, do lo ngại động thái có thể làm xuất hiện khoảng trống về năng lực tình báo, giám sát và trinh sát trên không.

Phạm Giang (Theo War Zone)