Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 2/6 cho biết tàu dầu không chở theo hàng M/T Lexie treo cờ Botswana đã "phớt lờ nhiều cảnh báo liên tiếp" trong suốt 24 giờ, khi di chuyển từ vùng biển quốc tế tới đảo Kharg của Iran. Máy bay quân sự Mỹ sau đó đã "vô hiệu hóa con tàu bằng cách phóng tên lửa Hellfire vào phòng máy".

Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km. Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo.

 

 

Mỹ phóng tên lửa, vô hiệu hóa tàu dầu hướng tới Iran

CENTCOM không nêu rõ vụ tấn công có gây thương vong đối với thủy thủ đoàn trên tàu Lexie hay không. Theo thông cáo của CENTCOM, 6 tàu đã bị vô hiệu hóa và 122 tàu đã phải chuyển hướng kể từ khi lệnh phong tỏa cảng có hiệu lực vào tháng 4.

Lực lượng Mỹ hôm 29/5 vô hiệu hóa tàu hàng treo cờ Gambia sau khi tàu này không tuân thủ các yêu cầu của họ, theo CENTCOM.

Ngày 8/5, quân đội Mỹ khai hỏa vào các ống khói của hai tàu chở dầu treo cờ Iran để buộc chúng dừng lại. Ngày 6/5, chiến đấu cơ Mỹ bắn vào bánh lái của tàu treo cờ Iran bằng pháo 20 mm, khiến con tàu mất khả năng điều khiển.

Hồi giữa tháng 4, một tàu treo cờ Iran cố vượt lệnh phong tỏa và bỏ qua nhiều cảnh báo từ tàu khu trục Mỹ, theo thông tin CENTCOM công bố vào thời điểm đó. Cuối cùng, chiến hạm Mỹ yêu cầu thủy thủ đoàn sơ tán khỏi phòng máy trước khi bắn nhiều phát đạn từ pháo hạm cỡ 127 mm vào vị trí này.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển từ đầu chiến sự, buộc các tàu thương mại xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ, Israel cùng những bên tham gia xung đột.

Hải quân Mỹ từ ngày 13/4 thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ mọi tàu hàng đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.

Dù lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ 8/4 vẫn được duy trì, Washington và Tehran chưa đạt thỏa thuận gia hạn thỏa thuận và mở cửa eo biển Hormuz. Cuộc đàm phán giữa hai bên hiện rơi vào bế tắc do Israel tấn công vào ngoại ô thủ đô Lebanon, động thái mà Iran cho rằng "vi phạm lệnh ngừng bắn trên mọi mặt trận".

Huyền Lê (Theo AFP, CNN)