Đề Văn thi lớp 10 TP HCM năm 2026 - Đáp án gợi ý

Hơn 151.000 học sinh TP HCM hoàn thành đề thi Văn lớp 10 sáng 1/6 với chủ đề "Những sắc màu cảm xúc".

Cô Nguyễn Thị Thu Hương, giáo viên Ngữ văn, trường THCS Huỳnh Khương Ninh, phường Tân Định, đánh giá đề vẫn có những nét đặc thù vốn được đánh giá cao của TP HCM như tính mở, đòi hỏi thí sinh sáng tạo, tư duy, liên hệ thực tế. Cấu trúc rất sát với đề minh họa và vừa sức với lứa thí sinh đầu tiên của thành phố sau sáp nhập.

Phần Đọc hiểu (5 điểm) sử dụng đoạn trích trong truyện "Chú robot tưởng mình là người" của tác giả Lê Anh Vinh. Qua câu chuyện về chú robot Biết Điều bị xem là "sản phẩm lỗi" vì có những cảm xúc buồn bã, biết suy nghĩ như con người, thí sinh phải trả lời 4 câu hỏi ngắn.

Sau đó, các em được yêu cầu viết một đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích nội dung chủ đề hoặc một số nét nghệ thuật đặc sắc của văn bản.

Cô Hương đánh giá đây là vấn đề rất thực tiễn khi công nghệ đang len lỏi vào đời sống. Chủ đề này "chạm" đến cảm xúc, tư duy của học sinh.

Cô Ngô Thị Hạnh, giáo viên trường THCS Quang Trung, phường Gò Vấp, cũng tâm đắc với đề thi. Theo cô, đề bài đã khéo léo khẳng định: Máy móc hay công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là phương tiện, công cụ hỗ trợ để tăng hiệu quả lao động, không thể thay thế con người, đặc biệt là sự thấu cảm và thế giới cảm xúc. Đây không chỉ là đề tài dành riêng cho giới trẻ mà còn là một thông điệp sâu sắc đến tất cả mọi người.

Phân tích kỹ hơn, thầy Võ Kim Bảo, giáo viên Ngữ văn trường THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành, cho biết các câu hỏi phần Đọc hiểu được sắp xếp tăng dần theo mức độ nhận thức và trình tự tư duy.

Học sinh có kỹ năng tốt sẽ biết vận dụng lời giải của câu hỏi trước để trả lời các ý sau. Câu 1d (Khi máy móc ngày càng giống con người thì con người có đang dần sống như máy móc không), theo thầy Bảo là hay và khó. Trả lời tốt các câu này sẽ giúp thí sinh viết được đoạn nghị luận văn học.

Phần Nghị luận xã hội (5 điểm) cho đoạn trích "Khơi nguồn cảm xúc..." của tác giả Tạ Duy Anh bàn về sự cạn kiệt, khô cứng cảm xúc trong cuộc sống và cách nuôi dưỡng cảm xúc bằng việc yêu cuộc sống, trân trọng cái đẹp. Thí sinh được yêu cầu phân tích tác dụng của lý lẽ và bằng chứng trong văn bản.

Ở câu viết bài văn nghị luận, thí sinh được chọn 1 trong 2 đề: viết bài văn về thực trạng thiếu cảm xúc của một bộ phận giới trẻ và đề xuất giải pháp hoặc chủ đề "Thấu hiểu cảm xúc để biết sống yêu thương".

Câu hỏi đầu trong phần Nghị luận xã hội khá đơn giản, theo thầy Bảo. Thầy dự đoán nhiều thí sinh "ẵm" trọn điểm câu này. Đề viết với thông tin, yêu cầu rõ ràng, vừa có tính phân hóa, vừa gợi ý cho học sinh về những điều gần gũi, quen thuộc mà các em ít khi để tâm. Học sinh cần liên tưởng, vận dụng tư liệu đời sống để đưa vào bài.

"Dạng đề này đã được phổ biến và ôn luyện trong cả năm nay. Học sinh ở khu vực Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ không bỡ ngỡ", thầy Bảo nói.

Cô Hương nhìn nhận các yêu cầu đề được đặt ra vừa sức với thí sinh. Học sinh chú tâm ôn tập, nắm chắc kiến thức cơ bản sẽ làm được bài. Câu viết đoạn văn ngắn có thể khiến một số em lúng túng vì phải "thẩm thấu" nhanh văn bản mới tiếp cận.

Đồng tình, thầy Bảo cho rằng câu đọc hiểu 1d và phần viết đoạn văn, bài văn sẽ giúp phân loại thí sinh. Chúng đòi hỏi các em thể hiện hiểu biết về đời sống xã hội, trải nghiệm văn học, năng lực ngôn ngữ và sáng tạo.

Cô Hương và thầy Bảo dự đoán đa số thí sinh khu vực TP HCM sẽ lấy được điểm 7. Số lượng bài đạt điểm giỏi 8, 9 sẽ nhiều hơn năm ngoái. Học sinh khu vực Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu dù ít quen thuộc với dạng đề này song đã được ôn tập, không khó để đạt mức 6, 7 trở lên.

Cả hai đều nhìn nhận đề Văn thi lớp 10 đã được giảm tải, dễ thở với thí sinh. Nếu ví độ khó đề các năm trước là 10, hai giáo viên đánh giá đề năm nay ở mức 7, 8.

Năm ngoái, khi chưa sáp nhập, phổ điểm môn Văn ở khu vực TP HCM tập trung nhiều ở mức 5-7,5, hai bài thi cao nhất đạt điểm 9,5. Từ điểm 9 trở lên có 203 thí sinh đạt được. Mốc nhiều em đạt được nhất là 7 với gần 6.000 bài thi. Khoảng 15% bài thi dưới điểm trung bình.

Chiều nay, thí sinh làm bài thi Ngoại ngữ (chủ yếu Tiếng Anh) trong vòng 90 phút. Ngày 2/6, các em làm bài thi môn Toán với 120 phút. Những em có nguyện vọng vào các lớp chuyên sẽ thi thêm môn tương ứng, dài 150 phút.

Lệ Nguyễn