Có rất nhiều lý do để Djokovic tiếp tục thi đấu ở tuổi 39. Cạnh tranh đỉnh cao giúp anh cảm thấy vẫn sống trọn vẹn với tennis. Nole vẫn thích được chơi trước người hâm mộ của anh lẫn những khán giả không mấy thiện cảm trên khắp thế giới.

Và hơn ai hết, Djokovic hiểu rằng tay vợt không phải cỗ máy. Nole tin sẽ có ngày "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" cùng hội tụ, khi hai chướng ngại lớn nhất là Carlos Alcaraz và Jannik Sinner đều tránh khỏi đường đi, mở ra cơ hội rõ ràng để anh chinh phục Grand Slam thứ 25. Bởi vậy, Djokovic luôn cố duy trì thể trạng và phong độ tốt nhất, hạn chế tự bào mòn mình nhất có thể. Anh tìm điểm cân bằng trong một lịch thi đấu dày đặc, không chơi quá nhiều hay quá ít, nhằm đạt đỉnh phong độ bốn lần mỗi năm, tại bốn Grand Slam.

Trong 12 tháng qua, cả bốn lần Djokovic đều đụng phải Sinner hoặc Alcaraz. Ngay cả khi đánh bại Sinner ở bán kết Australia Mở rộng hồi tháng 1 sau năm set nghẹt thở, vẫn còn đó Alcaraz chờ anh ở chung kết. Ở tuổi 39, Djokovic có thể vượt qua một ngọn núi. Nhưng, hai ngọn núi cùng lúc thì không.

Rồi cơ hội bất ngờ xuất hiện. Vài tuần trước Roland Garros, Alcaraz gặp chấn thương cổ tay nghiêm trọng và phải rút lui khỏi giải. Đến vòng hai Grand Slam đất nện, Sinner cũng bị đánh gục bởi thời tiết nắng nóng ở Paris khiến cơ thể sụp đổ.

Từ chỗ phải vượt qua hai đối thủ lớn nhất thế hệ mới, Djokovic bỗng thấy con đường phía trước rộng mở. Trên mặt sân Philippe Chatrier, chỉ còn đất nện đỏ trải dài, không có Alcaraz hay Sinner án ngữ. Dự báo thời tiết tuần thứ hai cũng dễ chịu hơn. Và dù đã tốn nhiều sức khi thua một set trong hai trận đầu, phong độ của Djokovic vẫn đang đi lên.

Mọi thứ dường như lại đứng về phía Nole. Thế nhưng tennis đôi khi thích trêu ngươi những ngôi sao lớn nhất.

Joao Fonseca được đánh giá còn cách đỉnh cao vài năm phát triển nữa. Tuy nhiên, tài năng trẻ Brazil bỗng trưởng thành vượt bậc trong ba set đấu xuất sắc, được thể hiện rõ nhất trong game đấu khi tỷ số là 5-5 ở set năm - thời điểm Djokovic thường dập tắt hy vọng của đối thủ.

Trong hơn hai tiếng rưỡi cuối trận, Fonseca tạo nên chiến thắng có thể thay đổi cả sự nghiệp. Tay vợt tuổi teen thắng ngược 4-6, 4-6, 6-3, 7-5, 7-5 sau 4 giờ 53 phút, trong trận đấu được xem là bước ngoặt lớn nhất kể từ khi anh lên chuyên nghiệp.

Vốn nổi tiếng với lối chơi tấn công phủ đầu, Fonseca thường thắng bằng sức mạnh ở cú thuận tay trong hai năm qua. Nhưng lần này, sao mai 19 tuổi còn thắng bằng đôi chân, bằng khả năng di chuyển và tư duy chiến thuật.

"Không nghi ngờ gì nữa, cậu ấy là người chơi hay hơn ở những thời điểm quan trọng trong set bốn và set năm. Fonseca liên tục đánh bóng khó tin, sát dây và cực kỳ chính xác. Màn trình diễn thật sự xuất sắc", Djokovic nói về Fonseca sau trận. "Tất nhiên, không dễ chịu gì khi phải đối đầu một đối thủ đạt phong độ như thế. Tôi cũng không nghĩ mình chơi quá tệ. Đơn giản là hôm nay cậu ấy hay hơn".

Trong hơn hai năm rưỡi qua ở các giải Grand Slam, luôn có ai đó cản đường Djokovic. Và giờ đây, số người có thể làm điều đó càng tăng lên. Cơ hội được xem là rõ ràng nhất để Nole giành Grand Slam thứ 25 đã tan biến trong bụi đất đỏ Paris.

"Sẽ tuyệt hơn nếu đây là trận đấu ba set thắng hai. Nhưng không phải vậy. Tôi đã cạn năng lượng", Djokovic thừa nhận. Anh cũng không muốn bàn về việc Alcaraz và Sinner đều đã rời giải, cũng như cơ hội lớn mà tất cả mọi người đều nhìn thấy.

Fonseca lại có góc nhìn khác. Sau chiến thắng, anh thậm chí cho rằng đối thủ sung sức hơn mình ở cuối trận. Thực tế, Djokovic đã chơi hai tiếng rưỡi cuối cùng như một người tuyệt vọng, không muốn cơ hội này vuột khỏi tay dù đã "hết pin". Anh muốn thắng nhanh để tiết kiệm năng lượng cho tuần thứ hai. Anh thi đấu với sự gấp gáp hiếm thấy, điều trước đây không cần thiết khi tuổi tác chưa trở thành nỗi lo.

Nhưng sự vội vàng đôi khi lại phản tác dụng. Ở Grand Slam, thắng trận đã khó, vừa thắng vừa tính toán thời gian còn khó hơn. Khi mặt trời vẫn còn hiện diện trên bầu trời Paris, Djokovic chỉ cách một set thắng nữa để hoàn tất màn trình diễn đẳng cấp trước một tay vợt trẻ còn đang học cách thi đấu ở những sân khấu lớn nhất.

Sang set bốn, Nole từng cách chiến thắng chỉ một điểm và một game, khi dẫn 4-3, 40-15 trong game trả giao. Nhưng Fonseca cứu break-point bằng một cú giao bóng uy lực rồi một cú thuận tay quyết đoán. Khoảng nửa giờ sau, hai winner bằng thuận tay cùng một pha bỏ nhỏ tinh tế giúp Djokovic bẻ game và dẫn trước ở set năm. Đó thường là thời điểm các đối thủ của Djokovic gục ngã.

Nhưng Fonseca đã "lột xác" chỉ trong tám game cuối cùng. Đầu tiên là một loạt cú thuận tay sấm set, giúp anh ghi liền chín điểm để đảo ngược thế trận. Trong giờ nghỉ đổi sân, Djokovic ngả người ra ghế, lấy khăn che kín mặt, chỉ còn biết áp túi đá lên đầu trong khi cơ hội đẹp nhất để chạm tới Grand Slam thứ 25 dần tan biến giữa lớp bụi đỏ Roland Garros.

Trước trận đấu hôm 30/5, Fonseca chưa từng thi đấu trên sân Philippe Chatrier, cũng như chưa từng đối đầu Djokovic. Và rồi huyền thoại mà anh từng ngưỡng mộ qua màn hình TV lại đứng ở phía bên kia lưới.

"Được vào vòng ba Roland Garros với tôi đã là một giấc mơ", Fonseca nói sau khi ngược dòng đánh bại Dino Prizmic trong năm set nghẹt thở ở vòng hai. "Tôi sẽ tận hưởng từng khoảnh khắc khi được thi đấu với thần tượng, với người vĩ đại nhất của môn thể thao này. Khi bước ra sân, tôi sẽ dành sự tôn trọng cho Djokovic, nhưng tất nhiên tôi cũng cố gắng chơi hết khả năng để thắng".

Fonseca làm được, còn Djokovic vẫn mắc kẹt ở cột mốc 24 Grand Slam kể từ cuối năm 2023. Nole không thể ngăn được sự vươn lên của Sinner và Alcaraz, trong khi chẳng còn phép màu nào trong túi để sử dụng. Sự bền bỉ, dẻo dai, hay bản lĩnh siêu việt để bóp nghẹt đối thủ ở những thời khắc then chốt giờ không còn đồng hành thường xuyên với Nole nữa.

Đó là sự thật mà mọi huyền thoại đều cố phớt lờ cho tới khi không thể ngó lơ thêm nữa. Djokovic bước sang tuổi 39 chỉ một tuần trước. Nếu không có gì bất ngờ xảy ra, lão tướng Serbia sẽ chơi ở Wimbledon sau khoảng một tháng nữa để tiếp tục cuộc săn tìm Grand Slam thứ 25.

Cơ hội khác vẫn sẽ đến. Djokovic là bậc thầy sân cỏ, trong khi Alcaraz vẫn chưa trở lại, còn điểm yếu thể lực của Sinner vẫn chưa được khắc phục. Nhưng liệu có còn cơ hội nào rõ rệt như lần này?

Và ngay cả nếu có, chưa chắc thời cơ đã thuận lợi đến vậy. Bởi phía bên kia lưới, Fonseca hoặc một tài năng trẻ nào đó có thể lại trưởng thành ngay trong trận đấu, trước mắt Djokovic, giống như cách chàng trai trẻ Brazil vừa làm trên lớp đất đỏ Roland Garros.

Vy Anh