Thắc mắc này được nhiều người đưa ra sau khi Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất có hiệu lực ngày 15/4. Theo đại diện một nhà mạng, đây là hai hoạt động khác nhau, dù đều liên quan đến việc quản lý thông tin thuê bao di động.

Xác thực thông tin thuê bao

Đây là việc nhà mạng kiểm tra danh tính người đăng ký. Người dùng phải cung cấp 4 trường thông tin gồm: số định danh cá nhân (như CCCD), họ tên, ngày sinh, ảnh khuôn mặt.

Hệ thống sau đó đối chiếu thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhằm đảm bảo mỗi số điện thoại gắn với một người thật. Hoạt động này được các nhà mạng triển khai nhiều năm qua, đặc biệt từ đợt chuẩn hóa thông tin thuê bao năm 2023.

Do đó, khi người dùng nhận được tin nhắn từ nhà mạng rằng "không cần thực hiện thêm thao tác nào khác" đồng nghĩa họ đã xác thực thông tin thuê bao thành công.

Xác nhận SIM chính chủ trên VNeID

Tuy nhiên, cơ quan quản lý ghi nhận tình trạng có người được thuê đăng ký SIM hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân để đứng tên số máy lạ. Những số điện thoại đó được bán ra thị trường dưới dạng SIM kích hoạt sẵn. Có nghĩa, các thuê bao di động đều có người đứng tên, nhưng chưa chắc chủ thuê bao là người sử dụng thực tế.

Các số này dễ bị lợi dụng để lừa đảo, phát tán tin nhắn, cuộc gọi rác. Việc quản lý vì thế cũng gặp khó, trong khi người bị sử dụng thông tin cá nhân để đứng tên có thể bị liên đới trách nhiệm mà không hay biết.

Để giải quyết vấn đề, Thông tư 08 lần đầu cho phép người dùng chủ động xác nhận SIM chính chủ thông qua ứng dụng VNeID. Theo đó, dữ liệu xác thực thuê bao đề cập ở trên sẽ được các nhà mạng đồng bộ lên ứng dụng để người dùng di động tra cứu toàn bộ số điện thoại đứng tên mình. Từ danh sách đó, họ xác nhận số đang dùng và loại bỏ số không còn sử dụng hoặc số điện thoại lạ.

Như vậy, có thể hiểu đơn giản, xác thực là nhà mạng kiểm tra thông tin người dùng, còn xác nhận SIM chính chủ là người dùng tự kiểm tra các số điện thoại đứng tên mình.

Những số bị người dùng đánh dấu "không sử dụng" sẽ được nhà mạng liên hệ trực tiếp để xác thực lại. Nếu không có phản hồi, thuê bao đó mới bị khóa theo quy định. Cách làm này giúp người dùng chủ động kiểm soát, thay vì phụ thuộc vào nhà mạng như trước.

Về cơ bản, tất cả thuê bao di động đều nên xác nhận SIM chính chủ, không phân biệt trả trước hay trả sau. Người dùng chỉ cần mở ứng dụng VNeID, thực hiện thao tác theo hướng dẫn của ứng dụng mà không phải cung cấp thêm bất kỳ thông tin cá nhân nào.

Có một số trường hợp ngoại lệ, như số điện thoại đang sử dụng để đăng ký tài khoản VNeID sẽ không phải xác nhận. Tuy vậy, người dùng vẫn cần theo dõi thông báo từ nhà mạng hoặc ứng dụng để thực hiện nếu có yêu cầu.

Việc đồng bộ dữ liệu nhà mạng với VNeID diễn ra từng đợt, trong vòng 30 ngày kể từ 15/4, do đó không phải ai cũng nhận được thông báo ngay. Sau 15/5, khi việc đồng bộ dữ liệu hoàn tất, người dùng nên chủ động kiểm tra trên VNeID và xác nhận SIM chính chủ để tránh bị gián đoạn dịch vụ.

Ở góc độ nhà mạng, đại diện VNPT cho biết việc bổ sung xác thực sinh trắc học và quy trình mới "không đơn thuần là thủ tục hành chính, mà là nỗ lực làm sạch môi trường số, xóa sổ SIM rác và bảo vệ người dùng trước các hình thức lừa đảo công nghệ cao".

Trong khi đó, đại diện Viettel nhận định quy trình xác thực hiện đã được thiết kế theo hướng đơn giản, dễ thực hiện. Người dùng "có thể tự thực hiện mọi lúc, mọi nơi mà không cần ra cửa hàng".

 

 

Cách tự xác nhận SIM chính chủ trên VNeID

Trọng Đạt