Trả lời:

Bánh chưng là món ăn giàu dinh dưỡng và không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên đán. Bánh được làm từ gạo nếp, đậu và thịt, gói kín trong lá chuối hoặc lá dong, nếu không bảo quản đúng, kết hợp điều kiện thời tiết nồm ẩm của mùa Xuân làm bánh dễ hư và nấm mốc.

Điểm nhận diện khi bánh chưng bị nấm mốc gồm phần lá gói và bánh xuất hiện đốm trắng, xanh hoặc đen. Phần nấm mốc có thể xuất hiện ở một góc bánh, hoặc lan ra cả phần của bánh.

Vì tiếc, nhiều người đã cắt bỏ phần bị mốc, ăn phần nhìn thấy chưa bị hư. Điều này dễ gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm và tăng nguy cơ ung thư gan. Lý do là, các thực phẩm bị nấm mốc có thể sinh ra độc tố aflatoxin - một trong những độc tố gây ung thư gan mạnh mẽ nhất hiện nay, có thể gây đột biến gen p53 và không bị tiêu diệt ở nhiệt độ thường như chiên, hấp, luộc. Khi được hấp thu vào cơ thể, độc tố aflatoxin tấn công gan, làm tổn thương các biểu mô tế bào gan. Dù cắt bỏ phần bị hư, nấm mốc vẫn có khả năng xâm nhập vào trong bánh. Do đó, bạn không nên ăn bánh chưng, các thực phẩm khác đã bị nấm mốc, xuất hiện mùi lạ...

Theo dữ liệu Globocan 2022, ung thư gan là bệnh ung thư đứng đầu về số ca tử vong tại Việt Nam. Mỗi năm, bệnh ghi nhận hơn 24.500 ca mắc mới và hơn 23.300 ca tử vong, chiếm 19,4% tổng số ca tử vong do ung thư.

Bên cạnh thực phẩm nấm mốc, có đến 80% trường hợp bị ung thư gan do bệnh viêm gan B gây ra. Bệnh viêm gan B do virus viêm gan B (HBV) gây ra, dễ lây qua đường quan hệ tình dục, từ mẹ sang con và qua đường máu. Việt Nam đang nằm trong nhóm nước có tỷ lệ mắc viêm gan B cao nhất thế giới. Bệnh diễn tiến âm thầm, người mắc có thể không xuất hiện triệu chứng ở thời gian đầu và tăng nguy cơ làm lây lan mầm bệnh trong cộng đồng.

Nếu quan tâm đến bệnh ung thư gan, bạn nên tầm soát ung thư định kỳ, ăn uống lành mạnh, sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục, tránh thức khuya, căng thẳng và tránh sử dụng rượu bia, hút thuốc lá.

Hiện bệnh viêm gan B có thể phòng ngừa với vaccine loại đơn và phối hợp phòng thêm viêm gan A, hiệu quả bảo vệ lên đến 95%. Bạn 28 tuổi, lịch tiêm ngừa ba mũi trong vòng 6 tháng. Trước tiêm, bạn cần xét nghiệm định lượng kháng thể viêm gan B.

Nếu đã mắc viêm gan B, bạn không cần tiêm vaccine, cần tuân thủ việc điều trị viêm gan B theo phác đồ của bác sĩ. Trường hợp không có kháng thể, hoặc kháng thể dưới mức bảo vệ, bạn cần tiêm vaccine để ngừa mắc viêm gan B, từ đó giúp ngừa mắc ung thư gan.

Bác sĩ Lê Thị Minh Nguyệt
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC