Ba ngày trước, bà Nguyễn Thị Vân, 65 tuổi, trú phường Vinh Lộc - trước thuộc TP Vinh, tỉnh Nghệ An, đang dọn mâm cơm thì nhận cuộc gọi qua mạng xã hội từ con gái đang làm việc ở Dubai, UAE. Cách mẹ gần sáu nghìn cây số, chị Lê Thị Cẩm Xuyên, 39 tuổi, kể về tình hình căng thẳng tại nơi mình ở. Nghe hai từ "chiến sự", bà run lên bởi thế hệ của bà hiểu rõ thế nào là "bom rơi đạn lạc".

Bà Vân rối bời nhưng vẫn đủ sức hỏi han con chuẩn bị di tản thế nào, ăn ở ra sao. Nghe chị Xuyên trấn an "vẫn đi làm bình thường, chưa có gì nghiêm trọng", bà mới tạm yên.

Song từ cuộc gọi đó, thói quen sinh hoạt của bà thay đổi. Việc đầu tiên bà làm mỗi sáng sớm là mở điện thoại, vào mạng xã hội xem con có nhắn tin hay cập nhật gì không. Bà bắt đầu bật tivi xem thời sự nhiều hơn. Những bản tin quốc tế trước đây vốn "không liên quan đến mình" thì nay chăm chú theo dõi, lắng nghe xem thành phố nơi con đang làm việc có xuất hiện hay không.

Chị Xuyên sang Dubai từ năm 2018 làm dịch vụ chăm sóc sắc đẹp, hết hợp đồng lại tìm việc mới. Khoản tiền chị gửi về nhiều năm qua giúp gia đình trang trải chi phí sinh hoạt, sửa lại mái nhà và lo cho các anh chị em. Lần về quê gần nhất vào tháng 10 Âm lịch năm ngoái, chị Xuyên ở nhà ít bữa rồi quay lại Dubai vào giáp Tết. Mỗi lần con đi, bà Vân luôn nhắn nhủ "làm vừa sức, nhớ giữ an toàn".

Trong những cuộc gọi gần nhất, chị Xuyên nói muốn về nước cũng không dễ thu xếp, bởi các chuyến bay tại Dubai đang bị dừng vì xung đột leo thang. Chị vẫn đi làm song luôn sẵn sàng tinh thần di tản. Ở quê nhà, người mẹ mỗi ngày đều thắp hương cầu cho con bình an.

Những ngày này, chị Phạm Hoàn ở Hà Tĩnh cũng liên tục lướt xem tin tức Trung Đông qua báo chí và bạn bè đang ở vùng chiến sự. Kế hoạch xuất cảnh cuối tháng 3 sang Dubai làm việc buộc phải tạm hoãn khi căng thẳng leo thang. Trước đó, người phụ nữ 35 tuổi đã thu xếp xong việc nhà, con cái, gửi thông tin làm visa song giờ hoãn "không biết khi nào mới được bay".

Hoàn từng hai năm làm việc tại Dubai về dịch vụ làm đẹp và trở về quê vào đầu năm 2025. Dành một năm thu vén gia đình, chị dự định trở lại xứ người sau khi ăn Tết. Theo hợp đồng đã ký, thu nhập gồm lương và doanh số dao động 40-50 triệu đồng mỗi tháng - khoản thu nhập khó tìm với lao động phổ thông ở Việt Nam. Người thân khuyên ở nhà cho an toàn, song chị tính chờ đợi, nếu ổn sẽ tiếp tục sang Dubai làm việc, tích cóp nuôi con cái sau này.

Ngoài lao động tự do, thị trường Trung Đông tiếp nhận khoảng 10.000 người Việt Nam làm việc thông qua 34 doanh nghiệp đưa đi, trong đó Saudi Arabia gần 6.000; UAE khoảng 4.000; Quatar 500; Bahrain gần 100. Họ chủ yếu đi giúp việc gia đình, dịch vụ khách sạn, nhà hàng, thợ xây dựng...

Hôm 1/3, Cục Quản lý lao động ngoài nước Bộ Nội vụ đã yêu cầu doanh nghiệp tạm dừng đưa người đi làm việc tại Trung Đông cho đến khi tình hình được kiểm soát và ổn định trở lại. Việc tạm dừng đưa người đi trong bối cảnh chiến sự leo thang khiến nhiều lao động đã có visa buộc phải tạm hoãn xuất cảnh chờ mọi sự ổn định trở lại.

Công ty cung ứng nhân lực LMK tại Hà Nội có 20 lao động đang làm việc tại Saudi Arabia, 10 người ở Qatar chủ yếu trong lĩnh vực xây dựng. Trong tháng này, 3 lao động đã đóng đủ chi phí, có visa sang Saudi Arabia làm thợ xây dựng nhưng phải tạm hoãn xuất cảnh đến tháng 4.

Ông Hoàng Cao Khải, phụ trách thị trường của LMK, cho biết lao động ở Trung Đông vẫn làm việc bình thường. Công ty theo dõi chặt các diễn biến, sẵn sàng phương án sơ tán đến nơi an toàn nếu căng thẳng lan rộng.

Liên lạc với lao động bên Trung Đông diễn ra 24/24h thông qua mạng xã hội, nhóm Zalo và điện thoại trực tiếp. Cán bộ phụ trách đồng thời giữ kênh kết nối với người nhà, thông báo liên tục để họ nắm được tình hình con em đang ở khu vực ảnh hưởng chiến sự.

Theo ông Khải, đưa lao động làm việc đã có cam kết rõ ràng về chi phí quản lý nên bất kể hoàn cảnh nào cũng phải đảm bảo quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho họ. Việc đưa người đi Trung Đông tạm thời gián đoạn, visa tạm hoãn đến tháng 4, trường hợp chiến sự kéo dài công sẽ cân nhắc điều hướng lao động sang thị trường khác như châu Âu.

"Chúng tôi vẫn mong căng thẳng sớm hạ nhiệt để mọi thứ bình ổn trở lại, nếu kéo dài sẽ đứt gãy nhiều thứ chứ không riêng việc đưa lao động đi làm việc", ông nói.

Ngoài tạm dừng đưa người đi, Cục Quản lý lao động ngoài nước yêu cầu doanh nghiệp giữ trao đổi với người sử dụng lao động tại các nước để cập nhật tình hình xung đột, đảm bảo an toàn và quyền lợi lao động. Doanh nghiệp kết nối với cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam, Ban Quản lý lao động thuộc Đại sứ quán Việt Nam tại các nước để cập nhật thông tin lao động tại địa bàn.

Mỹ và Israel từ ngày 28/2 liên tiếp không kích các mục tiêu ở Iran, phá hủy nhiều khu vực và hạ sát các quan chức cấp cao, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Iran đáp trả lại bằng các đợt phóng tên lửa, máy bay không người lái về phía Israel cũng như các căn cứ quân sự Mỹ tại khắp các nước vùng Vịnh. Cơ quan đại diện Việt Nam tại các nước này chưa ghi nhận trường hợp công dân bị thương vong hay thiệt hại tài sản do ảnh hưởng xung đột khu vực.

Hồng Chiêu - Đức Hùng