Chen Yaoli, phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Chung Shan, là bác sĩ phẫu thuật ghép gan nổi tiếng ở Đài Loan, bị xét xử hồi tháng 7/2025 do môi giới cho 9 bệnh nhân phẫu thuật ghép gan và thận ở Trung Quốc đại lục và thu lợi bất chính 14,66 triệu Đài tệ phí môi giới.

Ông bị truy tố vì vi phạm Luật Ghép tạng người. Tòa án sơ thẩm tuyên án 2 năm tù treo, hoãn thi hành án 5 năm.

Hôm 27/2, phiên phúc thẩm được mở do có kháng nghị của Viện Kiểm sát, cho rằng vụ án liên quan "mua bán tạng của người sống" và mức phạt chưa phù hợp. Song tòa xét thấy không có bằng chứng nên giữ nguyên án sơ thẩm.

Vụ án gây chấn động khi điều tra của cảnh sát cho thấy phó giám đốc Chen đã nhiều lần môi giới bệnh nhân sang Trung Quốc đại lục để ghép tạng từ năm 2008 đến 2012. Một số bệnh nhân tử vong ngay tại chỗ do phẫu thuật thất bại.

Năm 2015, vấn đề ghép tạng được Đài Loan chính thức chuyển từ phạt hành chính sang xử phạt hình sự. Ông Chen vẫn tiếp tục môi giới bệnh nhân sang Trung Quốc đại lục trong khi làm bác sĩ phẫu thuật tại Trung tâm Ghép tạng của Bệnh viện Changhua.

Phí môi giới 6 tỷ đồng một ca ghép gan

Viện kiểm sát cáo buộc ông Chen đã sắp xếp cho bệnh nhân phẫu thuật ghép tạng ở Trung Quốc đại lục với tổng tiền khoảng 3 triệu đến 7,5 triệu Đài tệ (2,5-6,3 tỷ đồng), bao gồm chi phí cho người hiến tạng, vé máy bay, chỗ ở, phí bác sĩ ở Trung Quốc đại lục, phí nhân viên điều dưỡng...

Chen Yaoli đã sắp xếp cho các bệnh nhân được phẫu thuật ghép tạng tại Bệnh viện trực thuộc Đại học Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ông thu phí giới thiệu mỗi bệnh nhân 900.000 Đài tệ (750 triệu đồng) và đã đến Trung Quốc đại lục để hướng dẫn trực tiếp trong phòng mổ suốt quá trình phẫu thuật.

Trong số 6 bệnh nhân, bốn người đã được ghép gan. Ba người đã qua đời trong vòng hai năm và người còn lại qua đời gần 5 năm sau ca phẫu thuật.

Ba bệnh nhân khác đã đến Trung Quốc đại lục để ghép tạng. Một bệnh nhân đã chuyển hơn 14 triệu Đài tệ (gần 12 tỷ đồng) để được ghép gan. Trong số tiền này, hơn một nửa đã vào túi của bác sĩ Chen. Tuy nhiên, bệnh nhân đã qua đời chưa đầy hai tuần sau ca phẫu thuật.

Tòa án quận Trường Hoa xác định ông Chen với nhiều năm kinh nghiệm và có uy tín đáng kể trong lĩnh vực ghép tạng đã tìm cách trục lợi cá nhân bằng cách thông đồng với các công ty dược phẩm và y tá để sắp xếp cho những bệnh nhân cần ghép gan hoặc thận khẩn cấp sang Trung Quốc đại lục với "chi phí cắt cổ".

"Mục đích chỉ muốn giúp bệnh nhân"

Khi kháng nghị, bên công tố chỉ ra trong những năm gần đây, vấn đề cung cấp nội tạng không chỉ liên quan nguy cơ nhiễm trùng cho người nhận ghép tạng mà còn cả những vấn đề nghiêm trọng như cưỡng bức thu hoạch nội tạng do khó đảm bảo sự tự nguyện của người hiến tạng.

Vụ án làm tổn hại hình ảnh quốc tế và các hoạt động giao lưu y tế của Đài Loan; do đó án treo là không phù hợp. Bị cáo cần phải bị bỏ tù để thực sự thể hiện sự coi trọng phẩm giá con người của Đài Loan.

Bác sĩ Chen Yaoliz chấp nhận phán quyết, nhưng nói ý định ban đầu của ông là ưu tiên sự an toàn của bệnh nhân chứ không phải kiếm lợi nhuận. Ông biết đã làm sai và đang hướng dẫn kỹ thuật ghép gan tại một số bệnh viện, do đó hy vọng được hưởng án treo để có thể tiếp tục đóng góp cho lĩnh vực y tế.

Luật sư của bác sĩ Chen bào chữa rằng tất cả ca phẫu thuật đều được thực hiện tại các bệnh viện đạt tiêu chuẩn ở Trung Quốc đại lục và tuân thủ luật y tế sở tại. Bị cáo không chỉ đơn thuần là người trung gian. Việc ghép gan ở Đài Loan rất khó khăn nên bị cáo đã đến Trung Quốc đại lục để ghép gan thông qua người trung gian vì không thể chịu đựng được lời cầu xin tuyệt vọng của bệnh nhân. Ông thậm chí còn nghỉ việc để ở bên cạnh bệnh nhân.

Luật sư lập luận những đóng góp đáng kể của bác sĩ Chen Yaoli cho lĩnh vực y tế cần được xem xét, bao gồm hơn 900 ca ghép gan với 600-700 người sống sót, và thái độ tốt của ông sau khi phạm tội.

Hải Thư (Theo Ettoday, SETN, Next Tapple)