Sáng 26/2, Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel (Viettel AI) cho biết lần đầu tiên trung tâm được cấp bằng sáng chế hữu ích bởi Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ (USPTO). Sáng chế có tên "Phương pháp học sâu cho theo vết đa đối tượng từ video", do nhân sự người Việt phát minh và làm chủ, dựa trên nhu cầu thực tiễn.

Về mặt kỹ thuật, trong các hệ thống phân tích và giám sát video, theo vết đa đối tượng (Multiple Object Tracking) được đánh giá là bài toán thách thức. Nhiệm vụ của công nghệ này không chỉ dừng ở việc phát hiện người hay vật thể xuất hiện trong khung hình, mà còn phải duy trì chính xác định danh trong suốt quá trình di chuyển, ngay cả khi bị che khuất, tạm thời ra khỏi khung hình rồi quay trở lại, hoặc khi có nhiều người có ngoại hình tương tự xuất hiện đồng thời.

Thực tế, nhiều hệ thống dễ gặp tình trạng nhầm lẫn định danh, đặc biệt trong các môi trường ánh sáng thay đổi, không gian đông đúc, chuyển động nhanh hay góc quay phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu đến từ cách tiếp cận, chia bài toán thành các bước xử lý riêng lẻ, khiến sai lệch ở một khâu có thể dẫn đến sai số tích lũy cho toàn bộ quá trình theo dõi, cũng như thời gian xử lý lâu hơn.

Viettel AI cho biết đã chọn hướng tiếp cận khác, khi tự thiết kế mô hình AI theo vết đa đối tượng có khả năng huấn luyện đầu cuối (end-to-end). Sau khi triển khai, mô hình giúp hệ thống học và xử lý toàn bộ quá trình theo dõi trong một kiến trúc thống nhất thay vì xử lý từng bước rời rạc, giúp tăng độ ổn định, giảm nhầm lẫn định danh, tối ưu hóa thời gian xử lý và phù hợp triển khai trong các điều kiện thực tế phức tạp.

USPTO là cơ quan chịu trách nhiệm thẩm định và bảo hộ sáng chế lâu đời tại Mỹ - thị trường được đánh giá có quy trình xét duyệt chặt chẽ hàng đầu thế giới. Để được cấp bằng, một sáng chế phải chứng minh tính mới, mức độ sáng tạo và khả năng ứng dụng trong thực tế sản xuất kinh doanh. Quy trình hoàn tất thẩm định và cấp bằng tại USPTO có thể kéo dài 2-3 năm hoặc lâu hơn, tùy độ phức tạp của sáng chế, và trải qua nhiều bước đánh giá nghiêm ngặt.

Công ty của Việt Nam cho biết bằng sáng chế này "được cấp mà không phát sinh phản biện trong quá trình thẩm định", thể hiện đây là giải pháp có tính mới rõ ràng, mô tả kỹ thuật chặt chẽ và được đánh giá có rủi ro tranh chấp thấp.

Công nghệ này đã được triển khai trong giải pháp giám sát bằng camera tại nhiều địa điểm ở Việt Nam, như một số công sở, khu du lịch, trung tâm thương mại, cổng trường học, bệnh viện, tiệm vàng, không gian công cộng, và tích hợp vào hệ thống quản lý đô thị thông minh tại một số tỉnh, thành ở Việt Nam.

Giải pháp giúp hỗ trợ tự động phát hiện các tình huống như xâm nhập trái phép vào khu vực cấm, hành vi trèo tường hoặc vượt rào, đổ rác không đúng nơi quy định, để quên đồ vật ở điểm công cộng hoặc bảo tàng. Viettel AI cho biết trong quá trình triển khai thực tế, giải pháp có thể phát hiện vi phạm an toàn giao thông hay nhận diện đám đông với độ chính xác trên 95%.

"Việc được USPTO cấp bằng sáng chế phản ánh năng lực làm chủ công nghệ lõi", ông Nguyễn Mạnh Quý, Giám đốc Viettel AI, nói. "Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng công nghệ AI chủ quyền, do Việt Nam tự nghiên cứu, tự làm chủ, đáp ứng cả yêu cầu trong nước lẫn tiêu chuẩn quốc tế".

Lưu Quý