Sự việc xảy ra đầu năm 2026, khi bà Zhang, sống tại Lạc Dương, tỉnh Hà Nam đến cơ quan chức năng làm thủ tục cấp lại sổ hộ khẩu. Rà soát danh sách nhân khẩu, bà phát hiện gia đình có thêm một bé trai sinh năm 2012, được ghi là con chung của vợ chồng bà.

"Tôi triệt sản từ năm 1995 vì sức khỏe và không hề mang thai thêm lần nào. Tôi cũng không có ký ức gì về việc sinh con năm 2012", bà Zhang nói. Người phụ nữ cho biết vợ chồng bà kết hôn 35 năm, có ba con chung, người út nay đã 31 tuổi.

Khi bà Zhang cùng cơ quan chức năng tìm hiểu sâu hơn, sự thật được hé lộ. Người đã kê khai đứa bé sinh năm 2012 vào sổ hộ khẩu gia đình là chồng bà. Đó là con riêng của ông với nhân tình. Ông đã lén lấy giấy tờ tùy thân của vợ để làm giấy khai sinh cho đứa trẻ nhằm hợp thức hóa hộ khẩu.

Một bệnh viện tại Lạc Dương xác nhận đã cấp giấy chứng sinh cho đứa trẻ 13 năm trước dựa trên thẻ căn cước của bà Zhang do người chồng cung cấp. Đại diện bệnh viện thừa nhận đây là sai sót nghiêm trọng trong quy trình đối chiếu người thật và giấy tờ, đồng thời cho biết đang phối hợp cơ quan chức năng xử lý.

Bà Zhang đã nộp đơn kiện chồng vi phạm chế độ hôn nhân một vợ một chồng và yêu cầu ly hôn.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Li, Đoàn luật sư Bắc Kinh nhận định hành vi của người chồng không chỉ vi phạm Luật Hôn nhân mà còn có dấu hiệu của tội "Sử dụng trái phép giấy tờ tùy thân" và "Làm giả hồ sơ, tài liệu nhà nước". Nếu cơ quan điều tra chứng minh được ông chung sống như vợ chồng với người tình, ông có thể bị truy tố tội Trùng hôn với mức án lên đến 2 năm tù.

Về phía cơ sở y tế, việc tắc trách trong khâu đối chiếu danh tính sản phụ sẽ bị Ủy ban Y tế xử phạt hành chính, tước chứng chỉ hành nghề của nhân viên liên quan. Tại Trung Quốc, quy định về cấp giấy chứng sinh đang được thắt chặt, áp dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt để ngăn chặn nạn buôn bán trẻ em và đẻ thuê trái phép.

Theo các chuyên gia xã hội học, động cơ lớn nhất của những vụ việc "trộm danh phận" này thường liên quan đến hộ khẩu (Hukou). Tại Trung Quốc, trẻ em sinh ngoài giá thú gặp rất nhiều khó khăn trong việc đăng ký hộ khẩu để tiếp cận hệ thống giáo dục công lập và y tế.

Bằng cách làm giả giấy tờ để đứa trẻ trở thành "con hợp pháp" của người vợ chính thức, người chồng không chỉ giải quyết êm đẹp bài toán đi học cho con riêng mà còn che giấu được mối quan hệ ngoài luồng với cơ quan quản lý và xã hội.

Nhật Minh (Theo Sina)