Xuất khẩu hồ tiêu khởi sắc: Cơ hội từ phục hồi nhu cầu, thách thức từ áp lực cạnh tranh

Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong 15 ngày đầu tháng 3/2026, xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam đạt 12.613 tấn, tương ứng kim ngạch 81 triệu USD, tăng mạnh 46,7% về lượng và 35,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung từ đầu năm đến hết ngày 15/3/2026, xuất khẩu mặt hàng này đạt 48.192 tấn, thu về 312,23 triệu USD, tăng lần lượt 34,6% về lượng và 28% về kim ngạch.

Đáng chú ý, với kim ngạch hơn 312 triệu USD cho gần 48.200 tấn, giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 6.480 USD/tấn đang duy trì ở mức cao so với nhiều năm trước. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh thị trường hồ tiêu thế giới từng trải qua giai đoạn dư cung kéo dài và giá giảm sâu.

Hoạt động xuất khẩu hồ tiêu đang có sự phục hồi rõ nét ngay từ đầu năm 2026

Nhìn tổng thể, hoạt động xuất khẩu hồ tiêu đang có sự phục hồi rõ nét ngay từ đầu năm, phản ánh nhu cầu tiêu thụ trên thị trường thế giới đang dần cải thiện. Các thị trường chủ lực như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Đông đã bắt đầu tăng nhập khẩu trở lại, khi lượng tồn kho giảm dần sau thời gian dài cắt giảm.

Theo ông Nguyễn Quang Bình, chuyên gia nghiên cứu thị trường cà phê, sự tăng trưởng mạnh về sản lượng xuất khẩu trong những tháng đầu năm cho thấy doanh nghiệp đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội thị trường khi giá vẫn ở mức cao. Đây là giai đoạn các nhà nhập khẩu quay lại tích trữ hàng hóa, tạo lực cầu tốt cho hồ tiêu Việt Nam.

Không chỉ dừng ở yếu tố thị trường, sự phục hồi còn đến từ những thay đổi nội tại của ngành. Trong những năm gần đây, diện tích trồng tiêu đã được kiểm soát tốt hơn, sản xuất chuyển dần sang hướng bền vững, giảm tình trạng tăng trưởng nóng như trước.

Đặc biệt, xu hướng đầu tư vào chế biến sâu đang dần phát huy hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh các sản phẩm tiêu xay, tiêu trắng, tiêu hữu cơ… giúp nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng tốt hơn yêu cầu từ các thị trường khó tính.

Nhiều doanh nghiệp đã tập trung chế biến sâu

Ông Phan Minh Thông, Chủ tịch Công ty CP Phúc Sinh cho biết, nếu trước đây chúng ta chủ yếu xuất khẩu tiêu thô thì nay tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu đã tăng lên đáng kể. Điều này không chỉ giúp cải thiện giá bán mà còn giảm phụ thuộc vào biến động của thị trường nguyên liệu.

Dù ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, song một điểm đáng lưu ý là tốc độ tăng về sản lượng vẫn cao hơn kim ngạch. Điều này cho thấy giá xuất khẩu chưa tăng tương ứng, phản ánh áp lực cạnh tranh trên thị trường vẫn còn lớn.

Theo các chuyên gia, diễn biến này không bất ngờ khi nguồn cung hồ tiêu toàn cầu có dấu hiệu phục hồi. Brazil và Indonesia là hai đối thủ cạnh tranh lớn của Việt Nam đang bước vào chu kỳ sản xuất mới, có thể gia tăng lượng hàng xuất khẩu trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, các yếu tố như chi phí logistics, biến động tỷ giá và xu hướng bảo hộ thương mại tại một số quốc gia nhập khẩu cũng đang tạo thêm áp lực lên doanh nghiệp xuất khẩu.

Dù đơn hàng có dấu hiệu cải thiện nhưng khách hàng vẫn rất thận trọng trong đàm phán giá. Họ theo dõi sát diễn biến thị trường và chỉ chấp nhận mức giá hợp lý, không còn tình trạng mua mạnh như trước. Ngoài ra, các yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn bền vững ngày càng khắt khe cũng buộc doanh nghiệp phải tăng chi phí đầu tư, từ vùng nguyên liệu đến chế biến, ông Phan Minh Thông cho biết thêm.

Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia cho rằng ngành hồ tiêu cần tiếp tục kiên định với chiến lược nâng cao giá trị thay vì chạy theo sản lượng. Việc duy trì mức giá xuất khẩu bình quân trên 6.000 USD/tấn là cơ hội để tái cấu trúc ngành theo hướng hiệu quả hơn.

Ông Nguyễn Quang Bình nhận định, dư địa tăng trưởng của hồ tiêu Việt Nam vẫn còn lớn nếu tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do (FTA) và mở rộng thị trường. Quan trọng là phải nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng thương hiệu.

Ở góc độ doanh nghiệp, nhiều đơn vị cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ chế biến, phát triển sản phẩm mới và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm giảm rủi ro.

Mức giá xuất khẩu bình quân trên 6.000 USD/tấn là cơ hội để tái cấu trúc ngành theo hướng hiệu quả hơn

Tuy nhiên, để đảm bảo tăng trưởng bền vững, ngành hồ tiêu vẫn cần theo dõi sát các yếu tố như biến động giá thế giới, nguồn cung từ các nước sản xuất lớn cũng như sự thay đổi trong chính sách thương mại của các thị trường nhập khẩu.

Có thể thấy, bức tranh xuất khẩu hồ tiêu đầu năm 2026 đang mở ra những tín hiệu tích cực, song cũng đặt ra không ít thách thức. Việc tận dụng tốt cơ hội từ thị trường, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ là chìa khóa để ngành hồ tiêu Việt Nam duy trì đà phục hồi và phát triển bền vững trong thời gian tới.

Đức Hiền