Xuất hiện nhiều vụ bẻ khóa phần mềm xe điện Tesla tại Hàn Quốc

Hành vi bẻ khóa phần mềm xe điện Tesla phản ánh một sự xê dịch đáng lo ngại về ranh giới an toàn trong kỷ nguyên của những phương tiện di chuyển thông minh. Việc cố tình lách qua các hàng rào hạn chế kỹ thuật vốn chỉ cho phép tính năng này hoạt động hợp pháp trên các dòng xe được lắp ráp tại Mỹ đang đặt ra một thách thức pháp lý và an toàn giao thông vô cùng nghiêm trọng đối với giới chức trách quốc gia Đông Á.

Xe điện Tesla khá được ưa chuộng tại Hàn Quốc.

Cơn khát xe điện Tesla tại Hàn Quốc

Theo số liệu mới nhất được công bố vào hôm nay 4/5 bởi nghị sĩ Park Yong-gap thuộc đảng Dân chủ đồng minh cầm quyền, đồng thời là thành viên của Ủy ban Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông thuộc Quốc hội Hàn Quốc, hệ thống đã ghi nhận tới 85 trường hợp cố tình kích hoạt trái phép tính năng FSD tính đến ngày 28/4.

Con số này cho thấy một xu hướng đáng lo ngại về việc người tiêu dùng sẵn sàng can thiệp sâu vào hệ thống phần mềm cốt lõi của phương tiện giao thông, bất chấp những rủi ro an toàn có thể xảy ra khi một cỗ máy nặng hơn hai tấn di chuyển trên đường phố với một nền tảng điều khiển chưa được kiểm chứng đầy đủ.

Căn cứ theo các quy định hiện hành của cơ quan quản lý nhà nước Hàn Quốc, tính năng tự lái FSD chỉ được cấp phép hoạt động hợp pháp trên các mẫu xe Tesla được sản xuất trực tiếp tại các dây chuyền lắp ráp ở Mỹ. Danh sách phương tiện đạt chuẩn này bao gồm các dòng xe cao cấp hàng đầu của hãng như Model S, Model X và mẫu xe bán tải có thiết kế tương lai Cybertruck.

Những phương tiện đắt đỏ này được hưởng đặc quyền miễn trừ một số yêu cầu chứng nhận kỹ thuật tại địa phương nhờ vào các điều khoản có lợi từ hiệp định thương mại tự do đã được ký kết giữa chính phủ Hàn Quốc và chính phủ Mỹ. Ngược lại, các mẫu xe được sản xuất tại các đại công xưởng ở Trung Quốc hoàn toàn không đủ điều kiện pháp lý để sử dụng tính năng tự lái tiên tiến này. Điều trớ trêu là lượng phương tiện nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc lại đang chiếm tỷ trọng áp đảo với hơn 90% tổng doanh số bán hàng của hãng xe điện Mỹ tại xứ sở kim chi.

Hậu quả của sự phân hóa nguồn gốc xuất xứ này là một tỷ lệ tiếp cận công nghệ cực kỳ khiêm tốn. Theo dữ liệu thống kê của cơ quan giao thông, hiện chỉ có 4.292 chiếc xe, tương đương khoảng 2,4% trong tổng số 180.684 chiếc Tesla đang được đăng ký lưu hành hợp pháp tại quốc gia này, có đủ điều kiện để sử dụng FSD một cách danh chính ngôn thuận.

Nhóm phương tiện đủ tiêu chuẩn này bao gồm 2.708 chiếc Model X, 1.193 chiếc Model S và vỏn vẹn 391 chiếc Cybertruck. Bất chấp những ranh giới cấm kỵ rõ ràng về mặt pháp lý, nhiều chủ xe sở hữu các phiên bản sản xuất tại Trung Quốc đã sử dụng các thiết bị ngoại vi không chính thức hoặc trực tiếp can thiệp để sửa đổi mã nguồn phần mềm. Họ đã lợi dụng thực tế là kiến trúc phần cứng lõi giữa các phiên bản xe do Mỹ và Trung Quốc sản xuất có sự tương đồng rất lớn để ép hệ thống máy tính trung tâm phải mở khóa các tính năng ẩn.

Lỗ hổng pháp lý và bài toán hóc búa cho các nhà quản lý

Những hành vi can thiệp sâu vào hệ thống điện tử tinh vi của xe như vậy là sự vi phạm trực tiếp Đạo luật Quản lý Ô tô của Hàn Quốc. Đạo luật này nghiêm cấm mọi hình thức sửa đổi trái phép phần mềm phương tiện có nguy cơ gây ảnh hưởng đến sự an toàn chung của cộng đồng và hệ thống giao thông công cộng. Những cá nhân vi phạm các quy định nghiêm ngặt của đạo luật này có thể phải đối mặt với các hình phạt vô cùng nặng nề, bao gồm mức án phạt tù lên đến hai năm hoặc khoản tiền phạt khổng lồ có thể lên tới 20 triệu won, tương đương khoảng 13.600 USD tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi.

Giáo sư Kim Pil-su, một chuyên gia kỹ thuật ô tô dày dạn kinh nghiệm đang công tác tại Đại học Daelim, nhận định rằng vấn đề nhức nhối này phản ánh một khoảng cách rất lớn về chính sách giá bán cũng như tâm lý tiêu dùng của khách hàng. Vị chuyên gia này giải thích chi tiết rằng những chiếc Tesla được lắp ráp tại các nhà máy ở Mỹ thường có giá bán đắt hơn khoảng 20 triệu won so với các phiên bản được sản xuất tại Trung Quốc.

Chưa dừng lại ở đó, nếu thực sự muốn trải nghiệm công nghệ FSD, chủ xe sẽ phải chi trả thêm một khoản tiền lớn từ 8 đến 9 triệu won nữa. Do đó, một bộ phận người lái xe sở hữu các phiên bản nhập khẩu từ Trung Quốc dường như đang tìm mọi thủ đoạn để tận hưởng công nghệ tự lái tối tân này mà không muốn phải gánh chịu những chi phí đắt đỏ đi kèm.

Đứng trước thực trạng đáng báo động trên, Bộ Đất đai đã nhanh chóng tổng hợp và chuyển giao các hồ sơ liên quan cho lực lượng cảnh sát để tiến hành các cuộc điều tra sâu rộng. Cùng lúc đó, đại diện Tesla tại thị trường Hàn Quốc cũng đã khẩn trương phát hành hàng loạt bản cập nhật phần mềm thông qua giao thức không dây nhằm vá các lỗ hổng bảo mật và ngăn chặn các quyền truy cập trái phép. Tuy nhiên, các quan chức cấp cao trong ngành công nghiệp ô tô thừa nhận rằng những biện pháp rào chắn kỹ thuật này mang lại hiệu quả rất hạn chế trước các công cụ bẻ khóa đang ngày càng trở nên đa dạng và tinh vi hơn.

Quá trình thực thi pháp luật của các cơ quan chức năng còn bị cản trở nghiêm trọng bởi các quy định khắt khe về luật bảo vệ quyền riêng tư cá nhân. Các đạo luật này hạn chế tối đa quyền truy cập của giới chức trách vào các luồng dữ liệu vận hành nội bộ của từng phương tiện, khiến việc theo dõi, thu thập chứng cứ và xác định chính xác các trường hợp vi phạm trở thành một nhiệm vụ vô cùng nan giải.

Nhận thấy sự cấp bách của vấn đề, nghị sĩ Park Yong-gap đã lên tiếng kêu gọi cần phải có những biện pháp lập pháp mạnh mẽ và toàn diện hơn nữa khi các hành vi thao túng phần mềm phương tiện đang ngày càng trở nên phức tạp. Ông nhấn mạnh về tương lai của ngành giao thông: "Khi sự phổ biến của các loại xe điện và phương tiện tự lái gia tăng, các nỗ lực thao túng phần mềm sẽ có khả năng tăng theo".

Vị nghị sĩ này cũng đưa ra nhận định tổng kết nhằm thức tỉnh các cơ quan quản lý: "Các biện pháp đối phó thụ động như mở các cuộc điều tra hay chặn truy cập từ xa đều có những giới hạn rõ ràng, qua đó cho thấy sự cần thiết của việc cải cách thể chế một cách toàn diện".

Bùi Tú