Xe tăng Challenger 3 của Anh liệu có vượt trội so với T-14 Armata Nga?

Xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) Challenger 3 của Anh được quảng bá là một phương tiện hoàn toàn mới, được xem như bước tiến lớn của nền tảng Challenger 2 đã lỗi thời.

Tạp chí National Interest (NI) của Mỹ đã đặt câu hỏi về khả năng vượt trội của loại xe tăng này so với những chiến xa thế hệ tiếp theo, đặc biệt là MBT do Nga sản xuất, ví dụ như T-14 Armata.

"Bộ Quốc phòng Anh đã mạnh dạn tuyên bố rằng nó sẽ cạnh tranh hoặc thậm chí vượt trội so với xe tăng T-14 Armata của Nga vốn được quảng bá rầm rộ. Tuy nhiên, chiếc MBT này không phải thiết kế hoàn toàn mới, mà chỉ là một bản nâng cấp lớn", bài báo viết.

Tác giả bài báo lưu ý rằng trong quá trình hiện đại hóa, các bộ phận mới sẽ được tích hợp vào thân xe tăng hiện có, nó sẽ giữ nguyên bố cục của các phương tiện thế hệ thứ hai.

Không giống như các dòng chiến xa hiện đại do Nga sản xuất và cả xe tăng M1E3 Abrams vừa mới ra mắt của Mỹ, Challenger thế hệ mới vẫn không có hệ thống nạp đạn tự động, đây là điểm yếu lớn, khiến MBT của Anh bị tụt lại so với các đối thủ.

London có kế hoạch nâng cấp 148 chiếc Challenger 2 lên tiêu chuẩn Challenger 3. Xe tăng hiện đại hóa giờ đây được trang bị pháo nòng trơn 120 mm thay vì pháo nòng xoắn. Nó cũng tích hợp hệ thống ngắm bắn hiện đại và hệ thống phòng vệ chủ động.

Vào tháng 12/2025, có thông tin cho biết Bộ Quốc phòng Anh từ chối đưa ra ngày bắt đầu chính xác cho việc sản xuất hàng loạt xe tăng Challenger 3, điều này chỉ diễn ra sau khi hiệu quả của thiết kế được xác nhận.

Cần nhắc lại, Challenger 3 là xe tăng chiến đấu chủ lực thế hệ thứ tư của Anh, được phát triển cho Lục quân Hoàng gia thông qua việc chuyển đổi những chiếc Challenger 2 hiện có.

Chương trình này do Rheinmetall BAE Systems Land thực hiện, với kế hoạch giao 148 xe tăng vào năm 2030. Việc nâng cấp bao gồm tháp pháo mới, cải tiến thân xe, giáp module và các trang bị cho hệ thống phòng vệ chủ động.

Dự án nói trên đại diện cho cuộc đại tu toàn diện nhất đối với lực lượng thiết giáp của Lục quân Hoàng gia Anh trong nhiều thập kỷ, từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.

Nỗ lực chế tạo Challenger 3 nhằm mục đích mở rộng khả năng hoạt động của lực lượng thiết giáp hạng nặng của Lục quân, đồng thời phù hợp với các tiêu chuẩn của NATO và cải thiện khả năng tương tác với lực lượng đồng minh.

Nguồn gốc của Challenger 3 bắt đầu từ những nỗ lực kéo dài nhằm kéo dài tuổi thọ của Challenger 2. Công việc khởi động vào năm 2005 theo Chương trình Duy trì Năng lực, nhưng sự chậm trễ về kinh phí và những thách thức trong quản lý đã làm chậm tiến độ.

Năm 2014, sáng kiến này được tổ chức lại thành Chương trình Kéo dài Tuổi thọ Challenger 2, dẫn đến các đề xuất cạnh tranh từ BAE Systems và Rheinmetall.

Sau khi sáp nhập các hoạt động trên bộ của họ tại Anh vào Rheinmetall BAE Systems Land năm 2019, thiết kế tham vọng hơn của Rheinmetall trở thành lựa chọn khả thi duy nhất, ngoại trừ việc thay thế toàn bộ đội xe tăng bằng chiến xa nhập khẩu.

Các thông tin được công bố gần đây xác nhận rằng dự án vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, việc chuyển sang sản xuất phụ thuộc vào kết quả kỹ thuật chứ không phải mục tiêu theo tiến độ thời gian.

Điều này mặc dù thể hiện sự kỹ lưỡng nhưng cũng dẫn tới lo ngại đó là cỗ chiến xa trên sẽ sớm lạc hậu khi trực chiến trước sự phát triển mạnh mẽ của vũ khí chống tăng trong suốt thời gian qua.

Bạch Dương