Xe điện chưa gây áp lực đáng kể lên hệ thống điện

Chiều 9/4, Bộ Công Thương tổ chức họp báo thường kỳ quý I/2026 thông tin về tình hình sản xuất công nghiệp, hoạt động thương mại tháng 3 và trong 3 tháng đầu năm 2026. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chủ trì buổi họp báo.

Chiều 9/4, Bộ Công Thương tổ chức họp báo thường kỳ quý I/2026. Ảnh: Cấn Dũng

Tại buổi họp báo, trả lời câu hỏi của phóng viên liên quan đến vấn đề gia tăng tiêu thụ điện trong bối cảnh sự phát triển nhanh của thị trường xe điện, ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực đã cung cấp bức tranh tổng thể về cung, cầu điện và tác động thực tế của phương tiện sử dụng điện.

Theo ông Nguyễn Thế Hữu, hệ thống điện hiện đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó đáng chú ý là diễn biến thời tiết cực đoan với các đợt nắng nóng kéo dài, làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện tại nhiều địa phương. Bên cạnh đó, tác động của tình hình địa chính trị thế giới cũng tác động đến nguồn cung và giá nhiên liệu phục vụ phát điện. Cũng xuất phát từ nguyên nhân giá nguyên liệu tăng cao, người dân có xu hướng chuyển dịch sang các phương tiện sử dụng điện đang diễn ra rõ nét. Chi phí vận hành, đặc biệt là chi phí sạc điện, đang trở nên cạnh tranh hơn so với các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, qua đó thúc đẩy người dân chuyển đổi hành vi tiêu dùng.

Ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương trả lời báo chí. Ảnh: Cấn Dũng

Dẫn số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, ông Nguyễn Thế Hữu cho biết, tính đến hết năm 2025, nhu cầu điện phục vụ giao thông vận tải ước tính khoảng 652 triệu kWh, tương đương nằm trong khoảng 0,2-0,3% tổng nhu cầu điện thương phẩm toàn quốc. Dự báo đến năm 2030, số lượng xe ô tô điện có thể đạt từ xấp xỉ 1-1,6 triệu xe, xe máy điện khoảng 8-13 triệu xe. Theo đó, dự kiến nhu cầu tiêu thụ điện năng trong khoảng 3,1-5,6 tỷ kWh/năm chiếm tỷ trọng trong khoảng 0,68-1,1%.

Như vậy, về sản lượng tiêu thụ điện từ các phương tiện sử dụng điện vẫn còn chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng nhu cầu sử dụng điện năng, chưa gây áp lực đáng kể lên hệ thống điện. Tuy nhiên, nhu cầu điện cho giao thông không chỉ là tổng lượng điện năng tiêu thụ, mà còn là công suất tức thời cần phải đáp ứng.

Do đó, dự báo tổng nhu cầu điện phục vụ điện hóa giao thông cần xem xét đồng thời bốn nhóm biến số chính: Quy mô phương tiện; đặc tính tiêu thụ năng lượng (kWh/km); hành vi sạc (tần suất sạc, khung giờ sạc, công suất sạc); mức độ tập trung theo địa bàn.

Một ví dụ được lãnh đạo Cục Điện lực đưa ra là trong trường hợp có khoảng 100.000 xe ô tô điện cùng sử dụng sạc nhanh với công suất từ 60 đến 120 kW, tổng công suất sạc tức thời có thể lên tới 6 -12 GW, tương đương khoảng 1/8 đến 1/4 công suất phụ tải cực đại của hệ thống điện hiện nay.

Từ thực tế này, ông Nguyễn Thế Hữu cho rằng, cùng với việc định hướng là khuyến khích chuyển dịch sang xe điện, nếu xét cho giai đoạn dài hạn thách thức chủ yếu không nằm ở tổng lượng điện sử dụng, mà là việc phát triển lưới điện trung, hạ áp đồng bộ với hạ tầng trạm sạc xe điện. Nguy cơ quá tải lưới điện cục bộ có thể xuất hiện tại các khu vực tập trung đông dân cư hoặc nơi có mật độ trạm sạc cao…Bộ Công Thương đánh giá nhu cầu điện cho phương tiện giao thông điện là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cung cấp điện trong thời gian tới.

Trước những thách thức có thể gặp phải, Bộ Công Thương đang định hướng các đơn vị ngành điện triển khai đồng bộ các giải pháp: Rà soát, cập nhật quy hoạch phát triển điện lực, ưu tiên lưới điện phân phối tại khu vực có tốc độ điện hóa cao; nghiên cứu cơ chế giá điện khuyến khích sạc ngoài giờ cao điểm nhằm hạn chế quá tải cục bộ; đồng thời phát triển trạm sạc thông minh, tích hợp với các nguồn điện phân tán.

Văn Thi