Xây dựng văn hóa công nhân gắn với phát triển văn hóa Việt Nam: Bài 3 - Khơi thông nguồn lực nội sinh

Xây dựng môi trường văn hóa ngay tại nơi làm việc khởi nguồn từ những điều giản dị

Theo ông Ngô Minh Hoàn, Phó Chủ tịch Công đoàn các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội, hiện trên địa bàn TP Hà Nội có khoảng 167.000 lao động đang làm việc tại 10 khu công nghiệp. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, câu chuyện về đời sống công nhân không thể chỉ dừng lại ở việc làm và thu nhập, mà còn đòi hỏi phải chú trọng đến yếu tố phát triển văn hóa.

Ông Hoàn cho rằng, khi văn hóa được “thẩm thấu” vào từng cá nhân, nó không chỉ thể hiện qua tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động hay tinh thần trách nhiệm, mà còn ở ý thức học hỏi, khả năng thích ứng và khát vọng vươn lên. Đây chính là nền tảng để hình thành một lực lượng lao động không chỉ giỏi tay nghề mà còn vững vàng về bản lĩnh, có ý thức tổ chức và tinh thần cộng đồng.

Khi công nhân có đời sống tinh thần lành mạnh, có không gian để kết nối, học hỏi và tái tạo sức lao động, họ sẽ gắn bó hơn, sáng tạo hơn và trở thành nguồn lực thực sự bền vững.

Để hiện thực hóa điều này, ông Phan Thanh Hải, Trưởng phòng Văn phòng Tổng Giám đốc - Phòng Quản lý rủi ro, Ủy viên Ban Thường vụ Công đoàn Các khu công nghệ cao và Khu công nghiệp thành phố Hà Nội, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam đề xuất, trước hết, cần gắn văn hóa với lợi ích thiết thực của người lao động: “Văn hóa không thể tách rời đời sống, mà phải song hành với quyền lợi cụ thể. Ví dụ như: thi đua cần đi liền với khen thưởng xứng đáng; tham gia hoạt động cần mở ra cơ hội phát triển; việc học tập, rèn luyện kỹ năng phải góp phần cải thiện thu nhập và chất lượng sống. Khi người lao động nhìn thấy giá trị thực tiễn, họ sẽ chủ động tham gia và duy trì một cách tự nhiên”.

Cũng theo ông Hải, một điều nữa cần làm đó là xây dựng môi trường văn hóa ngay tại nơi làm việc. Không nhất thiết phải bắt đầu từ những mô hình lớn, mà có thể khởi nguồn từ những điều rất giản dị. Ví dụ như: một lời chào, một hành động giúp đỡ đồng nghiệp, một không gian làm việc sạch sẽ, ngăn nắp… những điều tưởng như nhỏ bé nhưng khi được duy trì đều đặn sẽ dần hình thành thói quen, tạo nên chuẩn mực và lan tỏa thành văn hóa chung của tập thể.

Ông Phan Thanh Hải, Trưởng phòng Văn phòng Tổng Giám đốc - Phòng Quản lý rủi ro, Ủy viên Ban Thường vụ Công đoàn Các khu công nghệ cao và Khu công nghiệp thành phố Hà Nội, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam

Cần lực lượng kết nối, tổ chức và dẫn dắt

Đồng quan điểm về vấn đề này, PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng khẳng định, văn hóa không phải yếu tố phụ trợ. Khi công nhân có đời sống tinh thần được chăm lo, có không gian để thư giãn, giao lưu và tái tạo năng lượng, họ sẽ làm việc hiệu quả hơn, gắn bó hơn và đóng góp tích cực hơn cho doanh nghiệp cũng như sự phát triển chung. Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 80-NQ/TW, khi đặt văn hóa vào vị trí nền tảng và động lực của phát triển.

Dù làm việc theo ca kíp, công nhân vẫn có những khoảng thời gian nhất định để tham gia các hoạt động nâng cao đời sống tinh thần, nếu các thiết chế văn hóa được tổ chức phù hợp với nhịp sống của họ. Điều quan trọng là phải có lực lượng đứng ra kết nối, tổ chức và dẫn dắt. Trong đó, vai trò của tổ chức Công đoàn là hết sức quan trọng. Thông qua hệ thống công đoàn, các hoạt động văn hóa có thể được thiết kế sát nhu cầu, triển khai linh hoạt và lan tỏa sâu rộng, từ đó từng bước hình thành một môi trường văn hóa lành mạnh, bền vững trong chính đời sống công nhân.

PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng.

Mặt khác, ông Lê Xuân Bình, Bí thư Chi Bộ, Chủ tịch Nghiệp đoàn lái xe ô tô công nghệ Hà Nội cũng bày tỏ mong muốn các ngành chức năng quan tâm bố trí các điểm dừng chân, không gian sinh hoạt chung cho lái xe công nghệ tại hoặc gần khu công nghiệp. Đây không chỉ là nơi nghỉ ngơi, mà còn có thể trở thành “điểm chạm văn hóa”, nơi tổ chức các hoạt động giao lưu, chia sẻ, tập huấn kỹ năng và lan tỏa những chuẩn mực ứng xử tích cực. Đồng thời, việc lồng ghép, kết nối các hoạt động văn hóa, thể thao giữa công nhân và đội ngũ tài xế cũng sẽ góp phần hình thành một môi trường lao động hài hòa, nơi các lực lượng không chỉ cùng làm việc mà còn cùng xây dựng nếp sống văn minh, kỷ luật và trách nhiệm.

Ngọc Nga