Xây dựng sản phẩm OCOP để thúc đẩy kinh tế tập thể

Sản xuất sản phẩm OCOP trà cà gai leo xạ đen của HTX nông dược Happy Life, xã Cẩm Thạch.

Tại xã Xuân Tín, trước đây, cây sắn dây được người dân địa phương trồng phân tán, sản phẩm tiêu thụ chủ yếu dưới dạng thô nên giá trị kinh tế không cao. Năm 2021, HTX dịch vụ nông nghiệp Quảng Phú đóng trên địa bàn xã đã liên kết với các hộ dân xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, tổ chức sản xuất theo chuỗi và phát triển sản phẩm bột sắn dây đạt chuẩn OCOP. Hiện nay, mỗi năm HTX cung ứng ra thị trường trên 2 tấn bột sắn dây thành phẩm, doanh thu đạt trên 2 tỷ đồng. Sản phẩm được gắn tem truy xuất nguồn gốc, từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường. Ông Vũ Văn Vĩnh, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Quảng Phú chia sẻ: “Từ khâu trồng đến chế biến, các thành viên đều thực hiện theo quy trình thống nhất, bảo đảm an toàn sản phẩm. Khi sản phẩm được công nhận OCOP, có tem truy xuất nguồn gốc và thương hiệu rõ ràng, người tiêu dùng tin tưởng hơn, sản lượng tiêu thụ cũng tăng lên đáng kể, HTX hoạt động ngày càng hiệu quả”.

Không chỉ HTX Quảng Phú, nhiều HTX trên địa bàn Thanh Hóa cũng coi Chương trình OCOP là cơ hội để nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường. Thông qua việc tham gia chương trình, các HTX đã chủ động đầu tư máy móc, đổi mới quy trình sản xuất, mở rộng liên kết với người dân xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, từng bước hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Từ sản xuất nhỏ lẻ, HTX dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn, xã Thọ Bình đã quy hoạch hơn 100ha chè theo tiêu chuẩn VietGAP, tạo nguồn nguyên liệu ổn định chế biến trà xanh sạch và các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, HTX tiếp tục đầu tư phát triển vùng chè hữu cơ, hiện đã xây dựng được 5ha và đang từng bước mở rộng diện tích. Đến nay, HTX đã có 4 sản phẩm được công nhận OCOP, trong đó sản phẩm trà xanh sạch đạt chuẩn 4 sao. Việc xây dựng sản phẩm OCOP không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn tạo động lực để HTX hoàn thiện quy trình sản xuất theo hướng an toàn, bền vững, nâng cao thu nhập cho các thành viên và người dân tham gia liên kết. Ông Lê Đình Tú, Giám đốc HTX dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn chia sẻ: “Để giữ vững thương hiệu OCOP, HTX luôn chú trọng quản lý quy trình kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm. Niềm tin của người tiêu dùng chính là động lực phát triển của HTX".

Cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, các HTX còn đẩy mạnh hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường tiêu thụ. Nắm bắt xu hướng tiêu dùng xanh và nhu cầu sử dụng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nhiều đơn vị đã tích cực tham gia các hội chợ, triển lãm và các chương trình kết nối cung cầu. Theo ông Lê Viết Ngọc, Giám đốc HTX cây trồng và vật nuôi Đồng Ngâu, xã Thọ Long: “Hiện nay, người tiêu dùng rất quan tâm đến các sản phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng. Việc tham gia Chương trình OCOP giúp sản phẩm của HTX được quảng bá rộng rãi hơn. Thông qua các hội chợ và hoạt động xúc tiến thương mại, sản phẩm tiếp cận được nhiều khách hàng mới, đồng thời có thêm nhiều khách hàng quay lại sử dụng”.

Thực tế cho thấy, chương trình OCOP không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo động lực để các HTX đổi mới phương thức sản xuất, từng bước xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Nhiều đơn vị đã đầu tư dây chuyền chế biến, ứng dụng khoa học - công nghệ, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, phát triển thương mại điện tử và tăng cường truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thống kê của Liên minh HTX tỉnh Thanh Hóa, đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh có 692 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó trên 30% chủ thể OCOP thuộc khu vực kinh tế tập thể có gần 200 sản phẩm. Các sản phẩm tập trung ở nhiều lĩnh vực như nông sản, thực phẩm chế biến, đồ uống, dược liệu, thủ công mỹ nghệ... Để khuyến khích khu vực kinh tế tập thể xây dựng sản phẩm OCOP, nâng cao hiệu quả hoạt động, Liên minh HTX tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ tập huấn nâng cao năng lực, lồng ghép các chương trình, dự án, tạo điều kiện thuận lợi để các HTX, tổ hợp tác đầu tư trang thiết bị, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; xây dựng các sản phẩm có chất lượng, đủ điều kiện công nhận sản phẩm OCOP, đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm... Các sản phẩm OCOP đều có mức tiêu thụ tăng khoảng 30% so với trước. Nhiều sản phẩm đã vươn ra thị trường ngoài tỉnh, góp phần khẳng định chất lượng, thương hiệu và nâng cao giá trị.

Chương trình OCOP không chỉ tạo ra những sản phẩm đặc trưng mang bản sắc địa phương mà còn mở ra cơ hội phát triển mới cho kinh tế tập thể. Đây là nền tảng quan trọng để các HTX tiếp tục đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa.

Bài và ảnh: Thanh Tâm