Bắc Ninh đẩy mạnh điện mặt trời mái nhà trước áp lực tăng trưởng phụ tải

Áp lực ngày càng lớn lên hệ thống điện

Nhiều năm qua, Bắc Ninh luôn nằm trong nhóm địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp cao của cả nước. Sự mở rộng liên tục của các khu công nghiệp cùng dòng vốn đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực điện tử, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ đã tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Đi cùng với đó là nhu cầu sử dụng điện ngày càng lớn từ các nhà máy, cơ sở sản xuất và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

Thực tế này được phản ánh rõ qua tốc độ tăng trưởng phụ tải điện trên địa bàn. Công ty Điện lực Bắc Ninh cho biết, giai đoạn 2021 - 2025, phụ tải điện trên địa bàn tăng bình quân hơn 7% mỗi năm. Chỉ trong ba tháng đầu năm 2026, công suất cực đại đã vượt 2.690 MW, tăng 6,36% so với cùng kỳ năm trước.

Bức tranh phụ tải điện của Bắc Ninh vẫn đang tiếp tục mở rộng cùng đà tăng trưởng công nghiệp. Trong năm 2026, khoảng 30 doanh nghiệp và chủ đầu tư lớn đăng ký phát triển phụ tải mới với tổng công suất dự kiến tăng thêm khoảng 403 MW. Nhu cầu chủ yếu đến từ các khu, cụm công nghiệp - khu vực đang giữ vai trò động lực tăng trưởng của địa phương.

Dự báo trong các tháng cao điểm mùa hè, phụ tải điện có thể tăng từ 8% đến 16% so với năm 2025, đưa công suất cực đại vượt ngưỡng 3.100 MW. Đây là thách thức không nhỏ đối với công tác vận hành hệ thống điện khi nhiều phần tử trên lưới điện 220kV và 110kV đã vận hành ở mức tải cao.

Để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, ngành điện Bắc Ninh đang đồng thời triển khai nhiều giải pháp. Bên cạnh việc đầu tư các dự án trạm biến áp, đường dây 110kV và nâng cấp lưới điện trung, hạ áp, công nghệ số cũng được đẩy mạnh ứng dụng trong quản lý vận hành nhằm phát hiện sớm nguy cơ sự cố, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.

Dù nhiều dự án lưới điện đang được triển khai, áp lực cung ứng điện vẫn là thách thức không nhỏ khi nhu cầu từ khu vực sản xuất tiếp tục gia tăng. Bởi vậy, cùng với đầu tư hạ tầng, việc phát triển các nguồn điện tại chỗ đang trở thành một trong những hướng đi được quan tâm nhằm tăng tính chủ động về năng lượng và giảm tải cho hệ thống điện quốc gia.

Trong số các giải pháp hiện nay, điện mặt trời mái nhà được đánh giá có nhiều lợi thế nhờ khả năng triển khai linh hoạt, phù hợp với đặc thù phát triển công nghiệp của Bắc Ninh.

Khai thác hiệu quả nguồn điện từ mái nhà

Ngày 30/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị xác định bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, liên tục cho sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng quốc gia. Thông điệp này nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các địa phương có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao như Bắc Ninh.

Tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà tại Bắc Ninh đang từng bước được khai thác hiệu quả. Nguồn ảnh: EVNNPC.

Khác với các dự án nguồn điện quy mô lớn cần nhiều thời gian chuẩn bị đầu tư, điện mặt trời mái nhà có thể triển khai nhanh, tận dụng cơ sở hạ tầng sẵn có và phát điện ngay tại nơi sử dụng. Đây cũng là lợi thế phù hợp với đặc thù phát triển công nghiệp của Bắc Ninh, nơi tập trung hàng nghìn nhà xưởng và kho bãi có diện tích mái lớn.

Tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà tại Bắc Ninh đang từng bước được khai thác hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp đã tận dụng diện tích mái nhà xưởng để đầu tư hệ thống điện mặt trời phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đến nay, tổng công suất điện mặt trời trên địa bàn đạt khoảng 217 MW. Năm 2026, dự kiến sẽ có thêm hơn 130 MW được đưa vào vận hành, tiếp tục bổ sung nguồn điện ngay tại nơi tiêu thụ.

Việc gia tăng nguồn điện tại chỗ có ý nghĩa đặc biệt đối với Bắc Ninh - địa phương có tỷ trọng công nghiệp lớn và nhu cầu sử dụng điện tập trung chủ yếu vào ban ngày. Đây cũng là khoảng thời gian các hệ thống điện mặt trời phát huy hiệu quả cao nhất, giúp giảm nhu cầu sử dụng điện từ lưới quốc gia và hỗ trợ giảm tải cho hệ thống điện trong các thời điểm cao điểm.

Đối với doanh nghiệp, lợi ích không chỉ dừng ở việc tiết giảm chi phí điện năng. Nhiều tập đoàn và đối tác quốc tế hiện đưa các tiêu chí về phát triển bền vững, giảm phát thải và sử dụng năng lượng tái tạo vào chuỗi cung ứng. Việc đầu tư điện mặt trời mái nhà vì thế đang trở thành một lựa chọn giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với những yêu cầu mới của thị trường.

Đồng hành cùng doanh nghiệp bảo đảm an ninh năng lượng

Bảo đảm nguồn điện cho tăng trưởng kinh tế không chỉ là câu chuyện phát triển thêm nguồn cung. Việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và phân bổ phụ tải hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng trong giảm áp lực cho hệ thống điện.

Vì vậy, cùng với phát triển điện mặt trời mái nhà, Bắc Ninh đang đẩy mạnh các chương trình quản lý nhu cầu phụ tải và sử dụng năng lượng tiết kiệm trong cộng đồng doanh nghiệp.

Công tác quản lý nhu cầu phụ tải (DSM) và chương trình điều chỉnh phụ tải điện (DR) đang được triển khai rộng rãi trên địa bàn. Đến nay, 100% khách hàng thuộc diện tham gia đã ký thỏa thuận điều chỉnh phụ tải với ngành điện. Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn cũng chủ động bố trí lại kế hoạch sản xuất, dịch chuyển một phần phụ tải khỏi các khung giờ cao điểm nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện, đồng thời tối ưu chi phí vận hành.

Ông Nguyễn Minh Hiếu, Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh, cho biết ngành điện đã và đang giữ vai trò nền tảng đối với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Việc thực hiện phương châm “điện đi trước một bước” giúp Bắc Ninh duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, nhất là trong lĩnh vực công nghiệp.

Trước nhu cầu điện tiếp tục gia tăng, lãnh đạo Sở Công Thương Bắc Ninh đề nghị cộng đồng doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sử dụng điện hợp lý, tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng và tích cực tham gia các chương trình điều chỉnh phụ tải.

Thời gian tới, tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục phối hợp với ngành điện triển khai các chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; đồng thời nghiên cứu các giải pháp khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các mô hình sản xuất xanh.

Không chỉ là giải pháp bổ sung nguồn điện cho sản xuất, điện mặt trời mái nhà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp Bắc Ninh từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn sản xuất xanh đang ngày càng phổ biến trên thị trường quốc tế. Khi nhu cầu điện tiếp tục gia tăng cùng đà phát triển công nghiệp, việc khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tại chỗ sẽ trở thành một trong những yếu tố quan trọng giúp địa phương bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Diệu Hân