Muốn lắp điện mặt trời mái nhà tự dùng, người dân cần làm gì?

Theo điều 15, 16 Nghị định 243/2026 NĐ/CP, ban hành ngày 26/6/2026, tùy quy mô công suất và hình thức đấu nối, tổ chức, cá nhân lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ sẽ phải thực hiện thủ tục thông báo hoặc đăng ký với cơ quan Nhà nước.

Cụ thể, hệ thống không đấu nối với lưới điện quốc gia có công suất từ 100kW trở lên phải gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi lắp đặt nguồn điện các thông tin về: tên tổ chức, cá nhân; quy mô công suất; địa điểm, thời điểm bắt đầu thực hiện, thời điểm hoàn thành và đưa nguồn điện vào sử dụng.

Tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp hạ áp (dưới 1kV) có trách nhiệm gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi lắp đặt nguồn điện. Trường hợp tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện có công suất nhỏ hơn 01 kW thì không bắt buộc thực hiện quy định này.

Tổ chức, cá nhân lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp từ trung áp (1kV đến 35kV) trở lên và không đăng ký bán sản lượng điện dư phải gửi thông báo đến UBND cấp tỉnh.

Muốn lắp điện mặt trời mái nhà tự dùng, người dân cần làm gì? (Ảnh: EVN).

Các tổ chức, cá nhân phải cung cấp các thông tin cơ bản gồm: Họ tên, số định danh cá nhân hoặc căn cước công dân, địa chỉ, số điện thoại, mã khách hàng sử dụng điện, vị trí lắp đặt hệ thống.

Ngoài ra, phải khai báo sơ bộ về công trình như kết cấu, chiều cao, diện tích mái; công suất lắp đặt của tấm quang điện, công suất inverter, dung lượng hệ thống lưu trữ (nếu có), phương án xử lý sản lượng điện dư (bán hoặc không bán) và thời gian dự kiến lắp đặt, hoàn thành công trình...

Việc thông báo được thực hiện trực tuyến qua cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia, chậm nhất 10 ngày làm việc trước khi lắp đặt. Sau khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền sẽ chuyển thông tin đến các đơn vị quản lý xây dựng, phòng cháy chữa cháy, môi trường và đơn vị quản lý lưới điện để theo dõi.

Nghị định cũng quy định một số trường hợp phải đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà và được UBND cấp tỉnh cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển trước khi triển khai.

Theo đó, đối tượng bắt buộc gồm các tổ chức, cá nhân đấu nối từ cấp điện áp trung áp trở lên và có bán sản lượng điện dư. Ngoài ra, các trường hợp khác có nhu cầu cũng có thể đăng ký để được cấp giấy chứng nhận.

Những đối tượng này chỉ được lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển,

Nếu việc lắp đặt có nguy cơ gây quá tải lưới điện hoặc trạm biến áp, đơn vị quản lý lưới điện phải có ý kiến phản hồi trong vòng 3 ngày làm việc để cơ quan tiếp nhận thông báo cho chủ đầu tư tạm dừng triển khai.

Ngược lại, nếu sau 10 ngày làm việc kể từ khi gửi thông báo không nhận được phản hồi, tổ chức, cá nhân được phép lắp đặt theo nội dung đã thông báo.

Để được cấp giấy chứng nhận, dự án phải có đầy đủ hồ sơ theo quy định, đáp ứng điều kiện về công suất và có xác nhận của đơn vị quản lý lưới điện rằng việc đấu nối không gây quá tải trạm biến áp hoặc lưới điện tại khu vực...

Theo nghị định mới, hộ gia đình và nhiều đối tượng khác được phép bán điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Sản lượng điện dư được mua bán theo thỏa thuận, thông thường không vượt quá 50% sản lượng điện phát ra, tăng từ mức 20% trước đây.

Đến hết năm 2030, các bên có thể thỏa thuận tỷ lệ cao hơn nếu lưới điện đủ khả năng tiếp nhận. Giá mua điện dư được xác định theo giá điện năng thị trường điện bình quân của năm trước, nhưng không vượt giá trần khung giá phát điện điện mặt trời mặt đất không có pin lưu trữ theo từng miền.

UBND cấp tinh là cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà.

PHẠM DUY