Xanh mãi những cánh rừng

Gắn đời sống người dân với phát triển kinh tế rừng là điều kiện tiên quyết để bảo vệ rừng bền vững.

Sau sáp nhập, tỉnh Thái Nguyên sở hữu diện tích rừng lớn, với trên 557.500ha rừng tự nhiên và rừng trồng, tạo nên một không gian sinh thái rộng lớn và giàu tiềm năng.

Trong phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh xác định kinh tế rừng là một trong những trụ cột quan trọng, đồng thời chuyển mạnh từ khai thác sang phát triển bền vững tài nguyên. Rừng cung cấp gỗ và lâm sản, dược liệu, đồng thời mang lại giá trị về môi trường, cảnh quan, đa dạng sinh học, du lịch sinh thái.

Phát triển kinh tế rừng gắn với chuỗi giá trị lâm nghiệp, công nghiệp chế biến gỗ, xây dựng thương hiệu sản phẩm lâm sản và tham gia thị trường tín chỉ carbon đang mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông thôn, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân miền núi, giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn.

Những năm gần đây, nhiều mô hình phát triển kinh tế rừng đang phát huy hiệu quả và được nhân rộng. Một trong những mô hình tiêu biểu là phát triển rừng đạt chứng chỉ quản lý bền vững FSC.

Đến năm 2025, tỉnh Thái Nguyên đã có trên 22.600ha rừng đạt chứng chỉ FSC, với hàng nghìn hộ gia đình tham gia quản lý rừng bền vững. Đây là kết quả quan trọng, giúp nâng cao giá trị gỗ rừng trồng, mở rộng thị trường xuất khẩu và tạo nền tảng tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.

Tại thôn Đồn Liên, xã Nghĩa Tá, 100% hộ gia đình đã trồng rừng. Trước đây, người dân chủ yếu bán gỗ keo và gỗ thông cho thương lái, nhưng giá cả không ổn định. Khi dự án FSC được triển khai, các hộ được đào tạo bài bản về kỹ thuật trồng rừng, bảo vệ đa dạng sinh học, phòng chống cháy rừng, an toàn lao động, không sử dụng thuốc trừ sâu độc hại và không đốt cây bụi, nâng cao ý thức quản lý và bảo vệ rừng trong nhân dân.

Để đạt được kết quả đó có sự đóng góp của Chi nhánh Công ty TNHH Kẻ Gỗ, một trong những doanh nghiệp tiêu biểu trong việc gắn sản xuất với bảo vệ tài nguyên rừng. Doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm nội thất và đồ dùng gỗ sử dụng một lần như thìa, dĩa, dao, khăn giấy tại Khu công nghiệp Thanh Bình, phục vụ xuất khẩu sang thị trường châu Âu, Úc và Bắc Mỹ.

Từ năm 2024, Công ty đã hợp tác với chính quyền địa phương và Viện Nghiên cứu Lâm nghiệp để thực hiện Dự án thành lập rừng đạt chứng nhận FSC tại các xã phía Bắc của tỉnh (nay là xã Nghĩa Tá và Yên Phong). Đến tháng 10-2025, hơn 4.200ha rừng với gần 1.750 chủ rừng tại hai địa phương nói trên được cấp Chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC với thời hạn 5 năm.

Ông Hà Văn Tim, Trưởng thôn Um Đon, một trong những người trồng rừng lâu năm ở Yên Phong, chia sẻ: Tham gia Dự án FSC, ngoài bán được sản phẩm với giá cao hơn, chúng tôi còn học được cách quản lý rừng một cách bài bản, cây trồng sinh trưởng tốt hơn, đất không bị bạc màu và môi trường sẽ ngày càng tốt hơn.

Cùng với đó, mô hình lâm nghiệp đa giá trị đang được triển khai tại nhiều địa phương. Thay vì chỉ khai thác gỗ, các chủ rừng đã kết hợp trồng cây gỗ lớn, phát triển lâm sản ngoài gỗ như dược liệu, mật ong rừng, nấm; đồng thời khai thác giá trị cảnh quan để phát triển du lịch sinh thái. Mô hình này không chỉ tăng thu nhập mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên.

Rừng sản xuất mang lại thu nhập ổn định cho người dân xã Thanh Thịnh.

Ngoài ra, tỉnh cũng khuyến khích phát triển kinh tế rừng gắn với chế biến sâu, hình thành chuỗi giá trị từ trồng rừng - khai thác - chế biến - tiêu thụ. Đây là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm lâm nghiệp, tạo việc làm và thúc đẩy công nghiệp nông thôn.

Song hành với phát triển kinh tế rừng, công tác quản lý và bảo vệ rừng luôn được tỉnh Thái Nguyên xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các khu rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất được xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, tăng cường kiểm soát khai thác lâm sản, phòng cháy chữa cháy rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.

Tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lâm nghiệp, từ theo dõi diễn biến rừng, cảnh báo cháy rừng đến xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng, hướng tới quản trị tài nguyên thiên nhiên hiện đại và hiệu quả.

Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia bảo vệ rừng cũng được chú trọng. Các tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng, lực lượng kiểm lâm, chính quyền cơ sở và người dân cùng phối hợp tuần tra, giám sát, xử lý vi phạm, góp phần giữ vững “lá phổi xanh”.

Theo thống kê, đến hết năm 2025, tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh Thái Nguyên đạt 61,6%, thuộc nhóm cao của cả nước, đây là kết quả những nỗ lực bền bỉ trong công tác trồng rừng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Từ phong trào Tết trồng cây đầu xuân theo lời dạy của Bác Hồ đến chiến lược phát triển kinh tế rừng ngày càng trở thành một nội dung trọng tâm trong định hướng phát triển của tỉnh. Xuân về trên những cánh rừng mang theo hương sắc của đất trời và niềm tin vào tương lai xanh.

Trong hành trình phát triển mới, Thái Nguyên đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, trong đó rừng không chỉ là “lá phổi xanh” mà còn là trụ cột sinh thái hướng đến phát triển kinh tế bền vững.

Hương Lan