Kỳ vọng gỗ lớn - Bài 1: Kết quả bước đầu

Lực lượng kiểm lâm kiểm tra mô hình trồng rừng trên địa bàn xã Lộc Bình

Thời gian qua, với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp, ngành, sự chủ động của người dân, doanh nghiệp, mô hình trồng rừng gỗ lớn trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả nhất định.

Trồng rừng gỗ lớn có chu kỳ từ 10 năm trở lên. Qua thực tế trồng rừng gỗ lớn ở cả trong và ngoài tỉnh, loại rừng này giúp nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm gỗ, từ đó trực tiếp góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Cùng với đó, cây gỗ lớn có hệ rễ phát triển sâu, đan xen chặt chẽ và có thể kết hợp nhiều loài cây khác nhau nên giúp tăng khả năng phòng hộ, bảo vệ môi trường và ổn định sinh thái cao hơn so với trồng rừng chu kỳ ngắn.

Tiềm năng phát triển

Là một trong những gia đình đi đầu trong trồng rừng gỗ lớn ở xã Vũ Lễ, đến nay, gia đình ông Nguyễn Đình Thành, thôn Vũ Lâm, xã Vũ Lễ đã thu được “trái ngọt”. Ông Thành cho biết: Từ năm 2008, qua tìm tòi, học hỏi, gia đình tôi đã đầu tư trồng khoảng 5 ha cây mỡ và từ năm 2023 trở lại đây, gia đình bắt đầu thu hoạch với thu nhập khoảng 400 triệu đồng/ha. Cây mỡ để thành rừng gỗ lớn cho thu nhập cao hơn nhiều lần khi thu hoạch sớm.

Cây gỗ lớn với đặc thù là cây có chu kỳ kinh doanh dài (trên 10 năm), theo đó phong trào trồng rừng với mục đích kinh doanh gỗ lớn (đối với cây Keo) mới bắt đầu từ năm 2021 đến nay (mới được 5 năm), do đó chưa có diện tích kinh doanh gỗ lớn được khai thác nên chưa đánh giá được cụ thể hiệu quả kinh tế. Theo kết quả thực hiện mô hình trồng rừng thâm canh gỗ lớn năm 2021 do Chi cục Kiểm lâm tỉnh làm chủ đầu tư, suất đầu tư trồng và chăm sóc rừng trong thời gian 12 năm, tổng chi phí từ 88 - 92 triệu đồng/ha (tùy điều kiện lập địa), sản lượng ước đạt 300 m3/ha, với giá thị trường thời điểm hiện nay khoảng 1,5 triệu đồng/m3, giá trị ước đạt 450 triệu đồng/ha.

Mặc dù chưa được thu hoạch như gia đình ông Thành, song mô hình trồng rừng gỗ lớn của Công ty TNHH Một thành viên Lâm nghiệp Lộc Bình cũng mở ra nhiều triển vọng phát triển. Ông Hoàng Văn Hưng, Trưởng Phòng Lâm nghiệp của công ty chia sẻ: Mô hình trồng rừng gỗ lớn phù hợp với điều kiện địa hình, khí hậu, đất đai trên địa bàn các xã thuộc huyện Lộc Bình cũ. Đến nay, đơn vị đã phối hợp trồng rừng gỗ lớn được 10 ha keo và chuyển hóa từ rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn 3 ha (trồng từ năm 2017). Mặc dù chưa được thu hoạch nhưng theo tính toán dựa trên thực tế sinh trưởng, phát triển và giá cả thị trường tiêu thụ, giá trị từ trồng rừng gỗ lớn của công ty đạt khoảng 60 triệu đồng/ha/năm, tăng 20 - 25 triệu đồng/ha/năm so với trồng rừng gỗ nhỏ.

Cùng với những trường hợp kể trên, người dân trên địa bàn tỉnh đã chủ động tìm tòi, ứng dụng các kỹ thuật mới để phát triển trồng rừng gỗ lớn. Song song với sự chủ động của người dân, doanh nghiệp, những năm qua các cấp, ngành liên quan đã triển khai các giải pháp để từng bước khơi dậy tiềm năng phát triển mô hình trồng rừng gỗ lớn trên địa bàn tỉnh. Ông Hoàng Văn Chiều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) cho biết: Ngày 3/6/2021, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 30-NQ/TU về phát triển lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2030, trong đó đưa ra chỉ tiêu trồng rừng gỗ lớn giai đoạn 2021 - 2025 đạt 800 ha/năm. Thực hiện nghị quyết này, các cấp, ngành liên quan đã xây dựng kế hoạch, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để đồng hành, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phát triển mô hình trồng rừng gỗ lớn như: hỗ trợ khoa học, kỹ thuật, vốn, xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm…

Vượt chỉ tiêu giao

Thực hiện Nghị quyết 30-NQ/TU về phát triển lâm nghiệp bền vững, các cấp, ngành liên quan trên địa bàn tỉnh đã tổ chức 490 hội nghị tuyên truyền với trên 123.000 lượt người tham gia; phát gần 16.000 tờ rơi, sổ tay; tuyên truyền lưu động 814 cuộc; phối hợp tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng trên 2.700 tin, bài… Nội dung tuyên truyền tập trung vào các nghị quyết, văn bản chỉ đạo, cơ chế, chính sách của Trung ương, của tỉnh về phát triển lâm nghiệp bền vững, trong đó có trồng rừng gỗ lớn.

Đại diện các đơn vị kiểm tra thực tế mô hình trồng rừng gỗ lớn trên địa bàn xã Châu Sơn

Thông qua công tác tuyên truyền, người dân hiểu rõ hơn về mục đích, ý nghĩa của trồng rừng gỗ lớn cũng như các cơ chế, chính sách của Nhà nước đối với mô hình này. Gia đình bà Mai Bích Thủy là một trong những hộ đã triển khai trồng rừng gỗ lớn ở xã Châu Sơn. Bà Thủy cho biết: Sau khi được các cơ quan chuyên môn tuyên truyền, năm 2022 gia đình tôi triển khai mô hình trồng rừng gỗ lớn tại xã với diện tích gần 157 ha gồm cây keo, quế. Trong quá trình trồng rừng gỗ lớn, gia đình tôi đã được hỗ trợ kỹ thuật, vay vốn ưu đãi… Từ đó mở hướng phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao giá trị kinh tế của rừng trồng cũng như góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

Cùng với đẩy mạnh công tác tuyên truyền, Sở NN&MT đã ban hành hướng dẫn về kỹ thuật trồng rừng gỗ lớn và một số loài cây bản địa trên địa bàn tỉnh; tăng cường công tác quản lý Nhà nước về giống cây lâm nghiệp nói chung, trong đó có giống phục vụ trồng rừng với mục đích kinh doanh gỗ lớn. Cũng trong giai đoạn 2021 - 2025, các cơ quan, đơn vị liên quan đã phê duyệt Dự án xây dựng mô hình trồng rừng thâm canh gỗ lớn với diện tích 34 ha và chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang kinh doanh gỗ lớn 3 ha (ngân sách Nhà nước hỗ trợ gần 1,7 tỷ đồng; vốn đối ứng của tổ chức, cá nhân gần 1,7 tỷ đồng); thu hút đầu tư ngoài ngân sách 13 dự án trồng rừng gỗ lớn…

Với sự chủ động của người dân và sự quan tâm sát sao, hỗ trợ của các cấp, ngành liên quan đã góp phần từng bước phát triển mô hình trồng rừng gỗ lớn trên địa bàn tỉnh. Giai đoạn 2021 - 2025, diện tích trồng rừng gỗ lớn trên địa bàn tỉnh khoảng 7.055 ha, đạt 176,4% kế hoạch (kế hoạch trồng mới 800 ha/năm, với mục tiêu lũy kế 4.000 ha trong 5 năm). Trong đó chủ yếu là diện tích rừng thông mã vĩ, keo và một số loài cây bản địa khác như lát hoa, đinh, lim, trám trắng…

Dù đã đạt được những kết quả vượt chỉ tiêu, song thực tế diện tích trồng rừng gỗ lớn tại Lạng Sơn vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng sẵn có. Những rào cản nào đang khiến người dân chưa mặn mà với chu kỳ kinh doanh dài hơi và đâu là giải pháp tháo gỡ căn cơ để nâng tầm giá trị kinh tế rừng? Câu trả lời sẽ có trong kỳ sau của bài viết.

(Còn nữa)

TÂN AN