Xăng E10: 'Van giảm áp' cho thị trường xăng dầu

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tác động mạnh đến thị trường dầu mỏ toàn cầu, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần nhanh chóng triển khai các giải pháp nhằm đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, giảm phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu và tăng khả năng ứng phó với các biến động từ bên ngoài. Một trong những hướng đi được nhắc tới nhiều hiện nay là đẩy nhanh lộ trình đưa xăng E10 vào lưu thông trên thị trường.

Những biến động tại Trung Đông thời gian gần đây đang ảnh hưởng mạnh mẽ tới chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu, từ giá dầu thô, sản phẩm dầu mỏ đến chi phí vận tải và bảo hiểm. Trong bối cảnh đó, thị trường xăng dầu Việt Nam cũng chịu tác động trực tiếp khi nguồn cung trong nước vẫn còn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Hiện nay, hai nhà máy lọc dầu trong nước chưa thể đáp ứng được hoàn toàn nhu cầu xăng dầu, và vẫn phải nhập khẩu từ thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, nguồn dầu thô cũng phụ thuộc một phần nhập khẩu từ các thị trường cho các nhà máy lọc dầu.

Ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng, việc đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 có ý nghĩa lớn trong việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, giảm áp lực nhập khẩu và tăng khả năng chủ động của thị trường xăng dầu trong nước.

Trước những rủi ro về nguồn cung, nhiều kiến nghị đã được đưa ra nhằm củng cố khả năng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong đó có đề xuất cho phép doanh nghiệp chủ động hơn trong việc nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu để cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước, đặc biệt trong trường hợp thị trường thế giới có biến động lớn. Đồng thời, các cơ quan quản lý cũng được kiến nghị rà soát toàn diện hệ thống chính sách liên quan đến lĩnh vực năng lượng, bao gồm cả các quy định điều hành thị trường xăng dầu nhằm tạo cơ chế linh hoạt hơn trong tình huống khẩn cấp.

Bên cạnh những giải pháp về nguồn dầu thô và nhập khẩu xăng dầu, việc phát triển nhiên liệu sinh học, đặc biệt là xăng E10, đang được xem là một giải pháp bổ sung quan trọng.

Trao đổi với PetroTimes, ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng, việc đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 có ý nghĩa lớn trong việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, giảm áp lực nhập khẩu và tăng khả năng chủ động của thị trường xăng dầu trong nước.

Ông Tuấn cho biết, lộ trình triển khai xăng sinh học đã được quy định trong các văn bản của cơ quan quản lý. Theo quy định hiện hành của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6/2026, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam phải phân phối xăng E10 RON95 hoặc xăng E5 RON92 trên thị trường. Tuy nhiên, thông tư liên quan đã có hiệu lực từ đầu năm 2026, vì vậy về nguyên tắc, các doanh nghiệp nếu có đủ điều kiện hoàn toàn có thể triển khai sớm hơn mà không cần chờ đến mốc thời gian này.

“Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ thế giới có nhiều biến động, nếu chương trình E10 được triển khai sớm thì sẽ góp phần giảm áp lực nhập khẩu xăng khoáng. Về lý thuyết, nếu chúng ta bảo đảm được nguồn cung ethanol, thì có thể thay thế một phần lượng xăng dầu nhập khẩu từ bên ngoài”, ông Tuấn nhận định.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới ngày càng biến động, việc phát triển nhiên liệu sinh học được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp Việt Nam tăng khả năng tự chủ về năng lượng.

Theo vị chuyên gia, nguồn cung ethanol cho sản xuất xăng sinh học hiện nay tương đối ổn định, bao gồm cả sản xuất trong nước và nhập khẩu. Đáng chú ý, phần lớn ethanol nhập khẩu đến từ Mỹ nên không bị ảnh hưởng bởi những rủi ro vận tải tại khu vực Trung Đông, nơi đang có nhiều căng thẳng địa chính trị.

Bên cạnh đó, một số nhà máy ethanol trong nước cũng đang từng bước tăng công suất để đáp ứng nhu cầu phối trộn. Điều này giúp tạo thêm dư địa để triển khai chương trình xăng sinh học trong thời gian tới.

Tuy nhiên, để việc triển khai xăng E10 thực sự hiệu quả, theo ông Tuấn, cần có những giải pháp đồng bộ về cơ chế, chính sách cũng như hạ tầng kỹ thuật. Trước mắt, cơ quan quản lý có thể chỉ đạo các thương nhân đầu mối chủ động triển khai pha chế và phối trộn ethanol ngay từ bây giờ thay vì chờ đến mốc thời gian chính thức.

Thực tế, một số doanh nghiệp lớn như Petrolimex và PVOIL đã bắt đầu chuẩn bị các điều kiện để triển khai pha chế và phân phối xăng E10 trên phạm vi toàn quốc. Nếu các doanh nghiệp khác cũng tham gia sớm, nguồn cung xăng cho thị trường trong nước có thể được cải thiện đáng kể.

Xăng sinh học E10 đã được đưa ra thị trường

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp phản ánh rằng việc cấp phép cho các trạm phối trộn ethanol vẫn còn một số vướng mắc về kỹ thuật và thủ tục. Chẳng hạn, có những trường hợp doanh nghiệp đã đáp ứng hầu hết các tiêu chí kỹ thuật nhưng vẫn chưa được cấp phép do thiếu một số thiết bị đo lường chuyên dụng. Nếu những vướng mắc này được tháo gỡ kịp thời, các doanh nghiệp có thể nhanh chóng đưa xăng E10 ra thị trường, góp phần giảm áp lực nguồn cung.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới còn nhiều bất ổn, việc chủ động đa dạng hóa nguồn năng lượng là yêu cầu cấp thiết. Nếu triển khai hiệu quả chương trình xăng sinh học, Việt Nam không chỉ tăng khả năng bảo đảm nguồn cung xăng dầu mà còn tạo thêm dư địa cho chiến lược phát triển năng lượng bền vững trong dài hạn.

Thậm chí, theo kinh nghiệm quốc tế, nhiều quốc gia đã áp dụng tỷ lệ phối trộn ethanol cao hơn, chẳng hạn E20 hoặc E25, nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Các nước trong khu vực như Philippines, Thái Lan hay Ấn Độ đã triển khai các chương trình này từ nhiều năm trước.

“Trong dài hạn, nếu có quyết tâm và chính sách phù hợp, Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước nâng tỷ lệ ethanol trong xăng, không chỉ dừng lại ở E10. Điều quan trọng là cần có lộ trình rõ ràng, đồng thời tháo gỡ các rào cản về cơ chế và hạ tầng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới ngày càng biến động, việc phát triển nhiên liệu sinh học được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp Việt Nam tăng khả năng tự chủ về năng lượng, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và góp phần bảo đảm ổn định thị trường xăng dầu trong nước.

Đình Khương