Xăng E10 khởi đầu khả quan cho lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh

Sau gần một tháng triển khai đồng loạt trên cả nước, xăng sinh học E10 bước đầu ghi nhận tín hiệu tích cực khi nguồn cung được bảo đảm, hệ thống phân phối vận hành ổn định và người tiêu dùng dần đón nhận loại nhiên liệu mới. Tuy nhiên, để mở rộng thị trường và phát huy hiệu quả lâu dài, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái nhiên liệu sinh học, từ nguồn nguyên liệu, công nghệ sản xuất đến cơ chế chính sách.

Đây là nhận định chung của nhiều đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nước được đưa ra tại tọa đàm "Xăng E10: Hiểu đúng, dùng tốt" do Báo Công Thương tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, ngày 30/6.

Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: Thanh Vũ - TTXVN

* Cả nước tiêu thụ hơn 850 triệu lít xăng sinh học

Theo Bộ Công Thương, từ ngày 1-24/6, cả nước tiêu thụ khoảng 850 triệu lít xăng sinh học; trong đó, xăng E10 đạt khoảng 800 triệu lít, chiếm hơn 94% tổng lượng tiêu thụ.

Đánh giá sau gần một tháng triển khai, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, quá trình chuyển đổi sang xăng E10 diễn ra thuận lợi nhờ sự chuẩn bị từ sớm của cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Bộ Công Thương đã thành lập tổ công tác theo dõi việc triển khai, thường xuyên hướng dẫn, tháo gỡ các khó khăn phát sinh. Song song đó, các thương nhân đầu mối chủ động đầu tư hệ thống kho chứa, phối trộn, vận chuyển và phân phối trước khi xăng E10 được bán đại trà.

"Qua theo dõi thị trường, đa số phương tiện đều vận hành bình thường khi sử dụng xăng E10. Tâm lý e ngại ban đầu của người dân cũng giảm dần nhờ công tác truyền thông và các giải thích khoa học về hiệu quả cũng như tính an toàn của sản phẩm", ông Nam chia sẻ.

Theo ông Nam, việc triển khai xăng E10 là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ về phát triển nhiên liệu sinh học, bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050; trong đó có Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 của Bộ Chính trị đã định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương cho rằng, kết quả tiêu thụ trong tháng đầu tiên cho thấy thị trường đã có phản ứng tích cực. Điều này cho thấy nguồn cung được bảo đảm, hệ thống phân phối vận hành ổn định, chất lượng nhiên liệu được kiểm soát và niềm tin của người tiêu dùng đang từng bước được củng cố.

Theo ông Cường, việc triển khai xăng E10 là kết quả của quá trình chuẩn bị nhiều năm. Nghị quyết số 29/2026/NQ-CP được Chính phủ ban hành vào ngày 16/06/2026 về việc thí điểm một số chính sách nhằm triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc đóng vai trò là "cú hích" pháp lý quan trọng để tháo gỡ các vướng mắc, thúc đẩy người dân và doanh nghiệp chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu sạch. Đặc biệt, là quy định cơ chế quản lý chất lượng, giá bán cũng như trách nhiệm của các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong quá trình triển khai.

Thực tế, nhiên liệu sinh học không còn là xu hướng mới trên thế giới. Hơn 60 quốc gia đã sử dụng xăng E10 hoặc các tỷ lệ phối trộn ethanol cao hơn. Brazil, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Trung Quốc đều coi nhiên liệu sinh học là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm phát thải và tăng cường an ninh năng lượng.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam phát biêu tại tọa đàm. Ảnh: Thanh Vũ - TTXVN

Ở góc độ người sử dụng phương tiện, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam cho rằng, những băn khoăn ban đầu của người dân là điều dễ hiểu khi chuyển sang một loại nhiên liệu mới. Tuy nhiên, xăng E10 đã được kiểm nghiệm nghiêm ngặt, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và hoàn toàn an toàn đối với động cơ. Việc sử dụng xăng E10 không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn giúp mỗi người dân trực tiếp đồng hành cùng mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

* Cần hoàn thiện chuỗi cung ứng và chính sách hỗ trợ

Theo các chuyên gia, kết quả bước đầu mới chỉ là điều kiện cần. Để thị trường phát triển bền vững cần tiếp tục hoàn thiện chuỗi cung ứng ethanol và hệ sinh thái nhiên liệu sinh học.

Ông Lê Trung Hưng, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cho biết, doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống phối trộn tự động thay thế phương thức thủ công trước đây, qua đó rút ngắn thời gian xuất hàng và nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng.

"PVOIL cũng duy trì lượng ethanol dự trữ tại hệ thống kho trên cả nước, đồng thời chủ động nhập khẩu từ Hoa Kỳ và Brazil để bảo đảm nguồn cung trong giai đoạn nhu cầu tăng cao; trong đó, đảm bảo nguồn nguyên liệu pha chế là khâu rất quan trọng để cung ứng đầy đủ xăng E10 ra thị trường," ông Hưng nhấn mạnh.

Từ thực tiễn sau 1 tháng triển khai, ông Lê Trung Hưng kiến nghị các cấp bộ, ngành cần tiếp tục hoàn thiện chính sách về thuế, dự trữ ethanol và hỗ trợ đầu tư nhằm giảm rủi ro cho doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh thị trường xăng dầu còn nhiều biến động.

Ở góc độ địa phương, ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Trưởng phòng Quản lý năng lượng (Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, với quy mô dân số lớn và nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu cao, việc triển khai xăng E10 tại thành phố là yêu cầu tất yếu nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và hướng tới phát thải ròng bằng "0".

Theo ông Hiếu, việc phát triển xăng E10 sẽ tạo động lực thu hút đầu tư vào lĩnh vực sản xuất nhiên liệu sinh học, đồng thời khai thác hiệu quả lợi thế về nguồn nguyên liệu nông nghiệp trong nước.

"Tuy nhiên, để lộ trình này thành công cần đồng thời giải quyết bài toán nguồn cung ethanol ổn định thông qua kết hợp sản xuất trong nước và nhập khẩu; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư hạ tầng phối trộn; hoàn thiện cơ chế xử lý lượng xăng tồn kho và tiếp tục đẩy mạnh truyền thông để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng", ông Hiếu chia sẻ.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Ngô Thanh An, Trưởng khoa Công nghệ Hóa học, trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: Thanh Vũ - TTXVN

Ở góc độ nghiên cứu, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thanh An, Trưởng khoa Công nghệ Hóa học, Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho rằng, muốn phát triển lâu dài cần đồng thời làm chủ công nghệ chuyển hóa sinh khối thành bioethanol, xây dựng cơ chế liên kết giữa nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp, cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ sinh học và quản lý tín chỉ carbon.

"Nếu thực hiện đồng bộ được các vấn đề trên, Việt Nam sẽ có nền tảng để phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học theo hướng hiện đại, đóng góp tích cực vào chuyển đổi năng lượng và phát triển kinh tế xanh", ông An nhận định.

Theo các chuyên gia, kết quả sau tháng đầu triển khai cho thấy xăng E10 đã bước đầu khẳng định tính khả thi về nguồn cung, chất lượng và khả năng tiếp nhận của thị trường. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi năng lượng xanh, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, mở rộng hệ thống phân phối, phát triển vùng nguyên liệu trong nước và đẩy mạnh truyền thông nhằm tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Những kết quả bước đầu sau một tháng triển khai được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam phát triển hệ sinh thái nhiên liệu sinh học đồng bộ, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy tăng trưởng xanh và từng bước hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Thanh Vũ/Vnanet.vn