Xăng E10 bán đại trà từ 1-6: Giải bài toán nguồn cung hàng trăm ngàn tấn thế nào?

Ngày 12-3, Bộ Công thương tổ chức họp giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý I-2026.

Tại phiên thứ ba, Ban tổ chức đã mời các địa phương, đại diện các hiệp hội ngành hàng đánh giá về các động lực tăng trưởng thương mại trong năm 2026, những khó khăn vướng mắc, đề xuất Bộ Công thương, Chính phủ hỗ trợ.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, đã chia sẻ nhiều thông tin quan trọng. Nội dung tập trung vào diễn biến thị trường và những kiến nghị nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Kinh doanh xăng E10 tạo động lực tăng trưởng mới cho năm 2026?

Theo ông Bảo, thời gian qua, Chính phủ và Bộ Công thương đã chỉ đạo gắt gao việc đảm bảo nguồn cung, ổn định giá xăng dầu. Về cơ bản, chúng ta đã xác định được các thị trường, đối tác có khả năng đảm bảo nguồn cung trong thời gian tới. Tuy nhiên, điều này hết sức khó khăn bởi phụ thuộc hoàn toàn vào tình hình chiến sự thế giới.

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là eo biển Hormuz. Đây là khu vực lưu thông của 80% lượng xăng dầu phục vụ châu Á và 20% toàn thế giới. Tuy nhiên, dù tiềm ẩn nhiều rủi ro, chúng tôi vẫn nỗ lực tìm kiếm mọi cơ hội để đảm bảo nguồn hàng thời gian tới.

Theo ông Bảo, đối với ngành xăng dầu, một trong những động lực tăng trưởng rõ rệt trong năm 2026 là lộ trình triển khai bán xăng E10 từ ngày 1-6. Hiện tại, Bộ Công thương đang nỗ lực đẩy sớm lộ trình này.

Điều này đồng nghĩa Việt Nam sẽ gia tăng nhập khẩu khoảng 600.000-700.000 tấn ethanol. Đây là kim ngạch bổ sung so với các năm trước và là động lực tăng trưởng trong lĩnh vực kinh doanh nhập khẩu xăng dầu.

Bên cạnh đó, trong năm 2026, Việt Nam có những điều chỉnh về chỉ tiêu chất lượng xăng dầu nhằm giảm khí phát thải. Do đó, các đơn vị phải chuyển dịch lên những mặt hàng cao cấp hơn khi tổ chức nhập khẩu.

Thực tế, hiện nay, Việt Nam nhập khẩu ròng khoảng 41% năng lượng. Riêng về xăng dầu, tỉ lệ nhập khẩu chiếm 70%, bao gồm cả dầu thô cho nhà máy Dung Quất.

Với sự chuyển dịch về chất lượng sản phẩm, rõ ràng chúng ta sẽ có những gia tăng về thị trường.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu Việt Nam phát biểu tại cuộc họp.

Kiến nghị giảm thuế nhập khẩu xăng dầu xuống 0%, thành lập Quỹ dự trữ hàng lưu thông tập trung

Do đó, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam kiến nghị Bộ Công thương xem xét vấn đề về thuế nhập khẩu.

Theo ông Bảo, vừa rồi Chính phủ đã chấp thuận giảm thuế suất đối với các nước tối huệ quốc (MFN) xuống 0%, nhưng ưu đãi này chỉ áp dụng đến hết tháng 4.

Trong khi đó, đặc thù ngành xăng dầu là các hợp đồng đều mang tính dài hạn. Doanh nghiệp không thể ký kết chỉ đến tháng 4 rồi lại đặt vấn đề ngừng cung cấp trong các quý tiếp theo.

Trong lĩnh vực dầu khí và xăng dầu, đây là điều mà doanh nghiệp khó đặt vấn đề với các đối tác.

Vì vậy, với lĩnh vực xăng dầu, hiệp hội kiến nghị giảm thuế về mức tương đương thuế theo AFTA (hàng hóa từ ASEAN), tức 0% toàn bộ.

Khi đó, doanh nghiệp mới ký kết được các hợp đồng dài hạn để ổn định nguồn cung cấp.

Đáng chú ý, theo lãnh đạo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, thực tế từ trước đến nay, nếu thuế nhập khẩu tăng, mức chênh lệch từ 4% đến 8% thì không doanh nghiệp nào nhập hàng.

Do đó, đánh giá của Bộ Tài chính về việc giảm thuế từ 7% xuống 0% làm ngân sách giảm khoảng 1.000 tỉ đồng là chưa sát thực tế. Thực tế ngân sách không hề thất thu vì không có doanh nghiệp nào nhập khẩu từ những vùng có thuế suất cao như vậy. Bản chất của việc giảm thuế này là nhằm mở rộng các nguồn cung cấp.

Ông Bảo nhấn mạnh việc cho rằng giảm thuế gây thất thu ngàn tỉ đồng chỉ là cách tính đếm cua trong lỗ. Khi xác định đúng bản chất vấn đề, các chính sách điều hành sẽ trở nên rõ ràng và hiệu quả hơn.

Song song đó, để đảm bảo thu hút những nhà đầu tư mang xăng dầu về dự trữ ở Việt Nam hoặc bán, hiệp hội cũng đề xuất Bộ Công thương trình Chính phủ bãi bỏ thuế nhà thầu ở kho ngoại quan.

Theo ông Bảo, hiện nay không quốc gia nào áp dụng loại thuế này ở kho ngoại quan. Mức thuế nhà thầu 1% đang cản trở doanh nghiệp, các nhà đầu tư nước ngoài mang hàng đến dự trữ tại Việt Nam. Việc xóa bỏ rào cản này sẽ giúp thu hút nguồn lực và tăng tính chủ động cho thị trường trong nước.

Ông Bảo cho rằng những sự kiện như xung đột Trung Đông không phải mới phát sinh. Do đó, việc đảm bảo an ninh năng lượng cần được Nhà nước đặt ra cụ thể và chi tiết.

Theo ông, hiệp hội đã có đề xuất rất chi tiết, song hành với dự trữ quốc gia, chúng ta cần tạo dự trữ hàng lưu thông tập trung. Việc này thực hiện bằng cách thành lập Quỹ dự trữ hàng lưu thông tập trung do Bộ Công thương quản lý.

"Đêm qua chúng ta có chi quỹ bình ổn. Nhưng nếu chúng ta dùng tiền này mua dầu dự trữ ở những thời điểm cách đây vài tháng như chúng tôi đề xuất, khi đó giá dầu chỉ 60 USD thì khác nhiều so với việc bù tiền khi giá cao", ông Bảo nói.

TÚ UYÊN