Vốn và công nghệ, hai 'nút thắt' của công nghiệp hỗ trợ

Doanh nghiệp nhỏ và vừa đang gặp nhiều khó khăn hiện hữu. Ảnh: Khắc Kiên

Khó khăn hiện hữu

Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trên địa bàn Hà Nội đang đối mặt với nhiều hạn chế về nguồn lực, tài chính và năng lực công nghệ, khiến việc mở rộng sản xuất – kinh doanh gặp không ít khó khăn. Nếu không có cơ chế hỗ trợ kịp thời, nhóm doanh nghiệp này sẽ khó tận dụng được cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, từ đó ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số mà thành phố đã đề ra.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA) Nguyễn Vân chỉ ra, khó khăn của doanh nghiệp hiện tập trung vào ba điểm chính. Đó là vốn, công nghệ và đầu ra.

Nguồn vốn để đầu tư dây chuyền công nghệ đang khiến doanh nghiệp loay hoay. Ảnh: Khắc Kiên

Tuy nhiên, ngành CNHT Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển mình rõ nét, từng bước dịch chuyển từ “gia công” sang “chế tạo sâu”, hướng tới tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Xu hướng nổi bật hiện nay là gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng cao trình độ công nghệ sản xuất và thúc đẩy mô hình tổ hợp công nghiệp công nghệ cao (Techno-Park).

Nguyên do nhiều doanh nghiệp đã có nền tảng sản xuất nhưng thiếu nguồn lực tài chính để đầu tư nâng cấp tự động hóa, đồng thời khó tiếp cận các đơn hàng thử nghiệm ban đầu.

"Do đó, nếu tận dụng hiệu quả các chính sách và xu hướng mới, Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên trở thành trung tâm sản xuất, linh kiện hàng đầu của khu vực Đông Nam Á. Từ đó có thể mở rộng sản xuất phát triển sản xuất kinh doanh góp phần vào thực hiện mục tiêu hai con số", ông Nguyễn Vân nhấn mạnh.

Cộng đồng doanh nghiệp đều chung quan điểm. Ông Nguyễn Quang Thắng (đại diện Công ty cổ phần Công nghiệp Bảo Minh Châu) đưa ra kiến nghị về nguồn vốn nên có chương trình hỗ trợ chính sách ưu đãi cụ thể cho doanh nghiệp CNHT. Về mặt bằng sản xuất tập trung đẩy nhanh, mạnh các khu công nghiệp chuyên sâu...

Về thủ tục tiếp tục cải cách hành chính, rút ngắn thời gian phê duyệt các dự án đầu tư mở rộng sản xuất, loại bỏ tất cả các rào cản của luật thông qua Luật Thủ đô mới.

Về thương mại đẩy mạnh các chương trình kết nối cung - cầu giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp FDI, thúc đẩy tận dụng thị trường lớn mà Việt Nam là đối tác chiến lược toàn diện và thị trường mới.

Nhiều kiến nghị để phát triển công nghiệp hỗ trợ

Bàn thêm về vấn đề, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Bách Liên (VietMRO) Trần Thị Thương Huyền kiến nghị, TP Hà Nội sớm xây dựng cơ chế kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực CNHT, MRO và vật tư kỹ thuật với các khu công nghiệp và doanh nghiệp FDI trên phạm vi toàn quốc. Đặc biệt, cần ưu tiên các khu vực gần Hà Nội và vùng lân cận như nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn, nâng cao năng lực cạnh tranh và ổn định đầu ra.

Vốn và công nghệ vẫn là hai "nút thắt" lớn của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Ảnh: Khắc Kiên

"Đây không chỉ là hạ tầng phục vụ sản xuất mà còn là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp hình thành chuỗi cung ứng – logistics hoàn chỉnh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận nguồn vốn tín dụng và mở rộng quy mô hoạt động một cách bền vững", nữ doanh nhân nhấn mạnh.

Trong khi đó, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) Nguyễn Minh Thu đưa ra quan điểm, về tiếp cận vốn và tín dụng đề nghị đẩy mạnh cơ chế tín dụng dựa trên dòng tiền, hợp đồng đầu ra thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tài sản bảo đảm; Tăng cường vai trò của quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; Rút ngắn thời gian thẩm định, phản hồi hồ sơ bằng việc xây dựng các gói tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và chuyển đổi xanh.

Đơn giản hóa thủ tục kê khai, quyết toán thuế với việc xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn dễ áp dụng theo từng loại hình doanh nghiệp; Tăng cường tập huấn, tư vấn miễn phí hoặc chi phí thấp; Thiết lập đầu mối hỗ trợ nhanh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa...

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đang nỗ lực để phát triển để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Ảnh: Khắc Kiên

Về đất đai, mặt bằng sản xuất, công khai quỹ đất, nhà xưởng, mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; Bố trí tỷ lệ hợp lý quỹ đất trong các cụm công nghiệp; Nghiên cứu hỗ trợ chi phí thuê mặt bằng giai đoạn đầu; Phát triển mô hình nhà xưởng dùng chung, hạ tầng dùng chung.

Cùng với đó, tăng cường chương trình hỗ trợ tư vấn, chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; Đơn giản hóa điều kiện tiếp cận chính sách hỗ trợ. Đặc biệt, ưu tiên doanh nghiệp sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ số, nông nghiệp công nghệ cao, thực phẩm, dược liệu, làng nghề và các ngành có tiềm năng tham gia chuỗi cung ứng.

Về lao động, nhân lực, đào tạo quản trị theo nhu cầu thực tiễn doanh nghiệp; Tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo – doanh nghiệp – hiệp hội; Hỗ trợ đào tạo quản trị, tài chính, chuyển đổi số, xuất khẩu...

Khắc Kiên