Vĩnh Long: Từ ký ức nhân chứng đến cuộc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ nằm xuống sau Mậu Thân

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ mùa Xuân Mậu Thân 1968. Khu vực từng là Đất Thánh (nghĩa trang chôn cất những người theo đạo Thiên Chúa) nay là công viên Vĩnh Long (phường Long Châu) đã nhiều lần thay đổi diện mạo. Nhưng trong ký ức của những người từng chứng kiến, nơi đây vẫn còn câu chuyện về những người lính đã nằm lại sau trận chiến năm xưa. Một cuộc tìm kiếm được bắt đầu với mong muốn đưa các anh trở về người thân.

Lực lượng làm nhiệm vụ triển khai công tác tìm kiếm tại khu vực công viên Vĩnh Long.

Từ ký ức những người chứng kiến

Từ sớm, các nhân chứng đã có mặt tại hiện trường. Ông Trần Ngọc Sơn (SN 1956, ngụ tỉnh Vĩnh Long, cựu chiến binh) nhớ lại, thời điểm Tết Mậu Thân 1968, gia đình ông ở khu vực Cầu Kinh Cụt (TP Vĩnh Long cũ). Khi ấy, ông mới khoảng 12 tuổi, đang đi bán bánh mì.

Theo lời ông Sơn, sau chiến dịch Mậu Thân, ông chứng kiến lực lượng của chế độ cũ thu gom thi thể các chiến sĩ bộ đội đưa về khu vực Đất Thánh Tây cũ rồi được đưa xuống một khu vực mương gần đó rồi xử lý bằng cách đốt.

Nhiều năm sau, khi khu vực đã thay đổi, những dấu tích cũ không còn nguyên vẹn. Tuy nhiên, ông Sơn vẫn cố gắng dựa vào những địa điểm quen thuộc trước đây để xác định vị trí.

Các cựu chiến binh, cũng là các nhân chứng đã chứng kiến vụ việc có mặt từ rất sớm, hỗ trợ cơ quan chức năng xác định vị trí.

Hình ảnh các chiến sĩ được đưa về khu vực nói trên cũng đã hằn sâu trong ký ức của cựu chiến binh Lê Hoàng Vinh gần 60 năm qua.

Theo lời kể, sau sự kiện năm 1968, ông Vinh nhìn thấy một chiếc xe chở thi thể các chiến sĩ đi tới khu vực cầu Lầu. Ông đi theo chiếc xe và chứng kiến việc các thi thể được đưa xuống khỏi xe, sau đó đổ dầu và đốt.

Đối với ông Sơn, ông Vinh và những cựu chiến binh từng chứng kiến sự việc, ký ức về những người đã nằm lại nơi đây vẫn chưa bao giờ nguôi. Những thông tin họ cung cấp hôm nay trở thành một phần quan trọng trong hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Không để những người nằm lại bị lãng quên

Chia sẻ cùng phóng viên Báo Xây dựng, đại tá Lê Quang Vũ, Phó Chính ủy Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Vĩnh Long cho biết, thông qua công tác tuyên truyền, người dân và cựu chiến binh trên địa bàn phường Long Châu đã cung cấp những thông tin quan trọng về khu vực này.

Gần 60 năm trôi qua, nhưng ký ức về những chiến sĩ nằm lại tại khu vực công viên Vĩnh Long vẫn chưa nguôi trong lòng cựu chiến binh Lê Hoàng Vinh.

Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng tiến hành xác minh, khảo sát thực địa. Ban Chỉ đạo 515 tỉnh sau đó thống nhất cần tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Vĩnh Long.

Theo đại tá Lê Quang Vũ, khó khăn lớn nhất của cuộc tìm kiếm là thời gian đã kéo dài hơn 50 năm. Cùng với đó, thông tin được cung cấp chủ yếu dựa trên ký ức của những người từng chứng kiến, nên vị trí có thể có độ sai lệch nhất định. Tuy nhiên, đó không phải lý do để dừng lại.

"Có thông tin thì tiến hành khai quật, mở rộng khu vực để tìm kiếm", ông Vũ nhấn mạnh.

Cũng theo đại tá Lê Quang Vũ, song song với việc tìm kiếm tại công viên, tỉnh Vĩnh Long cũng đang triển khai việc lấy mẫu sinh phẩm để phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang. Việc lấy mẫu đã được thực hiện tại Nghĩa trang Liệt sĩ Vĩnh Long, Long Hồ, Bình Minh và Bến Tre. Công tác bàn giao mẫu cho cơ quan chuyên môn cũng đang được triển khai theo kế hoạch.

Lực lượng làm nhiệm vụ cẩn trọng mở từng lớp đất.

Bên cạnh những điều kiện thuận lợi, đại tá Lê Quang Vũ cho biết vẫn còn nhiều khó khăn. Độ sâu các phần mộ khác nhau, có nơi khoảng 0,7m, có nơi sâu từ 1,2-1,5m; một số vị trí có nước, gây khó khăn cho quá trình đào tìm và lấy mẫu.

Dẫu vậy, lực lượng thực hiện nhiệm vụ xác định phải nỗ lực để đưa hài cốt lên, lấy mẫu sinh phẩm và thực hiện các thủ tục tiếp theo theo quy định.

Lê An