Việt Nam hoàn thiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất

Hội thảo có đại diện Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cơ quan quản lý, đối tác phát triển, viện nghiên cứu, hiệp hội, doanh nghiệp, đơn vị thu gom, tái chế và tổ chức liên quan.

Bà Francesca Nardini, Phó trưởng đại diện Thường trú Chương trình UNDP tại Việt Nam phát biểu khai mạc. Ảnh: LÊ VÂN 

Trong bối cảnh Việt Nam sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và văn bản hướng dẫn, trong đó hoàn thiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) là nội dung quan trọng, các đại biểu đánh giá thực tiễn, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đề xuất giải pháp xây dựng hệ thống EPR hiệu quả, minh bạch, phù hợp với Việt Nam.

EPR thúc đẩy chuyển đổi từ quản lý chất thải truyền thống sang kinh tế tuần hoàn. Trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu đối với sản phẩm, bao bì được xem xét trong toàn bộ vòng đời, từ thiết kế, lựa chọn vật liệu đến thu gom, tái chế sau sử dụng.

Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại sự kiện. Ảnh: LÊ VÂN 

Phát biểu tại sự kiện, đồng chí Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường nhấn mạnh, EPR không đơn thuần là nghĩa vụ tài chính mà phải trở thành cơ chế tạo động lực để doanh nghiệp thay đổi thiết kế sản phẩm, lựa chọn vật liệu, tổ chức thu gom, tái chế và đầu tư vào các giải pháp kinh tế tuần hoàn.

Ông Đỗ Tiến Đoàn, Phó trưởng phòng Quản lý chất thải, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. 

Theo định hướng của Cục Môi trường, quy định mới sẽ tăng vai trò khu vực tư nhân trong thực hiện EPR, Nhà nước kiến tạo khung thực hiện. Dự thảo Luật đề xuất lộ trình bỏ hình thức đóng góp tài chính để hoàn thành trách nhiệm tái chế. Nhà sản xuất, nhập khẩu phải trực tiếp thu hồi, tái chế sản phẩm, bao bì sau sử dụng hoặc thực hiện thông qua đơn vị tái chế, tổ chức trách nhiệm nhà sản xuất (PRO).

Bà Francesca Nardini, Phó trưởng đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam đánh giá, thiết lập khuôn khổ EPR là bước quan trọng hướng tới kinh tế tuần hoàn. Thách thức tiếp theo là xây dựng hệ thống vận hành hiệu quả, bền vững theo thị trường; tạo giá trị từ vật liệu có nguy cơ thành chất thải, khuyến khích đầu tư, đổi mới sáng tạo và sử dụng hiệu quả tài nguyên. 

Quang cảnh hội thảo. 

Các đại biểu thảo luận vai trò của PRO trong kết nối nhà sản xuất với hệ thống thu gom, phân loại, tái chế. Dự thảo xem xét bổ sung yêu cầu về năng lực thu gom, tài chính, quản lý dữ liệu điện tử, hạch toán riêng; làm rõ trách nhiệm thu hồi, vận chuyển, phân loại, xác nhận khối lượng tái chế, kê khai, báo cáo và kiểm toán độc lập.

Hội thảo đề xuất điều chỉnh tỷ lệ tái chế bắt buộc theo từng giai đoạn, phù hợp năng lực thu gom, công nghệ và thực tế. UNDP khuyến nghị tăng vai trò doanh nghiệp; phát triển PRO làm trung tâm; nâng dần mục tiêu tái chế; bảo đảm chuyển đổi bao trùm, để lao động tự do trong thu gom, tái chế tham gia, hưởng lợi.

Các phiên thảo luận chuyên đề tập trung vào ba nhóm gồm bao bì; điện tử và pin; phương tiện giao thông, lốp và dầu nhớt. Kết quả được tổng hợp tại phiên toàn thể, góp phần nhận diện vướng mắc và đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách EPR tại Việt Nam.

NGUYỄN HỒNG SÁNG