Vì sao giá vàng trong nước thấp hơn thế giới?

Lý giải hiện tượng này, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi), phân tích: Giá vàng thế giới đang phản ánh rất nhanh dòng tiền quốc tế, diễn biến của đồng USD, lợi suất trái phiếu và kỳ vọng về lãi suất. Trong khi đó, giá vàng trong nước còn chịu tác động của cung - cầu thực tế, tỷ giá, thanh khoản, tồn kho và tâm lý người mua. Vì vậy, giá trong nước không nhất thiết tăng cùng tốc độ với giá thế giới.

Điểm quan trọng, theo ông là sức mua trong nước hiện nay chưa tăng tương ứng với đà tăng của giá quốc tế. Người dân ngày càng có xu hướng thận trọng hơn và hạn chế mua đuổi. Do đó, doanh nghiệp kinh doanh vàng phải cân đối giữa giá đầu vào, lượng tồn kho và khả năng tiêu thụ. Nếu nâng giá quá nhanh trong khi sức mua chưa theo kịp thì thanh khoản có thể giảm.

Giá vàng trong nước thấp hơn thế giới do nhiều nguyên nhân. (Ảnh: Minh Đức).

Bên cạnh đó, khi chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp đáng kể, dư địa để giá vàng trong nước tăng thêm phần chênh lệch cũng không còn nhiều. Vì vậy, mỗi nhịp tăng của giá thế giới chưa chắc được chuyển hóa ngay thành mức tăng tương ứng trong nước.

“Tôi cho rằng đây là tín hiệu tích cực: giá vàng trong nước đang phản ánh rõ hơn cung - cầu thực tế, thay vì chỉ chạy theo tâm lý quốc tế”, ông Huy đánh giá.

Đồng quan điểm, ông Huỳnh Trung Khánh, Cố vấn cấp cao Hội đồng Vàng thế giới (WGC) tại Việt Nam, cũng nhận định, yếu tố cung - cầu đang là nguyên nhân quan trọng giúp giá vàng trong nước thu hẹp khoảng cách với giá thế giới. Lượng người bán vàng tăng trong khi nhu cầu mua yếu, đặc biệt sau những vụ việc liên quan đến kim cương và hoạt động thanh tra các doanh nghiệp kinh doanh vàng gần đây.

Lý giải nguyên nhân khiến khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới thu hẹp mạnh, TS. Châu Đình Linh - giảng viên trường Đại học Ngân hàng TP.HCM - cho rằng, thị trường đang trải qua quá trình tái cân bằng sau giai đoạn tăng nóng kéo dài.

Theo ông, một trong những nguyên nhân nổi bật là việc tăng cường minh bạch hóa giao dịch, đẩy mạnh thanh tra nhằm ngăn chặn hiện tượng thao túng giá và kỳ vọng vào việc hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia trong thời gian tới.

Bên cạnh yếu tố thị trường, những thay đổi về chính sách quản lý vàng cũng được xem là nguyên nhân quan trọng giúp thu hẹp khoảng cách giá.

Trong suốt hơn 13 năm thực thi Nghị định 24/2012, Ngân hàng Nhà nước giữ vai trò độc quyền sản xuất vàng miếng SJC và kiểm soát chặt hoạt động nhập khẩu vàng nguyên liệu. Cơ chế này từng góp phần ổn định thị trường nhưng cũng khiến nguồn cung bị hạn chế, từ đó tạo ra mức chênh lệch rất lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới.

Bước ngoặt xuất hiện khi Nghị định 232/2025 có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, chính thức chấm dứt cơ chế này. Cùng với Thông tư 34 hướng dẫn triển khai, từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp và tổ chức tín dụng đủ điều kiện đã được cấp phép nhập khẩu nguyên liệu và sản xuất vàng miếng, tạo ra môi trường cạnh tranh trực tiếp với thương hiệu SJC.

Có nên đầu tư?

Chuyên gia khuyến cáo nhà đầu tư vẫn nên thận trọng với vàng. (Ảnh: Công Hiếu).

Theo ông Nguyễn Quang Huy, lúc này có thể xem xét mua, nhưng không nên vì thấy chênh lệch thấp mà mua mạnh hoặc mua toàn bộ.

Với người chưa có vàng hoặc tỷ trọng còn thấp, có nhu cầu tích lũy dài hạn, có thể giải ngân từng phần, ưu tiên những nhịp điều chỉnh và luôn giữ một phần tiền mặt để chủ động trước biến động.

Quan trọng hơn, ông khuyến nghị không nên xây dựng danh mục chỉ xoay quanh vàng. Vàng nên đóng vai trò tương đối phòng thủ và bảo toàn giá trị, còn phần vốn tăng trưởng có thể cân nhắc thêm các kênh đầu tư khác.

“Chênh lệch thấp là một điều kiện thuận lợi để cân nhắc mua vàng, nhưng không phải tín hiệu để tất tay”, ông Huy nhấn mạnh.

Chuyên gia Phan Dũng Khánh cũng đưa ra lời khuyên nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu khi mua vàng. Nếu là tích lũy và bảo toàn tài sản trong dài hạn, vàng vẫn là lựa chọn phù hợp. Lịch sử cho thấy vàng luôn giữ vai trò là tài sản phòng ngừa lạm phát và bảo vệ giá trị trước những biến động kinh tế.

Tuy nhiên, nếu mục tiêu là “lướt sóng” kiếm lời trong ngắn hạn thì vàng không phải công cụ đầu tư hiệu quả do nhiều rủi ro, khó nắm bắt.

TS. Châu Đình Linh cho rằng, những nhà đầu tư đang coi vàng là công cụ đầu cơ ngắn hạn cần xem xét lại chiến lược nắm giữ. Theo ông, dù khoảng cách giữa giá trong nước và thế giới đã thu hẹp đáng kể nhưng mức chênh lệch giữa giá mua - bán trên thị trường vẫn lớn, điều này khiến người mua chịu bất lợi ngay từ thời điểm giao dịch nếu giá vàng không tăng đủ mạnh để bù đắp phần chi phí chênh lệch.

“Việc khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới giảm xuống mức rất thấp cho thấy thị trường vàng Việt Nam đang chuyển sang một giai đoạn vận hành mới, minh bạch và cạnh tranh hơn. Khi yếu tố độc quyền dần được loại bỏ, giá vàng trong nước sẽ phản ánh sát hơn các biến động quốc tế. Điều đó đồng nghĩa cơ hội và rủi ro của nhà đầu tư từ nay sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào xu hướng của giá vàng thế giới”, ông Linh khuyến cáo.

Châu Anh