Vì sao căng thẳng tại Trung Đông leo thang nhưng giá vàng lại giảm?

Chốt phiên cuối tuần, ngày 14-3, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) tiếp tục hạ giá vàng miếng và vàng nhẫn trơn thêm 2,2 triệu đồng/lượng. Doanh nghiệp này hiện niêm yết giá mua bán vàng miếng SJC ở mức 179,6 - 182,6 triệu đồng/lượng, trong khi vàng nhẫn 9999 được giao dịch quanh 179,3 - 182,3 triệu đồng/lượng.

Các doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn khác như PNJ, DOJI, Mi Hồng, Bảo Tín Mạnh Hải... có biên độ giảm dao động 1,6 - 2,2 triệu đồng mỗi lượng.

Đà giảm của thị trường trong nước chủ yếu chịu tác động từ diễn biến đi xuống của giá vàng thế giới.

Hiện giá vàng giao ngay dao động quanh 5.017 USD/ounce, giảm khoảng 60 USD/ounce so với phiên trước và mất hơn 2% so với cuối tuần trước. Bạc cũng chịu áp lực tương tự khi lùi về vùng 80 USD/ounce, giảm hơn 4% trong tuần.

Diễn biến này khiến không ít nhà đầu tư thất vọng, bởi trước đó nhiều người kỳ vọng kim loại quý sẽ tăng mạnh khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang.

Ông Christopher Vecchio, Giám đốc chiến lược hợp đồng tương lai và ngoại hối tại Tastylive, cho rằng nếu nhìn rộng ra toàn bộ thị trường tài chính, việc giá vàng suy yếu thời gian gần đây không phải điều quá bất ngờ.

Theo ông, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đang khiến nhu cầu nắm giữ đồng USD tăng mạnh. Trong những giai đoạn bất ổn, nhà đầu tư thường ưu tiên các tài sản có tính thanh khoản cao nhất và đó chính là đồng bạc xanh.

“Trong bối cảnh nhiều rủi ro hiện nay, thị trường cần đến tính thanh khoản của đồng tiền dự trữ toàn cầu”, ông nói.

Thị trường vàng trong nước đi xuống theo nhịp giảm của giá vàng thế giới. Ảnh: T.L

Dòng tiền hàng hóa chuyển hướng sang năng lượng

Một yếu tố khác khiến vàng tạm thời mất lợi thế trú ẩn, đó là dòng tiền đang dịch chuyển sang thị trường năng lượng. Hiện chỉ số USD-Index đã bật lên mức trên 100 điểm, cao nhất trong 8 tháng trở lại đây. Trong khi giá dầu thế giới quay trở lại ngưỡng 98 - 100 USD/thùng.

Trước diễn biến này, các chuyên gia của UOB cho rằng phản ứng của thị trường vàng trong giai đoạn hiện nay có phần khác biệt so với các cuộc khủng hoảng trước đây, khi giá vàng không bật tăng mạnh ngay sau khi xung đột địa chính trị bùng phát.

Theo ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của UOB (Singapore), tâm điểm của cuộc khủng hoảng hiện nay nằm ở dầu mỏ và năng lượng.

“Thông thường khi xuất hiện bất ổn địa chính trị, nhà đầu tư sẽ tìm đến vàng. Tuy nhiên lần này sự chú ý của thị trường lại tập trung vào dầu mỏ và năng lượng”, ông nói.

Theo ông Kin, khi xung đột xoay quanh thị trường dầu mỏ, dòng tiền hàng hóa có xu hướng chuyển sang năng lượng. Điều này khiến vàng tạm thời không còn là tâm điểm của dòng vốn như trong nhiều cuộc khủng hoảng trước đây.

Diễn biến tương tự cũng xảy ra với đồng USD. Trước khi xung đột xảy ra, đồng bạc xanh có xu hướng suy yếu, nhưng sau đó nhanh chóng phục hồi khi nhà đầu tư lo ngại lạm phát gia tăng và kỳ vọng Federal Reserve sẽ giảm tốc độ cắt giảm lãi suất.

“Trong môi trường rủi ro cao, nhà đầu tư thường tìm đến các tài sản an toàn như USD. Điều này khiến các tài sản không phải USD, bao gồm vàng, kém thuận lợi hơn trong ngắn hạn”, ông Kin phân tích.

Tuy vậy, chuyên gia của UOB cho rằng nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt trong 4–5 tuần tới, vàng có thể nhanh chóng quay lại vị thế trung tâm của thị trường.

“Triển vọng trung và dài hạn của vàng vẫn tích cực. Sự điều chỉnh hiện nay chủ yếu mang tính ngắn hạn”, ông nói.

UOB dự báo giá vàng có thể đạt khoảng 5.800 USD/ounce vào cuối năm nay và tiến tới 6.000 USD/ounce vào đầu năm tới.

Nhà đầu tư cá nhân không phải yếu tố quyết định

Theo ông Suan Teck Kin, xu hướng tăng dài hạn của vàng vẫn được hỗ trợ bởi ba yếu tố chính.

Thứ nhất, khi giá vàng điều chỉnh, nhu cầu tiêu dùng và tích trữ có xu hướng gia tăng, qua đó tạo lực đỡ cho thị trường. Thứ hai, các ngân hàng trung ương đang đẩy mạnh đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD và tăng tỷ trọng vàng. Thứ ba là xu hướng “phi đô la hóa” trong hệ thống tài chính toàn cầu.

“Quá trình này đã bắt đầu từ vài năm trước và tăng tốc mạnh trong năm ngoái, đặc biệt khi Mỹ đẩy mạnh các biện pháp thương mại và thuế quan với nhiều quốc gia”, ông Kin cho biết.

Ở góc nhìn thị trường, ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối kinh doanh tiền tệ của UOB Việt Nam, cho rằng vàng luôn là chủ đề được quan tâm đặc biệt tại Việt Nam do nhu cầu tích trữ của người dân.

Tuy nhiên, cấu trúc dòng tiền trên thị trường vàng toàn cầu lại có sự khác biệt đáng kể.

Tại nhiều thị trường phát triển như Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản, vàng không phải là kênh đầu tư hàng đầu. Nhà đầu tư tại đây quan tâm nhiều hơn đến thị trường chứng khoán. Nhu cầu vàng của nhà đầu tư cá nhân chủ yếu tập trung tại một số quốc gia châu Á như Việt Nam, Trung Quốc và Ấn Độ, nơi có truyền thống nắm giữ vàng lâu đời.

Vì vậy, dự báo giá vàng thế giới tăng mà UOB không dựa chủ yếu vào dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân, mà vào nhu cầu mua vàng từ các ngân hàng trung ương, vốn được xem là dòng tiền ổn định và có ảnh hưởng lớn hơn đến xu hướng dài hạn của thị trường.

THÙY LINH