Vì sao Ấn Độ từ chối tiêm kích Su-57 của Nga bất chấp đề nghị hấp dẫn?

Không quân Ấn Độ (IAF) đang thực hiện một chiến lược hiện đại hóa mạnh mẽ với ưu tiên dồn vào các dòng tiêm kích phương Tây và dự án nội địa, thay vì tiếp nhận dòng máy bay tàng hình thế hệ thứ năm Su-57 từ Nga. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh New Delhi vừa phê duyệt các đề xuất quốc phòng trị giá 25 tỷ USD cho nhiều hệ thống vũ khí quan trọng.

Đề nghị hấp dẫn từ Moscow về chương trình Su-57

Trong hơn một năm qua, Nga đã tích cực thúc đẩy một "thương vụ vàng" nhằm đưa Su-57 vào biên chế IAF. Đề xuất của Moscow không chỉ dừng lại ở việc cung cấp máy bay nguyên chiếc mà còn bao gồm các điều khoản chuyển giao công nghệ sâu rộng. Cụ thể, tập đoàn Rosoboronexport đề nghị thiết lập dây chuyền sản xuất Su-57 ngay tại Ấn Độ, tận dụng hạ tầng sẵn có của dòng Su-30MKI.

Đến tháng 11/2025, Nga tiếp tục nâng mức ưu đãi khi cam kết cấp phép sản xuất hoàn toàn biến thể Su-57E, hỗ trợ New Delhi phát triển dự án tiêm kích thế hệ thứ năm nội địa (AMCA) và khả năng hợp tác xây dựng biến thể hai chỗ ngồi. Đại sứ Nga tại Ấn Độ, ông Denis Alipov, khẳng định nền tảng Su-57E là cơ sở quan trọng để Ấn Độ hiện thực hóa tham vọng không quân tự chủ.

Áp lực từ sự trỗi dậy của không quân Trung Quốc

Sự do dự của Ấn Độ diễn ra trong bối cảnh nước này đối mặt với lỗ hổng về khả năng tác chiến tàng hình so với Trung Quốc. Bắc Kinh đã biên chế hai dòng tiêm kích thế hệ 5 là J-20 và J-35A. Dự báo đến khi Ấn Độ có tiêm kích thế hệ 5 nội địa đầu tiên, Trung Quốc có thể đã sở hữu khoảng 1.000 chiếc J-20 và đang tiến tới công nghệ thế hệ thứ sáu.

Để giải quyết bài toán này, biến thể Su-57E hai chỗ ngồi từng được kỳ vọng là quân bài chiến lược. Cấu trúc hai phi công cho phép một người điều khiển và một người quản lý các nhiệm vụ phức tạp, bao gồm cả việc phối hợp với các máy bay không người lái hỗ trợ (Loyal Wingman). Tuy nhiên, đề xuất này vẫn chưa nhận được sự chấp thuận chính thức từ phía Ấn Độ.

Những rào cản kỹ thuật và chính trị

Thái độ thận trọng của IAF được cho là bắt nguồn từ những trải nghiệm không tốt trong dự án FGFA (Dự án máy bay chiến đấu thế hệ năm) trước đây với Nga. Bên cạnh đó, các chuyên gia quân sự chỉ ra hai yếu tố quan trọng khác: rủi ro chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ và thực tế là biến thể Su-57 hai chỗ ngồi hiện vẫn đang trong giai đoạn phát triển, chưa thể bay thử cho đến cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027.

Trọng tâm mới: Rafale và dự án nội địa AMCA

Hiện tại, Ấn Độ đang dồn toàn lực cho hai mục tiêu chính:

Mua sắm tiêm kích Rafale: Hội đồng Mua sắm Quốc phòng (DAC) đã phê duyệt dự án mua thêm 114 chiếc Rafale từ Dassault Aviation. Đây là thương vụ quốc phòng lớn nhất lịch sử nước này với ước tính khoảng 35,65 tỷ USD.
Dự án AMCA nội địa: Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng (DRDO) đã chọn được các đối tác công nghiệp để chế tạo nguyên mẫu. Đây được coi là ưu tiên cốt lõi để giảm sự phụ thuộc vào vũ khí nhập khẩu.

Ngoài ra, Ấn Độ cũng đang tìm kiếm cơ hội gia nhập các liên minh tiêm kích thế hệ thứ sáu của châu Âu như GCAP hoặc FCAS. Với ngân sách đầu tư cho IAF tăng 37,03% trong năm tài chính tới, các chương trình này đang chiếm lĩnh hầu hết không gian phát triển, khiến cơ hội của Su-57 trở nên hẹp dần.

Mặc dù một số chuyên gia nhận định Ấn Độ có thể mua từ 2 đến 3 phi đội Su-57E để giải quyết nhu cầu cấp bách trước mắt, nhưng với các hợp đồng lớn đã ký kết với Pháp và ưu tiên cho AMCA, Su-57 hiện không còn là ưu tiên hàng đầu của New Delhi trong lộ trình hiện đại hóa không quân.

Tuệ Nhân