Về cù lao Ông Hổ, thăm quê hương Bác Tôn

Nhân kỷ niệm 138 năm Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng (20.8.1888 - 20.8.2026), sáng 20.8, tại Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng, xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang tổ chức Lễ dâng hương tưởng nhớ Người. Đây cũng là dịp để cán bộ, nhân dân và du khách về thăm quê hương Bác Tôn, thành kính tưởng nhớ và tìm hiểu thêm những dấu ấn gắn với cuộc đời của Người.

Đền thờ Chủ tịch Tôn Đức Thắng với kiến trúc truyền thống Việt Nam

Lắng đọng nơi Đền thờ Bác Tôn

Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng nằm bên bờ sông Hậu hiền hòa, xanh mát. Từ trung tâm phường Long Xuyên, qua những tuyến đường dẫn về cù lao Ông Hổ, du khách dễ dàng cảm nhận một không gian yên bình, đậm chất Nam Bộ. Những hàng cây xanh, dòng sông, những mái nhà thấp thoáng giữa vườn cây tạo nên nét thanh bình của vùng đất đã sinh thành vị Chủ tịch nước được nhân dân kính trọng.

Điểm nhấn của khu lưu niệm là Đền thờ Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Công trình được khởi công ngày 21.5.1997 và khánh thành ngày 20.8.1998, đúng dịp kỷ niệm 110 năm Ngày sinh của Bác Tôn. Đền có tổng diện tích khoảng 1.600m², trong đó chính điện rộng 110m².

Được xây dựng theo kiến trúc truyền thống Việt Nam, kết hợp những nét đặc trưng của vùng sông nước Nam Bộ, ngôi đền vừa mang vẻ trang nghiêm, thành kính, vừa gần gũi với không gian quê hương. Kiến trúc công trình không chỉ tạo nên giá trị thẩm mỹ mà còn gửi gắm nhiều ý nghĩa về văn hóa, lịch sử và nhân cách của Chủ tịch Tôn Đức Thắng.

Gian chính điện đặt tượng bán thân Chủ tịch Tôn Đức Thắng được đúc bằng đồng nguyên chất

Tại gian chính điện, tượng bán thân Chủ tịch Tôn Đức Thắng được đúc bằng đồng nguyên chất, nặng 310kg. Phía sau tượng là bức bình phong sơn mài màu son đỏ, điểm xuyết hình tượng trống đồng Ngọc Lũ, gợi nhắc cội nguồn văn hóa và truyền thống dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Mỗi đường nét kiến trúc nơi đây như góp phần kể một câu chuyện về quê hương, đất nước và con người Bác Tôn - một con người suốt đời tận tụy với cách mạng, gần gũi, giản dị và hết lòng vì nhân dân.

Ngôi nhà lưu giữ ký ức tuổi thơ

Rời Đền thờ Chủ tịch Tôn Đức Thắng, du khách tiếp tục hành trình đến ngôi nhà tại ấp Mỹ An, xã Mỹ Hòa Hưng - nơi lưu giữ những ký ức đầu đời của Bác Tôn.

Ngày 30.8.1984, Bộ Văn hóa - Thông tin (cũ) tin ban hành Quyết định số 114/VH.QĐ, công nhận ngôi nhà tại ấp Mỹ An là Di tích lịch sử lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Tôn Đức Thắng.

Đến ngày 10.5.2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 548/QĐ-TTg xếp hạng Khu di tích lịch sử lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng là Di tích quốc gia đặc biệt.

Khu cổng vào Di tích lịch sử lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Tôn Đức Thắng tại ấp Mỹ An, xã Mỹ Hòa Hưng

Ngôi nhà được ông Tôn Văn Đề, thân sinh của Bác Tôn, xây dựng vào năm 1887, một năm trước khi Chủ tịch Tôn Đức Thắng chào đời. Trải qua hơn 130 năm, ngôi nhà vẫn cơ bản giữ được dáng vẻ kiến trúc ban đầu sau nhiều lần sửa chữa, tu bổ.

Ngôi nhà sàn mang đậm dáng dấp kiến trúc nhà ở Nam Bộ cuối thế kỷ XIX. Nhà được xây theo kiểu ba gian, hai chái bát dần, diện tích khoảng 156m². Phần lớn kết cấu nhà sử dụng gỗ thao lao, hệ thống cột bằng gỗ tràm; mái lợp ngói đại ống, còn gọi là ngói âm dương.

Đặc biệt, ngày 20.8.1888, chính tại ngôi nhà này, ông Tôn Văn Đề và bà Nguyễn Thị Dị đón người con trai đầu lòng, đặt tên là Tôn Đức Thắng. Những năm tháng tuổi thơ của Bác Tôn gắn bó với ngôi nhà, với gia đình và cuộc sống bình dị của người dân vùng cù lao Nam Bộ.

Bước qua ngưỡng cửa, du khách có thể hình dung phần nào không gian sinh hoạt của một gia đình Nam Bộ xưa. Gian giữa đặt bàn thờ tổ tiên; hai bên là các gian sinh hoạt của gia đình. Những hình ảnh, vật dụng được lưu giữ tại đây, trong đó có ảnh song thân của Bác Tôn là ông Tôn Văn Đề và bà Nguyễn Thị Dị, góp phần tái hiện không gian gia đình nơi Người sinh ra và lớn lên.

Mặt tiền ngôi nhà mang kiến trúc truyền thống của một ngôi nhà Nam Bộ cuối thế kỷ XIX

Theo thời gian, ngôi nhà đã trải qua nhiều lần sửa chữa, tu bổ để bảo đảm an toàn và gìn giữ di tích.

Năm 1932, ông Tôn Đức Nhung, người em trai thứ tư của Bác Tôn, sửa chữa ngôi nhà nhưng vẫn giữ cơ bản kiến trúc ban đầu. Đến năm 1988, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng, ngôi nhà tiếp tục được trùng tu, đồng thời xây dựng thêm các công trình phục vụ công tác bảo tồn và giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp của Người.

Không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc, lịch sử, ngôi nhà còn là nơi giúp mỗi người khi đến đây cảm nhận rõ hơn về cội nguồn của một nhân cách lớn. Từ mái nhà bình dị trên cù lao Ông Hổ, cậu bé Tôn Đức Thắng đã lớn lên, chứng kiến cuộc sống của người dân Nam Bộ và sau này trở thành người chiến sĩ cách mạng, nhà lãnh đạo được nhân dân kính trọng.

Bên trong ngôi nhà, gian giữa đặt bàn thờ tổ tiên

Điểm đến giáo dục truyền thống

Ngày nay, Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng không chỉ là nơi tưởng niệm, mà còn là điểm đến có ý nghĩa giáo dục truyền thống sâu sắc. Học sinh, sinh viên, đoàn viên, thanh niên và du khách khi đến đây có dịp tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Bác Tôn, qua đó bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ những giá trị lịch sử.

Trong khuôn viên Khu lưu niệm còn trưng bày nhiều hiện vật, hình ảnh gắn với cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, trong đó có máy bay số hiệu VN.A452. Mỗi hiện vật góp phần mở ra một câu chuyện, giúp hành trình tìm hiểu về Bác Tôn trở nên trực quan và sinh động hơn.

Máy bay số hiệu VN.A452 được trưng bày trong Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng

Dòng sông xanh mát trong khuôn viên Khu lưu niệm

Giữa không gian xanh mát của cù lao Ông Hổ, những giá trị lịch sử dường như trở nên gần gũi. Du khách có thể bắt đầu hành trình từ Đền thờ, dừng lại trước tượng Bác Tôn để tưởng niệm, sau đó trở về ngôi nhà nơi Người sinh ra và tìm hiểu những năm tháng tuổi thơ.

Đó là hành trình trở về với cội nguồn, nơi lịch sử không chỉ được kể bằng những trang sách mà còn hiện hữu trong từng mái nhà, hiện vật, hàng cây và dòng sông quê hương.

Về cù lao Ông Hổ hôm nay là về với một vùng quê thanh bình của An Giang, nhưng cũng là về với một địa chỉ đỏ giàu ý nghĩa. Nơi đây giúp mỗi người hiểu hơn về cuộc đời một con người đã dành trọn cuộc đời cho đất nước, đồng thời cảm nhận sâu sắc hơn những giá trị của quê hương, gia đình và truyền thống cách mạng.

Học sinh đến xem triển lãm về Bác Tôn tại Khu lưu niệm ngày 18.8

Hãy một lần về với cù lao Ông Hổ để hiểu thêm về Bác Tôn, để lòng mình thêm lắng đọng trước một cuộc đời giản dị mà cao đẹp; và để thêm yêu, thêm tự hào về lịch sử, về quê hương An Giang và những con người đã góp phần viết nên những trang sử vàng của dân tộc.

THẾ HẠNH