VCCI đề xuất loạt chính sách hỗ trợ SME đáp ứng yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu

Trả lời công văn của Bộ Tài chính về đề nghị góp ý Dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, VCCI, trên cơ sở ý kiến của doanh nghiệp, đã đưa ra nhiều góp ý, đề xuất liên quan đến chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo VCCI, Điều 12.3 của Dự thảo quy định về chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, quy định này còn chung chung, chưa làm rõ nội hàm cũng như các biện pháp chính sách cụ thể.

Trong khi đó, nhiều thị trường chủ lực của Việt Nam hiện áp dụng các hàng rào kỹ thuật và yêu cầu mới, với tiêu chuẩn cao hơn, khiến doanh nghiệp cần nhiều nguồn lực để tuân thủ. Điều này tạo áp lực lớn đối với các SME có hoạt động xuất khẩu.

VCCI cho rằng, Nhà nước cần có chính sách phù hợp để hỗ trợ SME tuân thủ các quy định mới, qua đó duy trì và mở rộng đơn hàng xuất khẩu. Cơ quan này đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc bổ sung 4 nhóm chính sách.

Thứ nhất, hỗ trợ tư vấn, đào tạo và xây dựng năng lực cho doanh nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường, truy xuất nguồn gốc và các yêu cầu phi thuế quan khác của thị trường xuất khẩu.

Theo VCCI, Nhà nước cần có chính sách phù hợp để hỗ trợ SME tuân thủ các quy định mới, qua đó duy trì và mở rộng đơn hàng xuất khẩu.

Các chính sách này không nên chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà cần đào tạo, nâng cao năng lực thực tế cho doanh nghiệp để đáp ứng các yêu cầu mới. Cụ thể, cần đào tạo, cung cấp thông tin về các chính sách xuất khẩu mới, yêu cầu kỹ thuật và pháp lý của thị trường xuất khẩu; đồng thời tư vấn nâng cao năng lực, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình tuân thủ các yêu cầu của thị trường xuất khẩu, bao gồm cải tiến thiết kế, module hóa sản phẩm và chuẩn hóa linh kiện.

Thứ hai, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ quy định, yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu. Vấn đề khó khăn hơn cả tiếp cận thông tin là thiếu công cụ để chuyển thông tin thành hành động cụ thể.

"Dù được tiếp cận quy định, một SME cũng khó lòng hiểu được các yêu cầu chi tiết, các dữ liệu và tài liệu cần chuẩn bị cũng như lập kế hoạch, dự trù chi phí tuân thủ hay liên hệ ai để được hỗ trợ", VCCI nêu.

Khi đó, để việc hỗ trợ hiệu quả hơn, cần thiết xây dựng Cổng tra cứu tích hợp, có khả năng cung cấp thông tin và hướng dẫn cho doanh nghiệp. Hệ thống này có thể cung cấp chức năng tra cứu yêu cầu kỹ thuật và pháp lý của các thị trường nhập khẩu theo mã phân loại hàng hóa (HS code) hoặc theo tên thị trường.

Bên cạnh đó, Cổng tra cứu có thể tích hợp bộ công cụ tự đánh giá mức độ tuân thủ theo ngành hàng và thị trường xuất khẩu. Bộ công cụ cần được chuẩn hóa, cập nhật định kỳ với sự tham gia của các hiệp hội ngành hàng.

Hệ thống cũng có thể phân tích khoảng cách giữa thực trạng của doanh nghiệp và yêu cầu của thị trường xuất khẩu, kèm hướng dẫn các bước thực hiện cụ thể; đồng thời kết nối tự động đến mạng lưới tư vấn viên và tổ chức kiểm định, chứng nhận có thẩm quyền quy định tại Điều 14 của Dự thảo.

Thứ ba, chính sách hỗ trợ kết nối các nhà cung ứng. Các yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu có thể buộc doanh nghiệp phải thay đổi loại nguyên, vật liệu phù hợp với thiết kế sản phẩm mới hoặc theo yêu cầu bảo vệ môi trường. Để hỗ trợ SME chuyển đổi sản phẩm thành công, cần có chính sách hỗ trợ kết nối SME với các nhà cung cấp nguyên vật liệu, linh kiện theo yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu.

Thứ tư, về phương thức hỗ trợ, cho phép các nội dung hỗ trợ tuân thủ yêu cầu về môi trường, truy xuất nguồn gốc, dữ liệu sản phẩm, an toàn sản phẩm và các yêu cầu phi thuế quan khác của thị trường xuất khẩu được áp dụng phương thức phiếu hỗ trợ (voucher) theo Điều 6.2.b trong Dự thảo.

Thu An