Điện xanh trở thành lợi thế cạnh tranh mới của doanh nghiệp

Ngày 13/8, tại TP.HCM, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Diễn đàn trao đổi về cơ chế mua bán điện trực tiếp và giải pháp thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh cho doanh nghiệp.

Ông Hoàng Quang Phòng (áo xanh) - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phát biểu tại diễn đàn.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng lợi thế cạnh tranh của quốc gia và doanh nghiệp hiện không còn chỉ nằm ở vốn, công nghệ hay nguồn nhân lực.

Theo ông Phòng, năng lực cung ứng điện xanh đang trở thành một trong những điều kiện then chốt để thu hút đầu tư và duy trì sức cạnh tranh trong bối cảnh yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng rõ nét.

“Khả năng cung ứng điện xanh đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia, khả năng duy trì đơn hàng xuất khẩu và mức độ tham gia của doanh nghiệp vào chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Hoàng Quang Phòng nói.

Tại Diễn đàn, các chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi về cơ chế phát triển năng lượng xanh.

Hoàn thiện cơ chế để DPPA đi vào thực chất

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia, doanh nghiệp đề xuất hoàn thiện khung pháp lý và hạ tầng nhằm khơi thông dòng vốn xanh cho các dự án năng lượng tái tạo.

TS Trần Huỳnh Ngọc, chuyên gia cao cấp về thị trường và hệ thống điện AMPERES thuộc Alluvium Group, cho biết Nghị định số 243/2026/NĐ-CP vừa ban hành đã mở rộng khung pháp lý cho cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), đồng thời ghi nhận những vận hành bước đầu qua lưới điện quốc gia.

Theo ông, đây là bước tiến giúp tăng tính minh bạch cho mô hình DPPA. Tuy nhiên, hiệu quả cơ chế này không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng hợp đồng ký kết, mà cần nhìn vào số lượng giao dịch bảo đảm tính ổn định và khả năng huy động vốn cho các dự án.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Hoàng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho biết toàn ngành hiện có khoảng 7.000 doanh nghiệp. Chuyển dịch sang mô hình nhà máy xanh không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành yêu cầu từ nhiều thị trường quốc tế.

Theo ông Hoàng, dù chi phí đầu tư ban đầu tăng, doanh nghiệp áp dụng mô hình xanh có thể hoàn vốn sau khoảng ba năm nhờ tiết kiệm điện, nước và tối ưu năng suất lao động.

Ông Nguyễn Văn Hoàng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, phát biểu tại Diễn đàn.

TP.HCM thử nghiệm quy trình mua điện dư

Ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), cho biết mô hình mua bán điện qua đường dây riêng đang phát triển với 14 hệ thống tại TP.HCM, tổng công suất 60 MW.

Thành phố cũng có hơn 5.000 khách hàng đăng ký lắp đặt điện mặt trời tự sản, tự tiêu, với tổng công suất trên 500 MW.

Ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) cho biết mô hình qua đường dây riêng đang phát triển tốt với 14 hệ thống tại TP.HCM, tổng công suất 60 MW

Về cơ chế bán điện dư, ông Kiên cho hay nhu cầu của doanh nghiệp rất lớn, song TP.HCM chưa ghi nhận trường hợp đăng ký thành công do quy trình triển khai còn mới. EVNHCMC đang phối hợp với một số doanh nghiệp thử nghiệm thủ tục mua điện dư, hướng tới chuẩn hóa quy trình và tuyên truyền rộng rãi trong tháng 8.

Ông Kiên khuyến nghị các chủ đầu tư cần xác định mục tiêu chính của điện mặt trời tự sản, tự tiêu là đáp ứng nhu cầu sử dụng tại chỗ, từ đó tính toán quy mô đầu tư phù hợp.

Diễn đàn có sự tham gia của nhiều cơ quan chức năng, doanh nghiệp, chuyên gia

Kết luận Diễn đàn, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cho biết Ban tổ chức sẽ tổng hợp các đề xuất, kiến nghị để gửi cơ quan có thẩm quyền. Các nội dung trọng tâm gồm hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường điện, chính sách đầu tư và thương mại; thúc đẩy hiệu quả cơ chế DPPA gắn với Nghị định số 57/2025/NĐ-CP, Nghị định số 58/2025/NĐ-CP về điện tự sản, tự tiêu; xây dựng khung chính sách đồng bộ về quản lý, vận hành hệ thống lưu trữ năng lượng BESS.

“VCCI sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, kịp thời phản ánh thực tiễn nhằm góp phần hoàn thiện thể chế, kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định và thuận lợi cho quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam”, ông Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.

Nguyễn Đức - Thuỷ Tiên