Vấn đề lãnh thổ vẫn là rào cản lớn nhất trong đàm phán hòa bình Ukraine

Đây không chỉ là lần tiếp xúc trực tiếp hiếm hoi giữa Nga và Ukraine sau nhiều tháng bế tắc, mà còn là lần đầu tiên hai bên thảo luận trực tiếp về khuôn khổ hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng.

Ông Rustem Umerov, Thư ký Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Ukraine và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff trong cuộc họp giữa các đại diện ba bên Mỹ, Nga và Ukraine tại UAE ngày 23/1. Ảnh: Reuters

Chương trình nghị sự của cuộc gặp tập trung vào các vấn đề an ninh then chốt, bao gồm khả năng thiết lập vùng đệm, các cơ chế kiểm soát và những điều kiện cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng. Hãng tin TASS của Nga dẫn lời Trợ lý cấp cao Điện Kremlin Yury Ushakov khẳng định các bên đã thống nhất duy trì đối thoại và không ai có ý định đóng sập cánh cửa đàm phán.

Trong khi đó, đánh giá vế kết quả ngày làm việc đầu tiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh: “Cuộc đối thoại đã được tiến hành. Đây là điều hết sức quan trọng, bởi đã khá lâu không diễn ra các cuộc tiếp xúc ba bên ở cấp độ này. Hiện các bên đang thảo luận về những tham số nhằm chấm dứt xung đột. Lập trường của Ukraine là rõ ràng. Tuy nhiên, ở thời điểm này, vẫn còn quá sớm để đưa ra bất kỳ kết luận nào về nội dung các cuộc thảo luận. Điều cốt yếu là không chỉ Ukraine mong muốn chấm dứt cuộc chiến và đạt được an ninh toàn diện, mà thiện chí tương tự cũng phải xuất hiện từ phía Nga”.

Các cuộc thảo luận tại UAE diễn ra trong bối cảnh ngoại giao cấp cao dồn dập. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 22/01 đã có cuộc gặp kín kéo dài khoảng 1 giờ đồng hồ với Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ), trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng thảo luận với các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner. Theo Tổng thống Mỹ Donald Trump cả Nga và Ukraine đều đã có những nhượng bộ nhất định trong nỗ lực hướng tới chấm dứt xung đột.

Bất đồng về lãnh thổ hiện vẫn là trở ngại lớn nhất. Nga kiên quyết yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các khu vực đã sáp nhập ở Donbas, trong khi Ukraine bác bỏ mọi nhượng bộ, coi chủ quyền quốc gia là “lằn ranh đỏ” không thể thương lượng.

Trợ lý cấp cao Điện Kremlin Yury Ushakov nhấn mạnh: “Nếu không giải quyết vấn đề lãnh thổ theo công thức đã được nhất trí tại Alaska, thì không có hy vọng đạt được một giải pháp lâu dài. Như Tổng thống Vladimir Putin đã nhấn mạnh, Nga thực sự quan tâm đến việc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao. Cho đến khi đạt được điều này, Nga sẽ tiếp tục kiên định theo đuổi các mục tiêu đã đề ra cho chiến dịch quân sự đặc biệt”.

Lần gần nhất Nga và Ukraine đàm phán trực tiếp là tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) vào mùa hè năm ngoái, với kết quả hạn chế, chủ yếu dừng ở thỏa thuận trao đổi tù binh. Vì vậy, cuộc gặp tại UAE, dù chưa mang lại đột phá, vẫn được xem là bước tái lập kênh đối thoại trực tiếp, một trong những điều kiện cần thiết cho bất kỳ triển vọng hòa bình thực chất nào trong tương lai.

Thu Hoài/VOV1 Tổng hợp