Mỹ xoay trục ưu tiên trong Chiến lược Quốc phòng quốc gia

Lầu Năm Góc tại Washington, D.C., Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Tài liệu này đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi chính quyền Tổng thống Trump chính thức sử dụng tên gọi "Bộ Chiến tranh" (Department of War - DoW) thay cho Bộ Quốc phòng, đồng thời xác định lại các ưu tiên cốt lõi theo học thuyết "Nước Mỹ trước tiên". Theo đó, việc bảo vệ lãnh thổ được đặt lên trên các ưu tiên toàn cầu. Ngoài ra, Mỹ cũng xác định trọng tâm an ninh chuyển từ các cuộc xung đột ở xa về ngay khu vực Tây Bán cầu.

Chiến lược nhấn mạnh việc kiểm soát biên giới, trấn áp nhập cư trái phép và tội phạm ma túy là những nhiệm vụ an ninh cấp bách. Lầu Năm Góc cũng công bố kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng" (Golden Dome), cùng các công nghệ chống thiết bị bay không người lái để bảo vệ không phận nội địa.

Tài liệu tái khẳng định học thuyết Monroe trong bối cảnh mới và tuyên bố Mỹ sẵn sàng hành động đơn phương chống lại các mối đe dọa ở Tây Bán cầu, đặc biệt với các nhóm “khủng bố ma túy”. Các địa bàn chiến lược như Greenland, kênh đào Panama và Vịnh Mexico (phía Mỹ gọi là “Vịnh Mỹ”) được xác định là lợi ích sống còn, nơi Mỹ sẽ không chấp nhận bất kỳ sự xâm nhập hay thách thức nào từ bên ngoài.

Trong Chiến lược Quốc phòng Quốc gia 2026, Mỹ tiếp tục coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chiến lược chính, nhưng sẽ có cách tiếp cận thực dụng hơn với Bắc Kinh ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Ngoài ra, Washington sẽ duy trì các kênh liên lạc quân sự với Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) để tránh những tính toán sai lầm, đồng thời củng cố hệ thống phòng thủ để ngăn chặn mọi ý định sử dụng vũ lực.

Một điểm nhấn trong Chiến lược Quốc phòng Quốc gia 2026 là việc Mỹ yêu cầu các đồng minh “chia sẻ gánh nặng” bằng cách chi 5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng nhưng chỉ nhận được sự hỗ trợ “quan trọng nhưng có giới hạn” từ Washington. Mỹ cho rằng các nước châu Âu là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có đủ tiềm lực kinh tế để tự đảm đương nhiệm vụ phòng thủ thông thường và hỗ trợ Ukraine. Ngoài ra, trong tài liệu, Mỹ cũng đánh giá Hàn Quốc có đủ năng lực giữ vai trò chính trong việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

Về khu vực Trung Đông, tài liệu khẳng định các chiến dịch quân sự gần đây đã làm suy yếu Iran, đồng thời coi Israel là “đồng minh kiểu mẫu” trong việc tự đảm bảo an ninh khu vực.

Chiến lược Quốc phòng Quốc gia 2026 coi nền công nghiệp quốc phòng là trụ cột then chốt cho việc thực thi các ưu tiên an ninh mới. Mỹ sẽ phát động một cuộc “tổng động viên công nghiệp”, đẩy mạnh kéo dây chuyền sản xuất quốc phòng trở về trong nước, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và cắt giảm các rào cản hành chính. Song song với đó, Washington sẽ tận dụng năng lực sản xuất của các đồng minh nhằm xây dựng một mạng lưới công nghiệp quốc phòng đủ sức áp đảo về cả số lượng lẫn chất lượng trong mọi kịch bản xung đột.

Thanh Phương (TTXVN)