Ủy ban Kinh tế Tài chính: Đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh lên khoảng 2 tỷ đồng

Tại phiên họp sáng 20/4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ trình phương án sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hộ, cá nhân kinh doanh trong luật.

Thay vào đó, Chính phủ đề xuất giao thẩm quyền cho cơ quan điều hành quy định mức ngưỡng này theo từng giai đoạn. Theo Bộ Tài chính, việc phân quyền như vậy sẽ tạo điều kiện để chính sách thuế có thể điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với diễn biến của nền kinh tế trong từng thời kỳ.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất bổ sung quy định về ngưỡng doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ và giao Chính phủ quyết định mức cụ thể, nhằm đồng bộ chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân.

Ông Phan Văn Mãi - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội phát biểu tại phiên họp

Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Kinh tế Tài chính cơ bản đồng thuận với định hướng sửa đổi, song cho rằng cần cân nhắc kỹ mức doanh thu cụ thể để bảo đảm hiệu quả chính sách.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, qua tổng hợp ý kiến, nhiều quan điểm cho rằng ngưỡng 500 triệu đồng hiện hành còn thấp so với thực tế hoạt động của hộ kinh doanh. Trước đó, mức này đã được điều chỉnh tăng dần từ 100 triệu đồng lên 300 triệu đồng và hiện là 500 triệu đồng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, sức mua suy giảm và quy mô kinh doanh có sự thay đổi, nhiều ý kiến đề xuất cần nâng ngưỡng này lên mức cao hơn. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thậm chí kiến nghị nâng lên khoảng 3 tỷ đồng.

Trên cơ sở đó, Ủy ban Kinh tế Tài chính đề xuất nghiên cứu mức tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng nhằm bảo đảm tính nhân văn, phù hợp với thực tiễn và hỗ trợ hiệu quả hơn cho khu vực hộ kinh doanh.

Theo cơ quan thẩm tra, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, vừa là lực lượng quan trọng của nền kinh tế, không chỉ đóng góp vào ngân sách mà còn tạo việc làm cho hàng triệu lao động, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và duy trì sự năng động của thị trường.

Do đó, việc thiết kế chính sách thuế cần hướng đến mục tiêu hỗ trợ thực chất, thay vì các điều chỉnh nhỏ lẻ, manh mún. Chính sách cần đủ mạnh để khuyến khích hộ kinh doanh mở rộng quy mô, chuyển đổi lên doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Giải trình thêm tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, kinh tế trong nước chịu nhiều tác động từ tình hình thế giới, đặc biệt là biến động giá năng lượng và chi phí logistics tăng cao.

Những yếu tố này đã khiến chi phí đầu vào của hộ kinh doanh tăng lên, trong khi sức mua của thị trường suy giảm, làm gia tăng khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Do đó, việc giao Chính phủ quyết định ngưỡng doanh thu chịu thuế sẽ giúp chính sách phản ứng nhanh hơn trước các biến động, bảo đảm sát với thực tiễn.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn

Theo Bộ Tài chính, nếu không có cơ chế linh hoạt trong điều chỉnh các ngưỡng thuế, phí, sẽ khó đạt được mục tiêu vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh hiện nay.

Dữ liệu từ cơ quan quản lý cho thấy, giai đoạn 2022 - 2025, cả nước có khoảng 3 - 4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ thực hiện kê khai thuế ổn định. Khu vực này đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách nhà nước.

Riêng trong năm gần nhất, số thu từ khu vực hộ kinh doanh đạt hơn 32.800 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Điều này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của khu vực này trong nền kinh tế.

Kết luận phiên họp, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ dự án luật.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung các luật thuế dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét trong kỳ họp tới. Trong đó, nội dung điều chỉnh ngưỡng miễn thuế đối với hộ kinh doanh được đánh giá là một trong những vấn đề quan trọng, có tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh và định hướng phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong thời gian tới.

Nguyễn Hùng