Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Với 99,99% số phiếu đã được kiểm đếm trong kết quả sơ bộ, luật sư cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành được 12,96 triệu phiếu, tương đương 49,66%, nhiều hơn 250.830 phiếu so với thượng nghị sĩ cánh tả Iván Cepeda, người nhận được 12,7 triệu phiếu, tương đương 48,7%. Có thêm 1,6% số phiếu không được đánh dấu.

Chiến thắng của ông De la Espriella là sự chuyển hướng mạnh mẽ trở lại cánh hữu sau 4 năm dưới thời vị tổng thống cánh tả đầu tiên và duy nhất của Colombia, Gustavo Petro, người bị hiến pháp cấm tái tranh cử và do đó đã ủng hộ Cepeda làm người kế nhiệm.

Kết quả này cũng được xem là bằng chứng tiếp theo về làn sóng các ứng cử viên cực hữu đang càn quét các cuộc bầu cử tổng thống trên khắp châu Mỹ Latin, sau những chiến thắng gần đây của các chính trị gia Nasry Asfura ở Honduras và José Antonio Kast ở Chile, trong khi bà Keiko Fujimori hiện đang dẫn đầu số phiếu bầu ở Peru. Giống như họ, ông De la Espriella cũng nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Mỹ Donald Trump - mặc dù chỉ sau khi thắng vòng đầu tiên.

Trong bài phát biểu chiến thắng tại Barranquilla, trên bờ biển Caribe của Colombia, nơi đặt trụ sở văn phòng luật sư và chiến dịch tranh cử của mình, ông De la Espriella hứa sẽ tôn trọng hiến pháp.

Trong một video được nữ nghị sĩ đảng Cộng hòa Mỹ María Elvira Salazar đăng tải sau khi kết quả được công bố, ông De la Espriella nói: “Để giải quyết các vấn đề của Colombia, chúng ta cần xây dựng một liên minh rất chặt chẽ với Mỹ, quốc gia không chỉ là đối tác thương mại chính mà còn là đồng minh chiến lược quan trọng nhất của chúng ta trong cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức”.

Giống như nhiều chính trị gia cực hữu ở Mỹ Latin, ông De la Espriella cũng tuyên bố sẽ theo đuổi phương pháp "bàn tay sắt" của Tổng thống Nayib Bukele của El Salvador trong việc chống tội phạm. Nhà lãnh đạo El Salvador đã bỏ tù ít nhất 2% dân số trưởng thành trong nước như một phần của chiến dịch trấn áp các băng đảng gây tranh cãi. Trong chiến dịch tranh cử, ông đã hứa sẽ chấm dứt cuộc xung đột vũ trang kéo dài hàng thập kỷ ở Colombia chỉ trong 90 ngày, bằng cách xây dựng các "nhà tù khổng lồ" tư nhân và "tiêu diệt" tội phạm "như diệt gián và chuột".

Ông Abelardo De La Espriella. Ảnh: Jair Coll/Reuters

De la Espriella là một luật sư hình sự với lối sống xa hoa, chưa từng giữ chức vụ công, thường xuyên chào kiểu quân đội dù chưa từng phục vụ trong quân đội và đã đệ đơn hơn 100 vụ kiện chống lại các nhà báo.

Giống như ông Trump, ông de la Espriella thường phải phát biểu sau lớp kính chống đạn và đã hứa sẽ đánh chìm các tàu bị nghi ngờ được sử dụng để buôn bán ma túy, một điều khiến người ta nhớ lại các cuộc không kích của Mỹ gần đây đã giết chết hơn 200 người ở vùng biển Caribe và phía Đông Thái Bình Dương.

Trong lúc tranh cử, ông de la Espriella đã hứa sẽ áp dụng kế hoạch thắt lưng buộc bụng "mạnh tay" với việc cắt giảm sâu chi tiêu liên bang (mặc dù không cắt giảm chi tiêu quân sự); dự định sử dụng tình trạng khẩn cấp để trấn áp các băng đảng; và biến chiếc áo bóng đá quốc gia Colombia thành biểu tượng của cánh cực hữu.

Giới phân tích cho rằng, chiến thắng của ông De la Espriella còn hơn cả làn sóng ủng hộ cực hữu, đó là một phần của "làn sóng chống chính quyền đương nhiệm" cánh tả. Ngoài ra, còn có "sự bất mãn chung đối với hệ thống đảng phái chính trị", vốn có xu hướng ưu ái những ứng cử viên tự nhận mình là "người ngoài cuộc", cũng như áp lực ngày càng tăng từ phía Mỹ, với ý nghĩa rằng “việc xích lại gần hơn với Washington sẽ mang lại những phần thưởng, chẳng hạn như hỗ trợ kinh tế hoặc hợp tác an ninh”.

Cho đến trước cuộc bầu cử vòng 2 hôm 21/6, Colombia là một trong số ít các quốc gia Mỹ Latin vẫn do cánh tả lãnh đạo, cùng với Mexico, Uruguay và Brazil. Sau khi Tổng thống đương nhiệm Petro bàn giao quyền lực trong 6 tuần nữa, Mỹ Latin sẽ chỉ còn lại Mexico và Brazil được lãnh đạo bởi các tổng thống cánh tả.

Peru, hiện đang dưới sự lãnh đạo của một tổng thống lâm thời, cũng sẽ tổ chức vòng bầu cử thứ hai giữa ứng cử viên cực hữu Keiko Fujimori và ứng cử viên cánh tả Roberto Sánchez. Brazil sẽ tổ chức bầu cử vào tháng 10, trong đó Tổng thống đương nhiệm Luiz Inácio Lula da Silva sẽ đối đầu với thượng nghị sĩ cực hữu Flávio Bolsonaro, con trai của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro.

Tại Argentina, sự ủng hộ của Tổng thống Mỹ Trump - và lời đe dọa rút lại gói viện trợ đã hứa - được xem là yếu tố quyết định giúp đảng của ông Milei giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm ngoái.

Tổng thống đắc cử của Colombia tuyên bố Colombia sẽ gia nhập “Lá chắn châu Mỹ”, sáng kiến do ông Trump hậu thuẫn nhằm tập hợp các chính phủ cực hữu trong khu vực, hiện đang chiếm ưu thế áp đảo ở Mỹ Latin.

Trong bài phát biểu ngày 24/6, ứng cử viên cánh tả Iván Cepeda đã thừa nhận thất bại trước luật sư cực hữu Abelardo de la Espriella. Đồng thời, ông cũng lên án sự can thiệp công khai và không đúng mực của nước ngoài vào công việc nội bộ của Colombia. Đặc biệt là những can thiệp do Chính phủ Mỹ, nhất là Tổng thống Donald Trump thực hiện nhằm ủng hộ ứng cử viên Abelardo de la Espriella”.

Ông Cepeda giành được ít hơn 250.000 phiếu bầu so với ông De la Espriella. Ông cho biết “chấp nhận kết quả bầu cử không có nghĩa là từ bỏ sự thật hay im lặng trước những sự thật mà chúng tôi cho là nghiêm trọng và đã ảnh hưởng đến chiến dịch tranh cử tổng thống này”.

An Châu (Tổng hợp)