UBND phường Nghĩa Lộ tổ chức chương trình Tết Xíp Xí của đồng bào Thái

Đông đảo người dân và du khách tham dự chương trình.

Tham dự chương trình có lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, lãnh đạo phường Nghĩa Lộ cùng đông đảo người dân, du khách và các đoàn vận động viên tham dự Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV cup.

Tại chương trình, các đại biểu, người dân và du khách được trải nghiệm không gian Tết Xíp Xí với các hoạt động giới thiệu phong tục, ẩm thực, trang phục, nhạc cụ dân tộc và nghề truyền thống của đồng bào Thái.

Chương trình mở đầu với các tiết mục dân ca, dân vũ.

Tết Xíp Xí trong tiếng Thái có nghĩa là "Tết mười bốn", được tổ chức vào ngày 14 tháng 7 âm lịch hằng năm - đây được coi là cái Tết lớn thứ hai trong năm của đồng bào dân tộc Thái, chỉ sau Tết Nguyên đán.

Theo quan niệm của đồng bào, thời điểm giữa năm, khi vụ lúa mùa đã cấy xong và ngô lúa nương lên xanh tốt là lúc mọi người tạm gác lại công việc đồng áng để nghỉ ngơi, đồng thời cũng là dịp để tri ân tổ tiên, báo hiếu ông bà, cha mẹ.

Tái hiện Tết Xíp xí trong gia đình đồng bào Thái.

Tết Xíp Xí là ngày Tết của gia đình, dòng họ và của bản làng; là dịp để con cháu hướng về tổ tiên và cũng là dịp để người lớn gửi đến thế hệ trẻ những lời chúc tốt đẹp.

Chuẩn bị đón Tết Xíp Xí, các gia đình tất bật dọn dẹp nhà cửa và lựa chọn những sản vật địa phương sẵn có như gạo nếp, thịt vịt, cá, rau củ cùng gia vị truyền thống để dâng lên mâm cúng. Trong đó, bánh Xíp Xí là món ăn mang tính biểu tượng, trở thành hương vị không thể thiếu trong dịp lễ đặc biệt này.

Một nét đẹp đặc trưng trong Tết Xíp Xí là tục lệ con gái đã đi lấy chồng cùng chồng, con trở về thăm nhà ngoại. Dịp này, họ mang theo các lễ vật thân thuộc như vịt, gạo nếp, rượu, bánh Xíp Xí hoặc sản vật gia đình để biếu ông bà, cha mẹ. Những phần quà tuy giản dị nhưng trọn vẹn đạo hiếu, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với đấng sinh thành.

Sau lễ cúng tổ tiên, các thành viên trong gia đình trò chuyện và chúc nhau mọi điều tốt đẹp.

Trong ngày Tết, các thành viên trong gia đình cùng chuẩn bị mâm cơm, thắp hương tổ tiên, trò chuyện và chúc nhau mạnh khỏe, bình an.

Nghi lễ cúng tổ tiên và cúng vía là phần không thể thiếu trong Tết Xíp Xí. Mâm lễ được chuẩn bị bằng các món ăn truyền thống và sản vật của gia đình. Thầy mo thực hiện nghi lễ, kính mời ông bà, tổ tiên về chứng giám và phù hộ cho con cháu.

Sau nghi lễ cúng, đồng bào Thái thực hiện tục buộc chỉ cổ tay - nét đẹp văn hóa ứng xử đong đầy tình cảm cùng những lời chúc tốt lành. Sợi chỉ nhỏ gửi gắm mong ước người nhận luôn khỏe mạnh, may mắn, hanh thông trong công việc và gia đình êm ấm, hạnh phúc.

Các đại biểu lên sân khấu tham gia nghi thức buộc chỉ cổ tay - gửi trao lời chúc Tết Xíp Xí.

Người dân, du khách thực hiện nghi thức buộc chỉ cổ tay.

Tết Xíp Xí cũng là dịp để bản làng cùng vui, cùng gặp gỡ và tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian. Những câu hát giao duyên, điệu múa, tiếng nhạc truyền thống và không gian Hạn Khuống góp phần tạo nên sắc màu riêng trong đời sống văn hóa của đồng bào Thái ở Nghĩa Lộ.

Năm nay, Tết Xíp Xí được tổ chức đúng dịp Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV Cup đang diễn ra tại Nghĩa Lộ, tạo thêm không gian giao lưu văn hóa giữa người dân địa phương với vận động viên, cổ động viên và du khách.

Vận động viên Hờ Theo (Gia Lai) cho biết: “Đây là lần đầu tiên mình đến miền Bắc, được trải nghiệm không khí Tết Xíp Xí của người Thái, mình thấy rất lạ, độc đáo. Chắc chắn đây sẽ là kỷ niệm không thể nào quên của mình cũng như đội bóng”.

Trải nghiệm gói bánh Xíp Xí cùng đồng bào Thái.

Tại chương trình, các đại biểu, người dân và du khách tham quan các gian hàng giới thiệu sản phẩm địa phương, sản phẩm OCOP; tìm hiểu trang phục, nhạc cụ dân tộc, chữ Thái cổ và trực tiếp trải nghiệm gói bánh Xíp Xí và hòa cùng không khí lễ hội với các trò chơi dân gian đậm bản sắc văn hóa Thái.

Thông qua các hoạt động văn hóa, cổ động viên và du khách đến Nghĩa Lộ theo dõi các trận tranh tài bóng đá có thêm cơ hội trải nghiệm phong tục, nét sống đặc trưng của đồng bào Thái. Sự kết hợp này góp phần quảng bá rộng rãi các giá trị văn hóa truyền thống của Nghĩa Lộ tới đông đảo du khách và bạn bè gần xa.

Các đại biểu và du khách tham quan các gian trưng bày sản phẩm truyền thống của người Thái.

Lớp học chữ Thái cổ.

Trò chơi bịt mắt bắt vịt thu hút đông đảo du khách và người dân.

Trò chơi đi cầu thăng bằng.

Các cầu thủ bóng đá nữ hòa cùng không gian văn hóa Thái.

Nguyễn Thị Hiền Trang - Trần Mạnh Cường