Khai mạc trưng bày về những năm tháng thanh xuân trên Đường Trường Sơn và Đường 1C

Sự kiện hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), 71 năm Ngày thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (10/9/1955 - 10/9/2026) và 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 - 20/10/2026).

Phát biểu khai mạc trưng bày, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Trần Thắng nhấn mạnh, trưng bày không chỉ là một sự kiện văn hóa, lịch sử mà còn là “một cuộc trở về” với những con đường đã đi vào lịch sử dân tộc và với một thời thanh xuân được dành trọn cho Tổ quốc.

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Trần Thắng phát biểu tại lễ khai mạc. Ảnh: Thương Nguyễn

Theo ông Trần Thắng, phía sau những con đường huyền thoại không chỉ có chiến công, những đoàn quân hay các chuyến hàng chi viện, mà còn có tuổi trẻ, ước mơ và những lựa chọn lớn lao của nhiều thế hệ. Trường Sơn gợi nhớ những người lính, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, giao liên, quân y đã gửi lại tuổi trẻ trên những cung đường ra trận.

Từ mạch nguồn ấy, Đường 1C hiện lên với câu chuyện riêng về những chàng trai, cô gái tuổi mười sáu, mười tám, đôi mươi gửi lại thanh xuân giữa miền sông nước Tây Nam Bộ, gác lại những riêng tư để sống, chiến đấu và cống hiến cho độc lập, thống nhất đất nước.

Tái hiện hành trình ký ức từ Trường Sơn đến Đường 1C

Thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, video và những câu chuyện của nhân chứng, trưng bày đưa công chúng trở lại những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Nội dung được thể hiện như một hành trình ký ức, từ những bước chân tuổi trẻ lên đường, những năm tháng sống và chiến đấu giữa tuyến lửa đến nghĩa tình đồng đội tiếp nối sau chiến tranh.

Trưng bày gồm ba chủ đề, trong đó, chủ đề 1 mang tên “Những con đường huyết mạch nối liền Bắc - Nam” gợi lại khí thế của một thế hệ sẵn sàng rời xa mái trường, gia đình; gác lại những ước mơ riêng để lên đường, góp sức làm nên Đường Trường Sơn với gần 20.000 km đường ô tô, đưa hơn 2 triệu lượt cán bộ, chiến sĩ vào chiến trường.

Các đại biểu thực hiện khai mạc trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại”. Ảnh: Thương Nguyễn

Chủ đề 2 - “Huyền thoại Đường 1C” kể về một “mạch máu” thầm lặng giữa miền Tây sông nước, nơi hơn 13.000 tấn vũ khí, cùng hàng nghìn tấn lương thực, thuốc men vào chiến trường Tây Nam Bộ được vận chuyển qua rừng tràm, kênh rạch và bom đạn, cũng là nơi 399 thanh niên xung phong đã hy sinh, 327 người mang thương tật vĩnh viễn.

Chủ đề 3 - “Nghĩa tình còn mãi” tiếp nối câu chuyện sau chiến tranh bằng những cuộc trở về tìm đồng đội, quy tập hài cốt liệt sĩ, trao di ảnh, dựng bia và đền tưởng niệm.

Một trong những điểm nhấn của trưng bày là không gian trải nghiệm “Dòng chảy ký ức”, với chiếc xuồng ba lá bằng gỗ - phương tiện từng gắn bó mật thiết với hoạt động vận chuyển trên tuyến Đường 1C.

Chiếc xuồng được những người thợ làm xuồng tại Cà Mau thực hiện trong hai tháng theo tỷ lệ kích thước thực. Trên nền hiện vật, công nghệ 3D Mapping kết hợp hệ thống cảm biến tương tác tái hiện những biến đổi của không gian miền Tây qua mùa khô, mùa mưa và bối cảnh chiến trường năm xưa.

Qua ánh sáng, hình ảnh và chuyển động, không gian rừng tràm, kênh rạch cùng những cung đường vận chuyển đầy hiểm nguy được tái hiện, giúp công chúng hình dung rõ hơn hành trình của những thanh niên xung phong âm thầm đưa vũ khí, lương thực và con người qua tuyến lửa.

Trong khuôn khổ chương trình, tọa đàm “Thanh xuân gửi lại tuyến đường 1C” có sự tham gia của các nhân chứng lịch sử. Những câu chuyện trực tiếp về lý tưởng lên đường, cuộc sống và chiến đấu, nghĩa tình đồng đội, mất mát, hy sinh giúp ký ức về một thời tuổi trẻ cống hiến cho đất nước trở nên chân thực và sâu sắc hơn.

Dịp này, các cựu thanh niên xung phong, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử trao tặng Bảo tàng những hiện vật gắn với từng con người, câu chuyện và ký ức chiến tranh, góp phần bổ sung nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu, bảo quản, trưng bày và giáo dục truyền thống.

Trưng bày “Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại” mở cửa tự do từ ngày 25/8 đến 25/10/2026 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, số 36 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, Hà Nội.

Gia Hân