UAE khôi phục xuất khẩu dầu về mức trước chiến tranh Iran

Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã đưa xuất khẩu dầu trở lại mức trước chiến tranh Mỹ - Iran bằng cách kết hợp vận chuyển dầu qua đường ống tới cảng Fujairah và cho một số tàu đi qua eo biển Hormuz trong trạng thái tắt tín hiệu định vị...

Ảnh minh họa - Ảnh: Reuters

Theo dữ liệu theo dõi tàu chở dầu của hãng tin Bloomberg cùng hai công ty phân tích Vortexa và Kpler, trong tháng 6, UAE đã tăng xuất khẩu dầu thô và dầu ngưng tụ thêm khoảng 30%, lên hơn 3,9 triệu thùng/ngày. Mức này cho thấy xuất khẩu dầu của UAE đã trở lại mức trước chiến tranh Iran, đồng thời là một trong những mức cao nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thống kê vào năm 2017.

Đà tăng cho thấy các biện pháp của UAE nhằm duy trì dòng chảy dầu đã phát huy hiệu quả, trong bối cảnh chiến tranh Iran làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thị trường năng lượng toàn cầu.

UAE đã sử dụng đường ống để vận chuyển dầu thô tới cảng Fujairah, nằm ở bờ biển phía Đông và không phụ thuộc vào tuyến vận tải qua eo biển Hormuz. Đồng thời, một số tàu chở dầu được cho là đã di chuyển trong trạng thái “ẩn”, tức tắt thiết bị phát tín hiệu định vị để tránh bị theo dõi. Nước này cũng tận dụng đội tàu riêng để đưa dầu sang Vịnh Oman, sau đó chuyển hàng sang các tàu khác.

Thời điểm xuất khẩu dầu phục hồi trùng khớp với quyết định rời OPEC của UAE vào tháng 5/2026. Động thái này giúp UAE không còn chịu các hạn ngạch sản lượng mà liên minh này từng dùng để kiềm chế sản lượng của các nước Vùng Vịnh, đồng thời tạo thêm một biến số mới trong chương trình nghị sự tháng 8 của OPEC.

OPEC+, liên minh gồm Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và một số nước sản xuất ngoài khối gồm Nga, đã lên kế hoạch nâng sản lượng chung thêm khoảng 188.000 thùng/ngày trong tháng tới, đánh dấu tháng thứ năm liên tiếp nhóm này tăng hạn ngạch theo kế hoạch. Tuy nhiên, việc sản lượng của UAE tăng mà không còn bị ràng buộc trong khuôn khổ đó đồng nghĩa lượng cung thực tế chảy vào thị trường toàn cầu có thể lớn hơn đáng kể so với con số được lên kế hoạch.

Xuất khẩu dầu của UAE tăng mạnh trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu của toàn khu vực đang phục hồi. Lượng dầu được vận chuyển từ khu vực này hiện đã trở lại khoảng 75% so với mức trước chiến tranh Iran, qua đó xóa sạch toàn bộ đà tăng giá dầu trong thời gian xung đột.

Giá dầu cũng hạ nhiệt nhờ thỏa thuận hòa bình mong manh giữa Mỹ và Iran. Ngày thứ Tư (1/7), giá dầu Brent giao tháng 8 giảm về gần 71 USD/thùng. Giá dầu Brent đã giảm hơn 38% so với mức đỉnh sau chiến tranh, hơn 126 USD/thùng, ghi nhận hôm 30/4. Trong khi đó, giá dầu West Texas Intermediate (WTI) giao dịch ở mức 67,59 USD/thùng.

Đà giảm diễn ra sau khi Qatar, bên trung gian quan trọng giữa Mỹ và Iran, cho biết quan chức hai nước đã đạt “tiến triển tích cực” trong các cuộc đàm phán gián tiếp kết thúc vào ngày thứ Tư nhằm giải quyết những vấn đề liên quan đến biên bản ghi nhớ về chấm dứt chiến tranh.

Theo ngân hàng Goldman Sachs, thị trường dầu toàn cầu có thể quay lại tình trạng dư cung khi tác động của cuộc xung đột giảm dần và lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz phục hồi. Điều này có thể đặt các chính phủ ở Vùng Vịnh trước một sức ép khác là giá dầu có thể giảm xuống dưới mức cần thiết để cân bằng ngân sách.

Với phần lớn các nước trong khu vực, mức giá dầu Brent giúp ngân sách quốc gia hòa vốn hiện cao hơn nhiều so với 70 USD/thùng. Điều này có nghĩa nếu giá dầu duy trì quanh hoặc dưới mốc này, nguồn thu ngân sách từ dầu mỏ của các quốc gia Vùng Vịnh sẽ chịu áp lực.

UAE thường được xem là nền kinh tế có sức chống chịu tốt nhất trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), nhờ tiềm lực tài chính lớn và nỗ lực đa dạng hóa nguồn thu ngoài dầu mỏ. Tuy nhiên, nếu giá dầu tiếp tục nằm dưới vùng hòa vốn ngân sách của khu vực, các chính phủ ở Vùng Vịnh sẽ có ít dư địa tài khóa hơn để chi cho các kế hoạch tái thiết sau chiến tranh mà họ đã cam kết.

Tuy nhiên, câu hỏi khó hơn là liệu Goldman Sachs đã đánh giá đúng nguy cơ dư cung hay chưa. Cảnh báo của ngân hàng này dựa trên ba giả định chính: lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz tiếp tục phục hồi, sản lượng của UAE không còn bị ràng buộc bởi OPEC và nhu cầu dầu toàn cầu vẫn ổn định.

Những giả định này đều có cơ sở, nhưng cũng có thể nhanh chóng thay đổi nếu các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran không đi đến kết quả rõ ràng. Các cuộc đàm phán này liên quan đến việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn và cơ chế bảo đảm tàu thuyền đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.

Trước thời điểm đó, OPEC+ sẽ nhóm họp để quyết định có đẩy nhanh hay tạm dừng kế hoạch tăng hạn ngạch trong tháng 8. Quyết định này sẽ phụ thuộc nhiều vào yếu tố mà Goldman Sachs đang theo dõi: lượng dầu thực tế cung ứng ra thị trường tăng nhanh đến đâu và giá Brent có thể hấp thụ thêm bao nhiêu nguồn cung trước khi giảm sâu hơn.

Ngọc Trang