Tuyên án vụ khai thác khoáng sản titan trái phép trị giá hơn 1.500 tỷ đồng

Các bị cáo trong vụ án tại phiên toà.

Chủ tịch Hưng Thịnh lĩnh 10 năm tù

HĐXX nhận định đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, các bị cáo đã thực hiện nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực quản lý tài nguyên khoáng sản, kế toán, thuế, hải quan và phòng, chống tham nhũng, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho Nhà nước.

Theo bản án, bị cáo Phan Thành Muôn bị tuyên phạt 10 năm tù về các tội: Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ. Ngoài hình phạt tù, bị cáo còn bị phạt bổ sung 500 triệu đồng.

Bị cáo Hoàng Thượng Hạ (SN 1978, quốc tịch Trung Quốc) bị tuyên phạt 15 năm tù về các tội "Buôn lậu" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Đối với các bị cáo còn lại, HĐXX tuyên mức án từ phạt tiền đến 12 năm tù về các tội danh gồm: Buôn lậu; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Trốn thuế; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

HĐXX đánh giá hành vi của các bị cáo đã xâm phạm nghiêm trọng trật tự quản lý kinh tế, quản lý tài nguyên khoáng sản của Nhà nước, đồng thời làm phát sinh nhiều hành vi phạm tội khác như đưa, nhận hối lộ, buôn lậu và trốn thuế nhằm che giấu sai phạm, thu lợi bất chính trong thời gian dài.

Khai thác trái phép 450.000 tấn quặng trị giá 1.508 tỷ đồng

Theo cáo trạng, từ năm 2021 đến năm 2024, Phan Thành Muôn đã chỉ đạo các đồng phạm tổ chức khai thác titan vượt công suất, vượt độ sâu và ngoài phạm vi được cấp phép tại mỏ titan Hưng Thịnh. Tổng khối lượng khoáng vật nặng khai thác trái phép gần 460.000 tấn, có giá trị hơn 1.508 tỷ đồng.

Để che giấu hành vi vi phạm và duy trì hoạt động khai thác trái phép, Muôn đã đưa hối lộ tổng cộng 1,63 tỷ đồng cho lãnh đạo và một số thành viên Tổ giám sát 117 nhằm điều chỉnh nội dung biên bản kiểm tra, bỏ qua hoặc giảm nhẹ các vi phạm của doanh nghiệp. Trong đó, riêng số tiền đưa cho Tổ trưởng Tổ giám sát là 1,1 tỷ đồng.

Cơ quan tố tụng xác định việc các biên bản giám sát bị sửa đổi theo hướng có lợi cho doanh nghiệp đã tạo điều kiện để Công ty Hưng Thịnh tiếp tục khai thác trái phép trong thời gian dài, gây thiệt hại đặc biệt lớn đối với tài nguyên khoáng sản của Nhà nước.

Ngoài hành vi khai thác trái phép, Phan Thành Muôn còn chỉ đạo lập hệ thống hợp đồng, hóa đơn với giá bán thấp hơn thực tế, che giấu doanh thu hơn 173,7 tỷ đồng. Việc hạch toán ngoài sổ sách và kê khai không đúng quy định đã làm thất thu ngân sách Nhà nước hơn 50 tỷ đồng tiền thuế.

Đối với hành vi buôn lậu, theo cáo trạng, Hoàng Thượng Hạ đã mua gần 28.000 tấn quặng ilmenite không đủ điều kiện xuất khẩu, sau đó tổ chức hợp thức hóa hồ sơ, khai báo gian dối và cấu kết với các đối tượng liên quan để tráo mẫu giám định, đưa số quặng trị giá gần 96 tỷ đồng xuất khẩu trái phép sang Trung Quốc.

Trong vụ án này, bị cáo Đỗ Tiến Hải bị xác định đã đưa hối lộ hơn 8,5 tỷ đồng cho một cán bộ hải quan nhằm thực hiện việc tráo mẫu giám định, hợp thức hóa hồ sơ để xuất khẩu trái phép số quặng nêu trên.

HĐXX nhận định các hành vi phạm tội của các bị cáo được thực hiện có tổ chức, kéo dài trong nhiều năm, với thủ đoạn tinh vi nhằm qua mặt cơ quan quản lý nhà nước. Vụ án không chỉ gây thiệt hại đặc biệt lớn về tài nguyên khoáng sản và ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản, hải quan và thuế.

Trên cơ sở đánh giá toàn diện tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, vai trò của từng bị cáo cũng như các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, HĐXX đã tuyên các mức án nghiêm khắc nhằm bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa chung và thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật.

Chu Phương