Tương lai thuần kỹ thuật số của Sony: Khi quyền sở hữu trò chơi thực thụ dần biến mất

Laura Fryer, một thành viên kỳ cựu thuộc đội ngũ phát triển Xbox đời đầu, vừa đưa ra những nhận định sắc bén chống lại xu hướng chuyển dịch hoàn toàn sang kỹ thuật số của ngành công nghiệp game. Cảnh báo này được đưa ra sau khi có thông tin Sony dự kiến chấm dứt sản xuất đĩa game vật lý cho PlayStation vào tháng 1/2028, một bước đi có thể biến những chiếc đĩa nhựa thành di vật của quá khứ.

Bộ sưu tập đĩa game vật lý đang đứng trước nguy cơ bị thay thế hoàn toàn bởi định dạng kỹ thuật số.

Rủi ro từ mô hình cấp phép kỹ thuật số

Trong một video phân tích mới đây, Fryer đã chia sẻ câu chuyện cá nhân để minh chứng cho sự mong manh của quyền sở hữu kỹ thuật số. Gia đình bà từng chi hàng trăm USD để mua các bài hát trong trò chơi Rock Band. Tuy nhiên, khi chiếc máy chơi game cũ bị hỏng và họ nâng cấp lên thiết bị mới, toàn bộ nội dung này đã biến mất. Do các thỏa thuận cấp phép (license) đã hết hạn, những bài hát đó không còn quyền cho phép tải xuống lại.

"Cuối cùng, chúng tôi đành bỏ cuộc. Chúng tôi từ bỏ trò chơi yêu thích của cả gia đình," Fryer chia sẻ. Bà nhấn mạnh rằng đây không phải là sự cố hy hữu mà chính là "bản thiết kế" cho những gì Sony đang hoạch định. Theo bà, các tập đoàn lớn đang chờ đợi những cái tên như Rockstar Games tiên phong thay đổi thói quen người dùng để biến việc không sở hữu đĩa vật lý trở thành một "trạng thái bình thường mới".

Sự phụ thuộc vào ban lãnh đạo các nền tảng

Ngay cả với các nền tảng phân phối kỹ thuật số uy tín như Steam, Fryer vẫn bày tỏ sự lo ngại về dài hạn. Dù thừa nhận thư viện game cá nhân phần lớn là kỹ thuật số do tin tưởng vào sự ổn định hiện tại, bà cảnh báo rằng mọi nền tảng đều phụ thuộc vào tầm nhìn của người đứng đầu.

Bà nhận định: "Gabe Newell sẽ không điều hành Steam mãi mãi. Chúng ta đã thấy từ trường hợp của Xbox rằng các ưu tiên có thể thay đổi nhanh chóng như thế nào khi có ban lãnh đạo mới." Thông điệp cốt lõi của Fryer là định dạng kỹ thuật số mang lại sự tiện lợi, nhưng nó sẽ chỉ tồn tại cho đến khi một bên thứ ba quyết định rằng bạn không còn quyền truy cập vào nó nữa.

Nghịch lý của đĩa vật lý trong kỷ nguyên hiện đại

Tuy nhiên, phân tích kỹ thuật cũng chỉ ra một thực tế phũ phàng: việc sở hữu đĩa vật lý ngày nay không còn đảm bảo quyền sở hữu tuyệt đối như trước. Nhiều trò chơi hiện đại như Star Wars Jedi: Survivor hay Hogwarts Legacy chỉ chứa một phần dữ liệu trên đĩa, phần còn lại bắt buộc phải tải về từ máy chủ để hoàn tất cài đặt.

Đáng ngại hơn, các trò chơi yêu cầu kết nối mạng liên tục (online-only) như The Crew của Ubisoft đã bị đóng cửa máy chủ, khiến chiếc đĩa vật lý trở nên vô dụng. Nếu các cửa hàng trực tuyến như PlayStation Network (PSN) ngừng hoạt động trong tương lai, game thủ sẽ không thể cài đặt lại hoặc bảo tồn các tựa game yêu thích, ngay cả khi họ đang cầm chiếc đĩa trong tay.

Danh sách các tựa game hiện đại có rủi ro cao nếu thiếu máy chủ:

Star Wars Jedi: Survivor
Hogwarts Legacy
Doom: The Dark Ages
Far Cry 6

Cuộc tranh luận giữa định dạng vật lý và kỹ thuật số không chỉ là vấn đề sở thích, mà là cuộc chiến về quyền kiểm soát tài sản văn hóa của người tiêu dùng trong kỷ nguyên số.

PHỐ HỘI