Tưởng do căng thẳng, hóa ra là ung thư: 5 dấu hiệu cần lưu ý

Cần phải đi khám ngay nếu gặp tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân, đặc biệt nếu kèm theo đau bụng, đầy hơi và khó nuốt. Ảnh: Moment RF

“Nhiều người bỏ qua các triệu chứng ung thư vì cho rằng đó là do căng thẳng hoặc tuổi tác, hoặc lo mình đang làm mất thời gian của bác sĩ”, bác sĩ đa khoa Anisha Patel nói. “Một số người đã chờ hàng tháng mới đi khám”.

Theo Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Anh, khoảng 1/3 số người trì hoãn liên hệ với bác sĩ đa khoa tới 6 tháng sau khi nhận thấy một triệu chứng có khả năng liên quan đến ung thư. Một nghiên cứu đăng trên The British Medical Journal cho thấy cứ mỗi 4 tuần trì hoãn điều trị, nguy cơ tử vong tăng khoảng 6-13%, và nguy cơ tiếp tục tăng nếu việc điều trị bị trì hoãn lâu hơn.

“Chẩn đoán càng muộn, ung thư càng có nhiều thời gian phát triển hoặc lan rộng. Điều đó thường khiến người bệnh phải trải qua quá trình điều trị tích cực hơn và tiên lượng cũng xấu hơn”, bác sĩ Patel nói.

Bác sĩ Patel cảnh báo có những dấu hiệu cần được kiểm tra ngay, đặc biệt khi chúng kéo dài hoặc xuất hiện cùng các triệu chứng bất thường khác:

1. Mệt mỏi kéo dài, khác thường

Mệt mỏi là triệu chứng phổ biến và thường bị bỏ qua. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là mức độ mệt mỏi có khác biệt rõ rệt so với bình thường hay không và liệu nó có tương xứng với mức độ hoạt động của cơ thể hay không.

Mệt mỏi kéo dài có thể xuất hiện ở nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư ruột, ung thư thận và các bệnh ung thư máu như bệnh bạch cầu và u lympho.

Theo bác sĩ Patel, ung thư có thể khiến cơ thể suy kiệt do các tế bào ung thư tiêu thụ nhiều năng lượng và chất dinh dưỡng. Trong khi đó, ung thư đường tiêu hóa hoặc ung thư máu có thể gây chảy máu âm ỉ, dẫn đến thiếu máu và gây suy nhược, mệt mỏi.

Bác sĩ đa khoa Anisha Patel cũng từng được chẩn đoán mắc ung thư ruột giai đoạn 3 vào năm 2018, sau khi cho rằng chứng táo bón và mệt mỏi của mình là do quá bận rộn với công việc và gia đình. Ảnh: Clara Molden

Bác sĩ Patel khuyến nghị nên đi khám nếu tình trạng mệt mỏi kéo dài hơn 6 tuần, ngày càng nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày dù đã nghỉ ngơi đầy đủ. Đặc biệt, cần lưu ý nếu mệt mỏi đi kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, chảy máu, xuất hiện khối u hoặc đau dai dẳng.

2. Thay đổi thói quen đi tiêu

Thay đổi thói quen đi tiêu đôi khi được cho là do căng thẳng, lo âu hoặc tuổi tác. Tuy nhiên, bác sĩ Patel cảnh báo không nên tự chẩn đoán mắc hội chứng ruột kích thích hoặc cho rằng vấn đề về đường ruột chỉ do stress.

Thay đổi có thể biểu hiện dưới nhiều dạng: tiêu chảy, táo bón, luân phiên giữa hai tình trạng, đi tiêu thường xuyên hơn hoặc luôn có cảm giác chưa đi hết. Các dấu hiệu khác cần chú ý gồm đau bụng, có máu trong phân hoặc đột ngột buồn đi tiêu, đặc biệt nếu tình trạng này khiến người bệnh thức giấc vào ban đêm.

Nếu thay đổi thói quen đi tiêu kéo dài hơn 3 tuần hoặc liên tục tái diễn, người bệnh nên đi khám.

3. Sụt cân không rõ nguyên nhân

Sụt cân mà không chủ động giảm cân là một dấu hiệu không nên bỏ qua. Triệu chứng này đặc biệt liên quan đến các bệnh ung thư hệ tiêu hóa, trong đó có ung thư ruột, nhưng cũng có thể xuất hiện ở người mắc ung thư phổi, gan, thận và ung thư máu.

Ung thư có thể gây sụt cân theo nhiều cách. Một số loại làm giảm cảm giác thèm ăn, trong khi những loại khác gây khó nuốt hoặc buồn nôn. Ung thư ở hệ tiêu hóa có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng. Ngoài ra, những thay đổi về phản ứng viêm cũng có thể làm thay đổi quá trình chuyển hóa của cơ thể.

Tuy nhiên, sụt cân không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với ung thư. Cường giáp, tiểu đường, các bệnh tiêu hóa hoặc một số loại thuốc cũng có thể gây ra tình trạng này. Dù vậy, sụt cân kéo dài không rõ nguyên nhân cần được kiểm tra, đặc biệt khi đi kèm đau bụng, đầy hơi hoặc khó nuốt.

4. Đau lưng dai dẳng

Đau lưng là triệu chứng phổ biến, nhưng một cơn đau mới xuất hiện ở người trên 50 tuổi, kéo dài và không liên quan rõ ràng đến vận động cần được chú ý.

“Nguy cơ ung thư và các bệnh nghiêm trọng khác tăng theo tuổi, vì vậy bất kỳ cơn đau mới và dai dẳng nào cũng trở nên đáng chú ý hơn về mặt lâm sàng”, bác sĩ Patel nói.

Theo bà, đau cơ thường liên quan đến vận động, chẳng hạn xuất hiện sau khi bê vật nặng hoặc làm việc quá sức và trở nên rõ rệt khi cúi, xoay người hay đứng lên.

Trong khi đó, đau lưng liên quan đến ung thư có thể kéo dài bất kể người bệnh vận động hay nghỉ ngơi. Đau lưng càng đáng lưu ý nếu đi kèm ho, thay đổi thói quen đi tiêu hoặc những bất thường ở vú như xuất hiện khối u hay sưng.

Một số loại ung thư, trong đó có ung thư vú, tuyến tiền liệt, phổi, thận và tuyến giáp, cũng như bệnh đa u tủy, có thể lan đến xương. Đặc biệt, đau lưng khiến người bệnh thức giấc vào ban đêm hoặc ngày càng nghiêm trọng là dấu hiệu cần được kiểm tra.

5. Đầy hơi, chướng bụng kéo dài

Đầy hơi thông thường thường xuất hiện rồi biến mất. Nhưng nếu tình trạng này không giảm, khiến bụng có cảm giác ngày càng lớn hoặc liên tục tái diễn, cần chú ý hơn, đặc biệt khi đi kèm đau vùng chậu, nhanh no hoặc chán ăn.

Đầy hơi dai dẳng đôi khi có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của ung thư buồng trứng, ung thư ruột, gan, tuyến tụy hoặc tử cung. Tình trạng này có thể xảy ra khi khối u chèn ép các cơ quan lân cận hoặc khi dịch tích tụ trong ổ bụng, còn gọi là cổ trướng.

Người bệnh có thể nhận thấy mình ăn ít hơn vì nhanh no, đi tiểu thường xuyên hơn hoặc xuất hiện những thay đổi trong thói quen đi tiêu.

Nếu đầy hơi kéo dài hơn 3 tuần, ngày càng nghiêm trọng hoặc tái diễn nhiều lần, nên đi khám.

Bác sĩ Patel lưu ý các triệu chứng này cũng có thể xuất phát từ những nguyên nhân không liên quan đến ung thư như hội chứng ruột kích thích hoặc bệnh celiac. Tuy nhiên, việc kiểm tra vẫn cần thiết để loại trừ các bệnh nghiêm trọng, trong đó có ung thư buồng trứng.

Đừng vội quy mọi thay đổi cho tuổi tác

Điểm chung của những triệu chứng trên là chúng rất dễ bị bỏ qua vì có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng thông thường. Mệt mỏi có thể được cho là do công việc, đầy hơi do chế độ ăn uống, thay đổi thói quen đi tiêu do căng thẳng, còn đau lưng có thể được quy cho tuổi tác.

Tuy nhiên, điều quan trọng là nhận biết những thay đổi khác thường đối với chính cơ thể mình.

“Điều quan trọng là phải biết đâu là trạng thái bình thường của bạn. Nếu có điều gì thay đổi và bạn cảm thấy không ổn, đừng tiếp tục cho rằng đó là do căng thẳng hay tuổi tác. Hãy đi kiểm tra”, bác sĩ Patel kết luận.

Hồng Nhung