Tuổi trung niên và bài toán tìm việc

 Người lao động tìm việc làm tại sàn giao dịch việc làm. Ảnh: Phước Ly

Kinh nghiệm chưa chắc là lợi thế

Bước vào tuổi 45, chị Quỳnh Như ở phường Thuận An nộp hồ sơ vào một doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển kế toán. Với hơn 20 năm kinh nghiệm, chị khá tự tin về khả năng đáp ứng công việc. Thế nhưng, sau cuộc phỏng vấn, công việc chị kỳ vọng đã không đến.

Chị Như kể: “Với mức lương tôi đề xuất khoảng 10 triệu đồng/tháng, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhân sự trẻ với chi phí thấp hơn. Họ được đào tạo khá bài bản, ngoài chuyên môn kế toán còn có thể đảm nhận thêm một số công việc văn phòng khác”.

Khá nhiều người tìm việc ở tuổi 40 - 50 cũng gặp tình cảnh tương tự. Kinh nghiệm làm việc lâu năm giúp họ xử lý tình huống tốt hơn, quen việc và có thể bắt nhịp nhanh với chuyên môn. Nhưng mức lương mong muốn thường cao hơn lao động trẻ, trong khi đây lại là yếu tố doanh nghiệp phải tính toán khi tuyển người.

Lao động trẻ còn có lợi thế trong việc tiếp cận công nghệ, sử dụng phần mềm và khả năng đảm nhận nhiều phần việc. Không ít thông tin tuyển dụng trong lĩnh vực dịch vụ, lưu trú đưa ra hàng loạt tiêu chí về ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, thậm chí “ngoại hình ưa nhìn”. Với những yêu cầu như vậy, người tìm việc ở tuổi trung niên càng có ít lựa chọn.

Điều đáng nói là thị trường vẫn có nhu cầu tuyển dụng khá lớn. Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Huế, trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị thu thập thông tin 25.225 vị trí việc làm trống từ 270 lượt doanh nghiệp. Qua các phiên giao dịch việc làm, ngày hội việc làm và tháng việc làm, nhu cầu tuyển sinh, tuyển dụng được ghi nhận hơn 25.700 vị trí. Trong khi đó, số lao động tham gia sàn giao dịch việc làm và website là 1.150 lượt, 747 lượt đăng ký và 275 lượt được sơ tuyển.

Việc làm có, người tìm việc cũng có, nhưng để hai bên "gặp được nhau" không đơn giản. Với lao động trung niên, khoảng cách ấy còn nằm ở độ tuổi, mức lương, kỹ năng và yêu cầu ngày càng cao của từng vị trí việc làm.

Học để không bị bỏ lại

Anh Trần Văn Dũng, 42 tuổi, ở phường Thuận Hóa từng được nhận vào làm nhân viên phòng nhân sự tại một doanh nghiệp. Ngoài tuyển dụng lao động, quản lý hồ sơ, sổ sách, anh còn được giao phụ trách truyền thông, từ quay, dựng clip, thiết kế infographic đến viết tin, đăng tải hoạt động của doanh nghiệp trên mạng xã hội.

“Lúc đó tôi mới nhận ra mình đã chậm hơn trước những thay đổi của công nghệ. Từ AI, các phần mềm quản lý đến quay dựng, thiết kế nội dung trên nền tảng số đều phải học lại. Nếu không cập nhật thì rất khó đáp ứng yêu cầu công việc”, anh Dũng chia sẻ.

Những công việc như anh Dũng đảm nhận ngày càng phổ biến. Ranh giới giữa các vị trí việc làm cũng không còn rõ như trước. Nhân viên kế toán có thể phải làm thêm một số công việc văn phòng; nhân viên hành chính phải sử dụng thành thạo các nền tảng số; người bán hàng phải biết chụp ảnh, đăng bài, trả lời khách hàng trên mạng xã hội. Với người đã quen một công việc suốt hàng chục năm, những yêu cầu mới này không phải lúc nào cũng dễ bắt nhịp.

Loanh quanh tìm việc, những công việc người trung niên dễ tiếp cận thường là bảo vệ, lái xe công nghệ, chăm sóc trẻ em, người cao tuổi, giúp việc gia đình, vệ sinh... Phần lớn không đòi hỏi nhiều về bằng cấp hay độ tuổi, nhưng thu nhập thường không ổn định. Một số công việc thuộc khu vực phi chính thức nên người lao động cũng khó được bảo đảm đầy đủ các chế độ bảo hiểm.

Ở tuổi 40 - 50, đây lại là điều khiến nhiều người phải tính toán. Họ vừa cần thu nhập để trang trải cuộc sống trước mắt, vừa cần tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội để có nguồn thu nhập khi hết tuổi lao động.

Việc hỗ trợ nhóm lao động này cũng đang được các cơ quan chức năng quan tâm. Trong phương hướng cuối năm 2026, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Huế xác định tiếp tục tư vấn, đào tạo nghề cho người hưởng trợ cấp thất nghiệp để chuyển đổi nghề nghiệp; đồng thời tạo việc làm cho lao động lớn tuổi thông qua dịch vụ giúp việc gia đình.

Ở tuổi 40, 45 hay 50, người lao động vẫn còn nhiều năm làm việc phía trước. Tìm được một việc làm ở độ tuổi này có thể khó hơn lúc 20 - 30 tuổi, nhưng kinh nghiệm vẫn là lợi thế nếu được bổ sung những kỹ năng thị trường đang cần. Và với nhiều người như chị Như, anh Dũng, học thêm một kỹ năng mới cũng chính là cách để họ tự mở thêm một cánh cửa việc làm cho mình.

Phương Anh