'Túi báu' bên dòng sông Cầu

Phú Bình: Hoàn thành việc tu sửa chùa Nga My

Cụm di tích đình - chùa Nga My nhìn từ trên cao.

Theo các tư liệu còn lưu giữ, làng Nga My xưa thuộc xã An Nhuyễn, tổng Hà Nguyễn, huyện Hiệp Hòa, phủ Bắc Hà. Đình và chùa được hình thành từ thế kỷ XVI, gắn với quá trình lập làng, dựng xóm của cư dân vùng ven sông Cầu.

Chùa thờ Phật, còn đình thờ Thành Hoàng làng Dương Tự Minh - vị danh tướng thời Lý có công bảo vệ biên cương phía Bắc Đại Việt, được triều đình hai lần gả công chúa và giao cai quản vùng đất rộng lớn trải dài từ Cao Bằng, Tuyên Quang đến Thái Nguyên ngày nay.

Trải qua nhiều biến động của lịch sử, một số hạng mục của đình, chùa không còn nguyên vẹn. Tuy nhiên, người dân địa phương vẫn gìn giữ được nhiều hiện vật quý như bia đá, cột đá, tượng cổ và đồ thờ tự. Trong sân chùa hiện còn những tấm bia khắc chữ Hán ghi lại việc người dân công đức tiền của, ruộng đất để tu sửa đình, chùa từ cuối thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX.

Ông Nguyễn Tiến Chức, Trưởng Ban Quản lý Cụm di tích đình - chùa Nga My, cho biết: Hai tấm bia cổ, hệ thống cột đá, các sắc phong cùng nhiều đồ thờ là những hiện vật có giá trị, phản ánh lịch sử hình thành vùng đất Nga My cũng như đời sống tín ngưỡng của cư dân địa phương. Vì vậy, việc gìn giữ từng hiện vật cũng chính là gìn giữ di sản của quê hương.

Người dân làng Nga My còn gìn giữ nhiều nghi lễ truyền thống tại đình, chùa.

Đình Nga My hiện còn lưu giữ 13 đạo sắc phong của các đời vua triều Nguyễn cùng nhiều hiện vật quý như ngai thờ, bát hương cổ, cây hương đá, tranh gỗ... Đây là những tư liệu có giá trị, góp phần khẳng định bề dày lịch sử, văn hóa của quần thể di tích đình - chùa Nga My.

Năm 2011, cụm đình - chùa Nga My được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo, ngôi chùa trở nên khang trang hơn nhưng vẫn giữ được nét kiến trúc truyền thống với mái ngói cong, cột gỗ nâu sẫm và không gian hài hòa với cảnh sắc làng quê.

Điều đáng quý là di tích không chỉ được bảo tồn bằng nguồn kinh phí đầu tư mà còn được gìn giữ bằng chính tình cảm và ý thức của người dân địa phương. Mỗi dịp đầu Xuân, từ mùng 4 đến mùng 10 tháng Giêng, đình - chùa Nga My lại rộn ràng trong không khí lễ hội.

Đoàn rước kiệu nối từ đình ra sân chùa nghinh rước bát hương hai vị phu nhân của Thành Hoàng Dương Tự Minh. Các cụ cao niên trong trang phục truyền thống dẫn đầu đoàn rước, tiếp đến là lực lượng thanh niên khiêng kiệu trong trang phục quan binh xưa. Sau phần lễ là các hoạt động văn hóa dân gian như đánh vật, đánh đu, hát chèo, hát đối..., thu hút đông đảo người dân và con em xa quê trở về tham dự.

Không chỉ vào mùa lễ hội, chùa Nga My vẫn là điểm đến quen thuộc của người dân vào các ngày mùng Một, ngày Rằm và những dịp lễ trong năm. Có người đến cầu bình an, có người chỉ ngồi lặng dưới gốc đa, lắng nghe tiếng chuông chùa để tìm lại sự bình yên giữa nhịp sống thường nhật.

Theo ông Hà Văn Tâm, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Điềm Thụy, giá trị của Cụm di tích đình - chùa Nga My không chỉ nằm ở tuổi đời hay số lượng hiện vật còn lưu giữ mà còn ở việc người dân vẫn duy trì nếp sinh hoạt văn hóa truyền thống, tổ chức lễ hội, việc làng và giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử quê hương. Địa phương cũng luôn quan tâm bảo tồn gắn với phát huy giá trị di tích, để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Mai An