Từ thuận lợi đến thách thức, Hà Nội chủ động giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh

Thuận lợi và thách thức

Để chính sách mới chuyển từ thuế khoán sang kê khai đi vào cuộc sống, điều quan trọng không chỉ nằm ở văn bản quy định, mà còn ở cách chính sách ấy được triển khai đến từng hộ kinh doanh cụ thể.

Tại Hà Nội, trong suốt thời gian qua, ngành thuế cùng chính quyền cơ sở đã đồng loạt vào cuộc, đưa chủ trương xóa bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai đến gần hơn với từng người dân bằng những hành động rất thiết thực. Cách làm này không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn cho những hộ kinh doanh còn bỡ ngỡ với công nghệ, đặc biệt là người lớn tuổi, hộ nhỏ lẻ, mà còn tạo tâm lý yên tâm, tin tưởng để người dân mạnh dạn bước vào guồng quản trị mới. Từ sự hỗ trợ sát sao ấy, nhiều hộ kinh doanh đã bắt đầu thay đổi thói quen, chủ động hơn trong kê khai và quản lý doanh thu.

Cán bộ thuế cơ sở 4 hướng dẫn hộ kinh doanh. Ảnh:PV

Nhà văn hóa thôn Phủ Quốc, xã Quốc Oai là nơi ghi nhận rõ nét tinh thần “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm” của các lực lượng hỗ trợ, trong hành trình đồng hành cùng hộ kinh doanh thích ứng với chính sách thuế mới. Thuế cơ sở 22 đã nhiều lần phối hợp với chính quyền xã trực tiếp xuống từng hộ kinh doanh để hướng dẫn. Và hoạt động hỗ trợ ấy tiếp tục được duy trì ngay tại cơ sở theo cách làm rất cụ thể là “cầm tay chỉ việc”…

Tính riêng chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh, cơ quan thuế Thủ đô đã hỗ trợ gần 18.000 hộ kinh doanh chuyển sang phương thức kê khai, gần 2.000 hộ kinh doanh chuyển đổi mô hình lên doanh nghiệp, gấp 27 lần so với bình quân các năm trước đây. Cơ quan thuế cũng tổ chức được 636 buổi tập huấn cầm tay chỉ việc, với các điểm hỗ trợ lưu động lên tới 798 điểm. Kết quả, hơn 100.000 lượt hộ kinh doanh đã tham dự và được hỗ trợ trực tiếp.

Có thể thấy, Hà Nội đang từng bước biến quá trình chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thành một cuộc thay đổi thực chất trong cộng đồng hộ kinh doanh. Tuy nhiên, để duy trì được đà chuyển đổi ấy, bên cạnh những kết quả bước đầu rất đáng ghi nhận, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra: Từ năng lực tiếp cận công nghệ của hộ kinh doanh nhỏ lẻ, thói quen quản lý thủ công lâu năm, cho đến yêu cầu đồng bộ hạ tầng số và hỗ trợ lâu dài.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam trao đổi tại trường quay. Ảnh: Phan Anh.

Tại Chương trình Thời sự “Từ thuế khoán sang kê khai, Hà Nội tiên phong đồng hành cùng hộ kinh doanh” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức tối 14-4, bà Nguyễn Thị Cúc, Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam đánh giá cao những nỗ lực của thành phố trong việc đồng hành cùng hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, những kết quả nổi bật nhất mà Hà Nội đã đạt được đến thời điểm này, đó là ngoài sự vào cuộc của cấp ủy chính quyền địa phương, nổi bật là không chỉ cơ quan thuế mà cơ quan thuế đã tận dụng được sức mạnh tổng hợp từ công ty dịch vụ kế toán, kiểm toán, công ty phần mềm, ngân hàng… đã tư vấn chung tay cùng cán bộ thuế. “Sức mạnh tập thể hỗ trợ, đã tạo thành công, tạo nên bước ngoặt với hộ kinh doanh. Điểm nổi bật là doanh thu so với thuế khoán trước kia tăng rất nhiều. Đó là điểm tốt điểm mới của Hà Nội mà các địa phương khác học tập”, bà Nguyễn Thị Cúc nói.

Liên quan đếnnhững thuận lợi và thách thức thực tiễn trong quá trình triển khai, ông Nguyễn Tiến Minh, Phó trưởng Thuế TP Hà Nội cho hay, đó sự chỉ đạo rất quyết liệt của Cục Thuế, Bộ Tài chính và UBND thành phố Hà Nội; sự vào cuộc quyết liệt của các sở ban ngành và chính quyền địa phương, cũng như các hiệp hội, các nhà cung cấp giải pháp.

Ngoài ra, Hà Nội có hạ tầng số và hệ sinh thái về ngân hàng, thanh toán số phát triển rất thuận lợi. Đội ngũ cán bộ thuế và cán bộ chính quyền cơ sở cũng rất chủ động. Đặc biệt, hộ kinh doanh của Hà Nội rất năng động; khi được hướng dẫn đúng thì các hộ cơ bản đều đồng thuận theo chính sách, chủ trương của Đảng cũng như hướng dẫn của cơ quan Thuế. “Việc triển khai nhận được sự chỉ đạo quyết liệt từ các cấp lãnh đạo, sự phối hợp nhịp nhàng của cả hệ thống chính trị cùng lợi thế từ hệ sinh thái hạ tầng số phát triển của một trung tâm kinh tế lớn”, ông Nguyễn Tiến Minh nhấn mạnh.

Tuy nhiên, ngành thuế cũng đối mặt với nhiều rào cản do quy mô địa bàn rộng lớn, điều kiện hạ tầng chưa đồng đều và tâm lý e ngại thay đổi của một bộ phận người nộp thuế vẫn còn hiện hữu. Trước thực tế đó, Cục Thuế TP Hà Nội xác định tinh thần kiên trì, lấy việc hướng dẫn và đồng hành làm trọng tâm, cam kết sâu sát tháo gỡ từng vướng mắc thực tế để đảm bảo tính thực thi và hiệu quả của chính sách trong kỷ nguyên số.

Cần thêm các văn bản hướng dẫn chi tiết, đồng bộ và dễ hiểu

Ông Nguyễn Tiến Minh cũng cho biết, để tiếp tục đồng hành hiệu quả với hộ kinh doanh trong giai đoạn tới, đơn vị xác định kiên trì, vừa hướng dẫn vừa đồng hành và tháo gỡ trên thực tiễn.

Ông Nguyễn Tiến Minh, Phó trưởng Thuế TP Hà Nội trao đổi tại trường quay. Ảnh: Phan Anh.

Hà Nội sẽ tập trung đồng bộ các giải pháp trọng tâm nào nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả chuyển đổi và bảo đảm không hộ kinh doanh nào bị bỏ lại phía sau. Cụ thể, hiện nay Thuế Hà Nội đã phân loại các nhóm hộ kinh doanh và hình thức kinh doanh. Đối với các nhóm, đã có khảo sát riêng. Thuế cử 1 cán bộ thuế phụ trách hướng dẫn 1 nhóm hộ kinh doanh. Thuế Hà Nội cũng đã có thống kê về điều kiện của các hộ kinh doanh, để nắm bắt việc các hộ thiếu nội dung gì, từ đó có sự hỗ trợ tốt nhất.

Cũng tại chương trình, trước câu hỏi về việc cần bổ sung thêm những cơ chế, chính sách để hỗ trợ hộ kinh doanh thích ứng tốt hơn với mô hình kê khai mới và từng bước phát triển chuyên nghiệp hơn trong thời gian tới, bà Nguyễn Thị Cúc chia sẻ, trước hết, cần tiếp tục tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý và kê khai thuế. Thực tế hiện nay, vào các thời điểm cao điểm như kỳ kê khai theo tháng hoặc theo quý vẫn xảy ra tình trạng quá tải, nghẽn hệ thống. Điều này không chỉ gây khó khăn cho người nộp thuế mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chung.

Cán bộ Thuế cơ sở 12 hướng dẫn hộ kinh doanh. Ảnh: PV

Vì vậy, việc nâng cấp, hoàn thiện hệ thống công nghệ là yêu cầu cấp thiết. Bên cạnh đó, một số quy định, hướng dẫn hiện hành vẫn còn chưa thật sự rõ ràng, cần tiếp tục được rà soát, bổ sung. Chẳng hạn, việc xác định nghĩa vụ xuất hóa đơn đối với các hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm; hay quy định liên quan đến lập bảng kê đối với các trường hợp không có hóa đơn đầu vào, đặc biệt trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản… vẫn còn lúng túng trong thực tiễn áp dụng. Ngoài ra, đối với các hộ kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ như lưu trú, ăn uống, nhất là những cơ sở có quy mô lớn, việc xác định chi phí, khấu hao tài sản cũng cần có hướng dẫn cụ thể, minh bạch hơn để làm căn cứ thực hiện nghĩa vụ thuế và chuyển đổi mô hình hoạt động.

“Do đó, rất cần có thêm các văn bản hướng dẫn chi tiết, đồng bộ và dễ hiểu, giúp hộ kinh doanh nắm bắt đầy đủ quy định, thực hiện đúng và nhất quán trong quá trình chuyển đổi. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để khu vực hộ kinh doanh phát triển theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn trong thời gian tới”, vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Hương Thủy