Từ tháng 7/2026, loạt chính sách kinh tế mới bắt đầu có hiệu lực

Từ tháng 7/2026, nhiều chính sách kinh tế mới bắt đầu đi vào đời sống, trải rộng từ thuế, lương, thương mại điện tử, hải quan đến xây dựng và kế toán doanh nghiệp nhỏ. Điểm đáng chú ý là các quy định lần này không chỉ tạo thêm nghĩa vụ tuân thủ, mà còn cho thấy xu hướng quản lý kinh tế đang chuyển mạnh sang minh bạch dữ liệu, số hóa thủ tục và siết trách nhiệm của người kinh doanh.

Với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người lao động, tháng 7 không chỉ là mốc thời gian trên văn bản pháp luật. Đây còn là thời điểm cần rà lại dòng tiền, hợp đồng, sổ sách, chính sách lương và cách bán hàng trên môi trường số.

Hình minh họa

Quản lý thuế chuyển mạnh sang dữ liệu số

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là Luật Quản lý thuế mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Tinh thần chính của luật là quản lý thuế hiện đại hơn, dựa nhiều hơn vào dữ liệu, hóa đơn điện tử và kết nối thông tin giữa cơ quan thuế với người nộp thuế.

Với doanh nghiệp, điều này đồng nghĩa việc kê khai, hoàn thuế, nộp thuế và đối chiếu nghĩa vụ thuế sẽ ngày càng ít “giấy tờ thủ công” hơn. Nhưng ở chiều ngược lại, sai sót trong dữ liệu, hóa đơn, doanh thu hoặc giao dịch điện tử cũng dễ bị phát hiện hơn.

Đáng chú ý, luật mới cũng mở rộng cách tiếp cận với tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh hoặc phát sinh thu nhập tại Việt Nam. Điều này phù hợp với bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới, nền tảng số và dịch vụ trực tuyến ngày càng phổ biến.

Với hộ kinh doanh, đây là nhóm cần đặc biệt lưu ý. Cách quản lý theo hướng minh bạch doanh thu, hóa đơn và sổ sách sẽ khiến việc kinh doanh nhỏ lẻ không còn là “vùng mờ” như trước. Hộ kinh doanh nên chủ động làm quen với hóa đơn điện tử, phần mềm bán hàng, ghi nhận doanh thu và lưu trữ chứng từ.

Gia hạn thuế và tiền thuê đất: “khoảng thở” cho dòng tiền

Dù có hiệu lực từ cuối tháng 6, Nghị định 245/2026/NĐ-CP về gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất sẽ tác động rõ trong tháng 7 và các kỳ nghĩa vụ tài chính nửa cuối năm 2026.

Theo chính sách này, một số nhóm doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong các ngành, lĩnh vực thuộc diện hỗ trợ được gia hạn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất. Đây là chính sách quan trọng trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn chịu áp lực chi phí vốn, đơn hàng và dòng tiền.

Điểm đáng chú ý là trong thời gian được gia hạn, người nộp thuế không bị tính tiền chậm nộp đối với số tiền thuế, tiền thuê đất được gia hạn. Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ không có nghĩa là được miễn nghĩa vụ. Doanh nghiệp vẫn phải kê khai đúng, nộp hồ sơ đúng hạn và chuẩn bị nguồn tiền để thanh toán khi hết thời gian gia hạn.

Nói cách khác, đây là “khoảng thở” về dòng tiền, không phải khoản giảm trừ vĩnh viễn. Doanh nghiệp nên tận dụng thời gian này để cân đối vốn lưu động, trả nợ nhà cung cấp, duy trì sản xuất và tránh dồn nghĩa vụ tài chính vào cuối kỳ.

Thuế thu nhập cá nhân: thêm tín hiệu cho kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo

Luật Thuế thu nhập cá nhân mới cũng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Một số quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Điểm đáng chú ý là chính sách thuế lần này có thêm các quy định khuyến khích kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Một số khoản thu nhập liên quan đến trái phiếu xanh, tín chỉ carbon, hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo được đưa vào diện ưu đãi hoặc miễn thuế theo quy định.

Đây là tín hiệu cho thấy chính sách thuế không chỉ nhằm thu ngân sách, mà còn được dùng như công cụ định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực mới. Với doanh nghiệp khởi nghiệp, nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia công nghệ và các đơn vị tham gia thị trường carbon, đây là nhóm quy định cần theo dõi kỹ.

Lương cơ sở tăng từ 1/7: tác động tới thu nhập và chi phí ngân sách

Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Mức lương cơ sở là căn cứ để tính lương, phụ cấp và một số chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các nhóm hưởng lương, phụ cấp từ ngân sách.

Chính sách này trước hết tác động trực tiếp tới thu nhập của khu vực hưởng lương từ ngân sách. Khi lương cơ sở tăng, tiền lương và nhiều khoản phụ cấp tính theo lương cơ sở cũng thay đổi tương ứng.

Ở góc độ kinh tế, việc tăng lương cơ sở có thể góp phần cải thiện sức mua của một bộ phận người dân, nhất là nhóm hưởng lương cố định. Tuy nhiên, với các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan, tổ chức có liên quan đến quỹ lương, đây cũng là thời điểm phải rà lại dự toán, nguồn chi và các khoản phụ cấp đi kèm.

Thương mại điện tử: bán hàng online phải minh bạch hơn

Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 là một dấu mốc quan trọng với kinh tế số. Khi mua bán qua sàn, mạng xã hội, website, ứng dụng và các nền tảng xuyên biên giới ngày càng phổ biến, khung pháp lý mới được kỳ vọng sẽ làm rõ hơn trách nhiệm của người bán, nền tảng và các bên tham gia giao dịch.

Với người tiêu dùng, điểm được chờ đợi là thông tin hàng hóa, người bán, điều kiện giao dịch, thanh toán, đổi trả, khiếu nại phải rõ ràng hơn. Với người bán online, đây là lúc không thể chỉ xem bán hàng trên mạng là hoạt động “phụ”, “nhỏ lẻ” để bỏ qua nghĩa vụ thuế, hóa đơn, nguồn gốc hàng hóa và bảo vệ quyền lợi khách hàng.

Các sàn thương mại điện tử, nền tảng trung gian và đơn vị cung cấp dịch vụ số cũng sẽ phải chuẩn bị cho yêu cầu quản lý chặt hơn. Dữ liệu giao dịch, thông tin người bán và quy trình xử lý vi phạm sẽ là những nội dung được chú ý nhiều hơn trong giai đoạn tới.

Doanh nghiệp siêu nhỏ có chế độ kế toán linh hoạt hơn

Từ 1/7/2026, chế độ kế toán mới cho doanh nghiệp siêu nhỏ bắt đầu được áp dụng. Đây là nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế, thường gặp khó khi phải tổ chức bộ máy kế toán giống doanh nghiệp lớn.

Quy định mới cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng chế độ kế toán phù hợp hơn với quy mô hoạt động. Một số trường hợp có thể bố trí người làm kế toán linh hoạt hơn, không bắt buộc phải có kế toán trưởng. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong một số trường hợp cũng có thể lựa chọn áp dụng chế độ kế toán này.

Điều này giúp giảm gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp rất nhỏ, nhưng không có nghĩa là được buông lỏng sổ sách. Ngược lại, khi quản lý thuế ngày càng dựa trên dữ liệu, doanh nghiệp càng nhỏ càng cần ghi chép doanh thu, chi phí, hóa đơn và chứng từ một cách đều đặn.

Hải quan và thuế xuất khẩu: doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần rà mã hàng

Từ tháng 7/2026, một số quy định mới trong lĩnh vực hải quan và thuế xuất khẩu bắt đầu có hiệu lực. Trong đó, Nghị định 169/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan có hiệu lực từ 1/7/2026.

Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, rủi ro lớn thường nằm ở khai sai mã hàng, trị giá, thuế suất, xuất xứ hoặc chính sách quản lý chuyên ngành. Khi chế tài được cập nhật, doanh nghiệp cần rà lại quy trình khai báo hải quan, hồ sơ chứng từ và trách nhiệm của bộ phận logistics, kế toán, pháp chế.

Từ ngày 23/7/2026, một số mặt hàng khoáng sản cũng áp dụng biểu thuế suất thuế xuất khẩu mới. Đây là nhóm chính sách cho thấy xu hướng hạn chế xuất khẩu tài nguyên thô, khuyến khích chế biến sâu và quản lý chặt hơn hoạt động xuất khẩu khoáng sản.

Lĩnh vực xây dựng bước vào giai đoạn đồng bộ quy định mới

Từ ngày 1/7/2026, Luật Xây dựng mới cùng một số nghị định hướng dẫn bắt đầu có hiệu lực. Đây là nhóm chính sách tác động trực tiếp tới chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn, doanh nghiệp vật liệu xây dựng và các dự án đầu tư.

Các quy định mới liên quan đến điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, quản lý chi phí, chất lượng, hợp đồng và vật liệu xây dựng. Với doanh nghiệp trong ngành, việc cần làm ngay không chỉ là đọc luật, mà phải rà lại chứng chỉ năng lực, hồ sơ nhân sự, quy trình quản lý dự án và hợp đồng đang triển khai.

Với thị trường, việc chuẩn hóa dữ liệu và điều kiện hoạt động có thể giúp hạn chế tình trạng doanh nghiệp yếu năng lực tham gia dự án, đồng thời tạo nền tảng minh bạch hơn trong quản lý đầu tư xây dựng.

Kinh doanh đa cấp và hợp đồng lao động điện tử cũng có quy định mới

Từ tháng 7/2026, hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp được quản lý theo khung quy định mới. Đây là lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tranh chấp nếu doanh nghiệp không minh bạch về mô hình trả thưởng, đào tạo, tuyển dụng người tham gia và trách nhiệm với người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, quy định hướng dẫn về hợp đồng lao động điện tử cũng có hiệu lực từ 1/7/2026. Với doanh nghiệp đã chuyển sang quản trị nhân sự số, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để ký kết, lưu trữ và quản lý hợp đồng lao động bằng phương thức điện tử. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần bảo đảm yếu tố xác thực, toàn vẹn dữ liệu và khả năng tra cứu khi có tranh chấp.

Doanh nghiệp nên làm gì trong tháng 7?

Tháng 7/2026 không phải là thời điểm để doanh nghiệp chờ “văn bản hướng dẫn thêm rồi tính”. Việc cần làm trước mắt là lập danh sách các chính sách có liên quan trực tiếp đến hoạt động của mình.

Với doanh nghiệp sản xuất, thương mại, cần kiểm tra nghĩa vụ thuế, khả năng được gia hạn thuế, hóa đơn điện tử, hợp đồng và dòng tiền. Với doanh nghiệp bán hàng online, cần rà lại thông tin người bán, nguồn gốc hàng hóa, chính sách đổi trả, hóa đơn và nghĩa vụ thuế. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, cần kiểm tra mã HS, thuế suất, hồ sơ hải quan và quy trình khai báo. Với doanh nghiệp xây dựng, cần rà chứng chỉ năng lực, hợp đồng, chi phí và quy trình quản lý dự án.

Các hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ cũng không nên xem những thay đổi này là chuyện của “doanh nghiệp lớn”. Khi quản lý thuế, thương mại điện tử và kế toán ngày càng gắn với dữ liệu số, quy mô nhỏ không còn là lý do để bỏ qua sổ sách, hóa đơn và nghĩa vụ pháp lý.

Nhìn tổng thể, các chính sách có hiệu lực từ tháng 7/2026 cho thấy một thông điệp rõ ràng: môi trường kinh doanh đang chuyển sang minh bạch hơn, số hóa hơn và yêu cầu trách nhiệm cao hơn. Doanh nghiệp chuẩn bị sớm sẽ giảm rủi ro bị động; doanh nghiệp chậm thích ứng có thể gặp áp lực ngay từ những thủ tục tưởng như rất quen thuộc.

HÙNG NGUYỄN