Từ ngày 1/7, hàng hóa rủi ro cao bắt buộc truy xuất nguồn gốc trước khi lưu thông

Bắt đầu từ ngày 1/7/2026, Thông tư số 31/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ chính thức có hiệu lực. Theo đó, các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao sẽ phải thực hiện truy xuất nguồn gốc thông qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa VeriGoods hoặc hoặc hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ có kết nối với VeriGoods.

Theo đó, việc truy xuất nguồn gốc được áp dụng bắt buộc đối với các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Quy định này nhằm tăng cường khả năng kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong quá trình lựa chọn và sử dụng sản phẩm.

Tem xác thực điện tử. Ảnh: BCT

Để triển khai quy định mới, Bộ Công Thương vận hành tập trung Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại địa chỉ verigoods.vn. Đây là nền tảng tiếp nhận, lưu trữ, quản lý và kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa do doanh nghiệp cập nhật, đồng thời tạo lập mã phục vụ việc hiển thị, tra cứu và chia sẻ dữ liệu.

Bắt đầu được nghiên cứu, xây dựng và vận hành từ cuối tháng 12/2025, đến hết tháng 5/2026, Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa VeriGoods đã xác thực hơn 1 triệu mã sản phẩm. Kết quả này cho thấy hệ thống đã từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động truy xuất nguồn gốc, tạo nền tảng cho việc triển khai đồng bộ các quy định mới từ ngày 1/7/2026.

Thông qua hệ thống, người tiêu dùng có thể tra cứu miễn phí các thông tin cơ bản của sản phẩm, hàng hóa như tên sản phẩm, hình ảnh, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, địa chỉ doanh nghiệp, thương hiệu, nhãn hiệu, số lô sản xuất, số sê-ri và hạn sử dụng (nếu có).

Không chỉ dừng lại ở việc tra cứu thông tin, người tiêu dùng còn có quyền phản ánh tới Bộ Công Thương hoặc cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện thông tin hiển thị trên hệ thống không chính xác hoặc có dấu hiệu không trung thực theo quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo quy định, các thông tin truy xuất nguồn gốc phải được cập nhật trên hệ thống trước khi sản phẩm, hàng hóa được đưa ra lưu thông trên thị trường. Doanh nghiệp có thể lựa chọn khai báo trực tiếp trên https://verigoods.vn hoặc sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ. Trường hợp sử dụng hệ thống riêng, doanh nghiệp phải bảo đảm khả năng kết nối với hệ thống của Bộ Công Thương, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về bảo mật thông tin và an ninh mạng.

Đối với các nhóm hàng hóa không thuộc diện bắt buộc, thương nhân được khuyến khích tham gia truy xuất nguồn gốc trên cơ sở tự nguyện nhằm nâng cao tính minh bạch và khả năng nhận diện sản phẩm trên thị trường.

Không chỉ áp dụng đối với các nhóm hàng hóa bắt buộc, Bộ Công Thương còn khuyến khích các doanh nghiệp thuộc các ngành hàng khác chủ động tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc trên cơ sở tự nguyện.

Một điểm đáng chú ý là các sản phẩm tham gia truy xuất nguồn gốc tự nguyện sẽ được cấp dấu hiệu nhận diện "tích xanh". Dấu hiệu này có thể được sử dụng trên bao bì sản phẩm, tài liệu giới thiệu và các sàn thương mại điện tử.

Theo lộ trình triển khai, từ ngày 1/7/2026, doanh nghiệp bắt đầu đăng ký tài khoản, nhận mã định danh và xác thực thông tin sản phẩm trên hệ thống. Đến ngày 1/1/2027, việc truy xuất nguồn gốc phải được thực hiện đầy đủ trước khi các sản phẩm thuộc diện áp dụng được đưa ra lưu thông trên thị trường.

Để bảo đảm tính nghiêm minh của quy định, Bộ Công Thương sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát dữ liệu trên hệ thống. Những trường hợp cung cấp thông tin sai lệch, không trung thực hoặc không duy trì cập nhật dữ liệu có thể bị tạm dừng hoặc hủy xác nhận truy xuất nguồn gốc.

Việc áp dụng bắt buộc truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa rủi ro cao không đơn thuần là một yêu cầu kỹ thuật mà là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý thị trường. Khi mọi thông tin về sản phẩm được minh bạch hóa và số hóa, người tiêu dùng được bảo vệ tốt hơn, doanh nghiệp chân chính được khẳng định vị thế, còn cơ quan quản lý có thêm công cụ hữu hiệu để kiểm soát thị trường.

Thanh Bình